KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 27.
Zmniejszenie hałasu przez ograniczenie rozchodzenia się fali akustycznej od źródła do innego stanowiska pracy uzyskuje się stosując
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ekranowanie stanowiska pracy ogranicza hałas głównie na drodze rozchodzenia się fali akustycznej, bo bariera przerywa bezpośrednią "linię widzenia" źródła i odbiorcy oraz zwiększa tłumienie w przestrzeni. Zmiany tarcia lub przepływu dotyczą redukcji hałasu u źródła, a tłumiki stosuje się typowo w przewodach/wylotach.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowy jest fragment: "ograniczenie rozchodzenia się fali akustycznej od źródła do innego stanowiska pracy". Oznacza to, że nie chodzi o zmniejszanie hałasu przez zmianę pracy maszyny (źródła), lecz o działania na drodze propagacji dźwięku w pomieszczeniu.

Odpowiedź "ekranowanie stanowiska pracy w pomieszczeniu" jest właściwa, ponieważ ekran (bariera, przegroda, parawan akustyczny) redukuje poziom dźwięku docierającego do sąsiedniego stanowiska przez:

  • osłabienie fali bezpośredniej między źródłem a odbiorcą (brak swobodnej drogi rozchodzenia),
  • wymuszenie ugięcia/odbicia fali oraz zwiększenie strat energii akustycznej,
  • lokalne "odseparowanie" stref pracy jako środka ochrony zbiorowej.

Pozostałe propozycje nie pasują do wskazanego mechanizmu:

  • "zmiana prędkości przepływu mediów w maszynie" może wpływać na hałas generowany przez układy przepływowe (np. turbulencje), ale jest to działanie u źródła, a nie na drodze rozchodzenia się między stanowiskami.
  • "zmiana oporów tarcia elementów maszyny" dotyczy hałasu powstającego w wyniku tarcia/zużycia lub nieprawidłowego smarowania – to również typowy przykład redukcji hałasu u źródła.
  • "tłumiki akustyczne" są kojarzone głównie z tłumieniem dźwięku w kanałach, przewodach, wylotach (np. instalacje wentylacyjne, wydechy). Choć mogą obniżać emisję, nie są typowym środkiem polegającym na przerwaniu propagacji w przestrzeni hali pomiędzy stanowiskami.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zidentyfikuj, czy pytanie dotyczy źródła, drogi czy odbiorcy. Gdy pojawia się sformułowanie o "rozchodzeniu się fali" między miejscami pracy, najczęściej właściwe są ekrany, obudowy, przegrody lub adaptacja akustyczna pomieszczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ekranowanie akustyczne to zastosowanie bariery (np. przegrody, parawanu) między źródłem hałasu a pracownikiem lub innym stanowiskiem. Celem jest ograniczenie propagacji dźwięku w przestrzeni, czyli zmniejszenie poziomu hałasu docierającego do odbiorcy bez ingerowania w samą maszynę.
Ekran akustyczny osłabia falę dźwiękową na drodze od źródła do odbiorcy, bo przerywa bezpośrednią drogę rozchodzenia. Część energii jest odbijana, a część tracona w materiale i na krawędziach. Skuteczność zależy m.in. od wysokości, położenia i szczelności bariery.
Ekranowanie jest ochroną zbiorową, ponieważ zmienia warunki akustyczne dla większej strefy pracy, a nie tylko dla jednej osoby. Bariera ogranicza docieranie hałasu do określonych obszarów, dzięki czemu może obniżyć narażenie wielu pracowników bez konieczności używania środków ochrony indywidualnej.
Redukcja u źródła to działania zmieniające pracę urządzenia (np. parametry procesu, stan techniczny, tarcie, przepływ). Redukcja na drodze propagacji polega na ograniczeniu przenoszenia dźwięku w przestrzeni (ekrany, obudowy, przegrody, adaptacja pomieszczeń). W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe są słowa o "rozchodzeniu się fali".
Nie zawsze. Tłumiki są typowo przeznaczone do ograniczania hałasu w przewodach, kanałach lub na wylotach (np. instalacje wentylacyjne, wydechy). Mogą zmniejszyć emisję z konkretnego elementu, ale jeśli pytanie dotyczy bariery między stanowiskami w pomieszczeniu, właściwsze są ekrany lub przegrody.
Najczęstszy błąd to ignorowanie miejsca działania środka: uczący się wybiera rozwiązanie "zmniejszające hałas" ogólnie, zamiast dopasować je do drogi rozchodzenia. Drugi błąd to mylenie pojęć: tłumik (kanały/wyloty) vs ekran (przestrzeń między źródłem a odbiorcą). Pomaga schemat: źródło–droga–odbiorca.
Ekranowanie stosuje się, gdy nie można skutecznie zmniejszyć hałasu u źródła (np. ograniczenia technologiczne, koszty, wymagania procesu) albo gdy celem jest ochrona sąsiednich stanowisk. To typowe rozwiązanie organizacji przestrzeni pracy: oddzielenie głośnej strefy od cichej bez przebudowy urządzenia.
Istotne są: odpowiednia wysokość i szerokość (żeby zasłaniał drogę fali), właściwe ustawienie względem źródła i stanowiska, możliwie małe szczeliny oraz dobór materiałów (izolacyjnych i/lub dźwiękochłonnych). Zbyt niski lub źle ustawiony ekran daje małą redukcję, bo dźwięk "omija" barierę.
Do działań na drodze rozchodzenia się hałasu zalicza się m.in. ekrany i przegrody akustyczne, obudowy dźwiękochłonno-izolacyjne, wydzielenie kabin operatora oraz adaptację akustyczną pomieszczeń (ograniczanie pogłosu). Łączy je to, że nie zmieniają samej maszyny, tylko warunki przenoszenia dźwięku.
Ucz się według prostego klucza: źródło (modyfikacja procesu, tarcie, prędkości), droga (ekrany, obudowy, przegrody), odbiorca (organizacja pracy, ochronniki słuchu). Trenuj rozpoznawanie słów-kluczy w poleceniu, bo to one wskazują właściwą grupę rozwiązań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zmiany tarcia lub przepływu dotyczą redukcji hałasu u źródła, a tłumiki stosuje się typowo w przewodach/wylotach."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne BHP dotyczące hałasu (podział metod ograniczania hałasu)
  • Podręczniki/opracowania z akustyki środowiska pracy (ekrany, obudowy, adaptacja akustyczna)
  • Instrukcje producentów ekranów i przegród akustycznych (zasady ustawienia i szczelności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego