KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 38.
Najwłaściwszym sposobem ograniczania szkodliwego hałasu, którego źródłem są sprężarki tłokowe jest zastosowanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwłaściwsze jest ograniczanie hałasu u źródła lub na drodze jego rozchodzenia się. Dlatego przy sprężarkach tłokowych preferuje się obudowę dźwiękoizolacyjną, która redukuje poziom dźwięku dla wszystkich w otoczeniu. Wkładki i nauszniki to ŚOI – stosuje się je, gdy nie da się skutecznie obniżyć hałasu technicznie.

Pełne wyjaśnienie:

W zarządzaniu ryzykiem zawodowym związanym z hałasem obowiązuje praktyczna zasada hierarchii działań: najpierw eliminacja lub redukcja zagrożenia u źródła, potem ograniczanie na drodze propagacji, a na końcu środki ochrony indywidualnej. Pytanie dotyczy sprężarek tłokowych – źródła hałasu o charakterze mechanicznym i aerodynamicznym – dlatego "najwłaściwszym sposobem" będzie rozwiązanie techniczne zmniejszające emisję hałasu do otoczenia.

  • "obudowy dźwiękoizolacyjnej maszyn hałasujących." – jest poprawne, bo obudowa (osłona akustyczna) działa jako środek ochrony zbiorowej: obniża narażenie w całej strefie pracy, nie zależy od dyscypliny pojedynczego pracownika i zwykle ogranicza też ryzyko dla osób postronnych.
  • "wkładek przeciwhałasowych - stoperów." – to ochrona indywidualna. Chroni tylko użytkownika i tylko wtedy, gdy jest prawidłowo dobrana, założona i stale stosowana. Nie zmniejsza hałasu w pomieszczeniu, więc nie rozwiązuje problemu systemowo.
  • "słuchawkowych ochronników słuchu." – podobnie jak wkładki, są ŚOI. Mogą być konieczne jako działanie doraźne lub uzupełniające, ale nie są "najwłaściwszym" sposobem w sensie pierwszeństwa doboru środków profilaktycznych.
  • "hełmów przeciwhałasowych." – w praktyce ochronę słuchu realizuje się przede wszystkim przez wkładki lub nauszniki (często montowane do hełmu), natomiast sama koncepcja "hełmu przeciwhałasowego" jest nieprecyzyjna i nie zastępuje rozwiązania technicznego redukującego emisję hałasu.

W zadaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę na słowa-klucze: "najwłaściwszy", "najskuteczniejszy", "w pierwszej kolejności". Zwykle kierują one do rozwiązań technicznych i organizacyjnych, a nie do ŚOI, które traktuje się jako ostatnią barierę ochronną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obudowa dźwiękoizolacyjna ogranicza hałas u źródła i zmniejsza poziom dźwięku w całym otoczeniu maszyny, więc chroni jednocześnie wiele osób. Stopery działają tylko u użytkownika i tylko przy prawidłowym, konsekwentnym stosowaniu, dlatego są rozwiązaniem uzupełniającym, a nie pierwszego wyboru.
To kolejność doboru działań profilaktycznych: najpierw eliminacja lub redukcja hałasu u źródła (zmiany techniczne), następnie ograniczanie na drodze propagacji (osłony, izolacje, ekrany), potem organizacja pracy (np. rotacja), a na końcu środki ochrony indywidualnej słuchu.
Typowe działania to: wybór cichszego urządzenia, modernizacja elementów generujących hałas, poprawa mocowania i tłumienie drgań, właściwa konserwacja, a także zastosowanie obudów akustycznych. Celem jest zmniejszenie emisji dźwięku, zanim trafi on do pomieszczenia.
Stosuje się je, gdy nie da się wystarczająco ograniczyć hałasu metodami technicznymi lub organizacyjnymi (np. ograniczenia technologiczne), jako zabezpieczenie tymczasowe do czasu wdrożenia modernizacji lub jako dodatkową ochronę w strefach, gdzie hałas nadal przekracza wartości dopuszczalne.
Nie zawsze. Skuteczność zależy m.in. od konstrukcji obudowy, szczelności, materiałów, wentylacji oraz tego, czy nie powstają "mostki akustyczne". Często łączy się obudowę z innymi działaniami (tłumiki, wibroizolacja, organizacja pracy) i dopiero wtedy uzyskuje się wymagany efekt.
Najczęstszy błąd to wybór ŚOI (stopery, nauszniki) jako "najlepszego" rozwiązania bez uwzględnienia hierarchii środków BHP. Drugi błąd to nieuwzględnienie, że środki techniczne chronią zbiorowo i zmniejszają narażenie także osób w pobliżu, a ŚOI nie poprawiają warunków akustycznych w pomieszczeniu.
Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy dążyć do usunięcia lub ograniczenia zagrożenia hałasem rozwiązaniami technicznymi i organizacyjnymi. ŚOI stosuje się wtedy, gdy mimo tych działań ryzyko pozostaje zbyt wysokie lub gdy potrzebna jest ochrona dodatkowa. ŚOI nie zastępują działań u źródła.
Zwróć uwagę na słowa "najwłaściwszy", "w pierwszej kolejności", "najskuteczniejszy". W BHP zwykle prowadzą one do rozwiązań technicznych (osłony, obudowy, modernizacja) i organizacyjnych. Ochrona indywidualna (wkładki, nauszniki) częściej jest poprawna, gdy pytanie dotyczy działań doraźnych lub pracy w strefie hałasu.
Stopery nie zmniejszają hałasu w pomieszczeniu, więc nie ograniczają narażenia środowiskowego ani nie poprawiają komfortu pracy ogółu. Dodatkowo ich skuteczność zależy od dopasowania i poprawnego założenia, co bywa trudne do stałej kontroli. Dlatego traktuje się je jako element uzupełniający profilaktykę.
Ucz się według schematu: identyfikacja źródła hałasu → dobór działań technicznych (u źródła i na drodze) → działania organizacyjne → dobór ŚOI. Trenuj rozróżnianie ochrony zbiorowej od indywidualnej oraz typowych rozwiązań: obudowy, ekrany, tłumiki, wibroizolacja, konserwacja i nadzór nad stosowaniem ochronników słuchu.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najwłaściwsze jest ograniczanie hałasu u źródła lub na drodze jego rozchodzenia się.

Materiały:

  • podręczniki i skrypty z higieny pracy dotyczące hałasu i drgań
  • materiały szkoleniowe CIOP-PIB dotyczące ograniczania hałasu w środowisku pracy (opisowe, bez przywoływania konkretnych przepisów)
  • instrukcje producentów sprężarek i rozwiązań dźwiękochłonno-izolacyjnych (obudowy, ekrany)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego