KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 35.
Najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) dwutlenku węgla (CO2) w powietrzu kopalnianym wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie CO2 jest wskaźnikiem "zużycia" powietrza i skuteczności przewietrzania. W praktyce za najwyższe dopuszczalne stężenie w powietrzu kopalnianym przyjmuje się 1,0%; podane niższe wartości odpowiadają raczej tłu atmosferycznemu lub skali znacznie poniżej progu dopuszczalnego.

Pełne wyjaśnienie:

Dwutlenek węgla (CO2) w wyrobiskach podziemnych jest jednym z podstawowych parametrów oceny jakości powietrza. Jego wzrost zwykle wiąże się z obecnością ludzi (wydychanie), pracą maszyn, procesami utleniania oraz dopływem powietrza "zużytego" z innych rejonów. Z punktu widzenia bezpieczeństwa nie chodzi wyłącznie o samą toksyczność CO2, ale także o to, że podwyższone CO2 sygnalizuje zbyt małą wymianę powietrza i ryzyko pogorszenia innych parametrów atmosfery.

Odpowiedź "1,0%" jest poprawna, ponieważ jest to wartość przyjmowana jako najwyższe dopuszczalne stężenie CO2 w powietrzu kopalnianym. Taki limit ma znaczenie praktyczne: po jego przekroczeniu należy traktować sytuację jako nieprawidłową pod względem przewietrzania i organizacji pracy, wymagającą działań korygujących (np. poprawy rozpływu powietrza).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "0,026%" jest wartością porównywalną z typowym stężeniem CO2 w powietrzu atmosferycznym (tło). To nie jest "najwyższe dopuszczalne" w warunkach kopalnianych, tylko poziom odniesienia, spotykany w środowisku zewnętrznym.
  • "0,0026%" i "0,0007%" są jeszcze niższe (o rzędy wielkości) i w praktyce nie odpowiadają sensownemu limitowi dopuszczalnemu dla pracy pod ziemią. Tak małe wartości często wynikają z błędu skali (np. przesunięcia przecinka) lub pomylenia jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o dopuszczalne stężenia gazów łatwo o pomyłkę między podobnymi skrótami (CO vs CO2) oraz o błąd zapisu procentowego. Warto zapamiętywać nie tylko liczbę, ale i "porządek wielkości" oraz sens fizyczny: CO2 w tle atmosferycznym jest dużo mniejszy niż limit dopuszczalny w wyrobiskach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CO2 to dwutlenek węgla, jeden z gazów obecnych w atmosferze kopalnianej. Jego stężenie rośnie m.in. od oddychania ludzi i procesów technologicznych, dlatego bywa używany jako wskaźnik "zużycia" powietrza i skuteczności przewietrzania rejonu robót.
Bo podwyższone CO2 może pogarszać samopoczucie i zdolność do pracy, a przede wszystkim sygnalizuje niedostateczną wymianę powietrza. W praktyce wzrost CO2 bywa wczesnym sygnałem, że wentylacja nie usuwa skutecznie powietrza zużytego z wyrobiska.
Najczęściej są to: oddychanie pracowników, praca silników i urządzeń (w zależności od technologii), procesy utleniania oraz dopływ powietrza zużytego z innych rejonów. Zależnie od kopalni i warunków geologicznych możliwe są też inne źródła.
Pomaga myślenie o skali: tło atmosferyczne CO2 jest relatywnie niskie, a limit dopuszczalny w warunkach pracy jest zwykle wyższy. W pytaniach egzaminacyjnych bardzo małe wartości często są "pułapką" na przesunięcie przecinka lub pomylenie jednostek.
Nie. CO2 to dwutlenek węgla, a CO to tlenek węgla. To różne gazy o innym pochodzeniu i innym wpływie na organizm. Na egzaminie częstym błędem jest wybór wartości granicznych jednego gazu dla drugiego, bo skróty są podobne.
Wraz ze wzrostem stężenia mogą pojawić się: uczucie duszności, bóle głowy, senność, spadek koncentracji i wydolności. Objawy zależą od stężenia, czasu narażenia i warunków (np. wysiłku). Dlatego utrzymywanie właściwego przewietrzania jest kluczowe.
Stosuje się mierniki atmosfery kopalnianej (przenośne lub stacjonarne czujniki, zależnie od organizacji kontroli). Ważne jest prawidłowe wykonanie pomiaru w reprezentatywnym miejscu strumienia powietrza oraz uwzględnienie, że lokalne zastoje powietrza mogą dawać zawyżone wyniki.
Gdy w porównaniu do typowych warunków w danym rejonie obserwuje się wyraźny wzrost CO2 lub trend rosnący w czasie. Taki sygnał może oznaczać pogorszenie rozpływu powietrza (np. przymykanie tam, zmiana oporów, niewłaściwe lutnie) i wymaga diagnostyki.
Najczęstsze są: mylenie CO z CO2, wybieranie wartości "z tła atmosferycznego" zamiast limitu dopuszczalnego, oraz błędy rzędu wielkości (przecinek w procentach). Pomaga nauka wartości wraz z jednostką i krótkim uzasadnieniem, do czego dana wartość służy.
Skuteczne jest uczenie się zestawami: gaz + jednostka + sens praktyczny (co oznacza przekroczenie). Rób fiszki i krótkie testy mieszane, by ograniczyć pomyłki między podobnymi skrótami. Warto też ćwiczyć interpretację pomiarów w kontekście wentylacji wyrobisk.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Stężenie CO2 jest wskaźnikiem "zużycia" powietrza i skuteczności przewietrzania."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z aerologii górniczej (wentylacja kopalń, skład powietrza, zagrożenia gazowe)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące pomiarów i kontroli atmosfery kopalnianej
  • Materiały szkoleniowe BHP dla górnictwa podziemnego dotyczące zagrożeń gazowych i przewietrzania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego