Biogeny to składniki odżywcze, przede wszystkim związki azotu i fosforu, które w nadmiarze przyspieszają eutrofizację wód. W praktyce ochrony jezior kluczowe jest ustalenie, z jakich elementów zlewni pochodzi największy ładunek biogenów, bo to pozwala dobrać skuteczne działania ograniczające dopływ zanieczyszczeń.
Odpowiedź "pola orne" jest poprawna, ponieważ w typowych warunkach zlewni rolniczej największy dopływ azotu i fosforu wiąże się z nawożeniem mineralnym i naturalnym oraz z transportem z gleby podczas opadów i roztopów. Zanieczyszczenie ma wtedy charakter obszarowy (rozproszony), a suma strat z dużej powierzchni pól daje największy udział w całkowitym ładunku, co wynika z zestawienia w tabeli.
Odpowiedź "lasy" jest zazwyczaj błędna, bo tereny leśne pełnią funkcję ochronną: mają mniejsze nawożenie, lepszą retencję i mniejszą erozję, więc ładunki biogenów są zwykle niższe niż z intensywnie użytkowanych pól. "Łąki i pastwiska" również mogą wnosić biogeny (np. przy nadmiernym nawożeniu lub wypasie), ale zazwyczaj są mniej intensywne niż uprawy orne, a roślinność i darń ograniczają spływ i erozję. Odpowiedź "zabudowania gospodarcze" może kojarzyć się ze źródłami punktowymi (np. nieszczelne zbiorniki, gnojowica), jednak w pytaniu rozstrzygające są dane z tabeli: nawet jeśli takie źródła bywają istotne lokalnie, to sumarycznie nie muszą przewyższać dopływu z dużej powierzchni pól.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "na podstawie tabeli" zawsze porównuj wartości dla wszystkich kategorii i upewnij się, czy tabela dotyczy ładunku (np. kg/rok), udziału procentowego czy innego parametru. Dopiero wtedy wybieraj "największe źródło".
