KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 36.
Nalewka z kwiatostanu głogu, otrzymywana przez siedmiodniową macerację mieszaniną etanolu z wodą, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nalewka to wyciąg roślinny otrzymywany najczęściej przez macerację surowca w mieszaninie etanolu i wody. Jeśli surowcem jest kwiatostan głogu (Crataegus), właściwa nazwa łacińska nalewki to Crataegi tinctura. Pozostałe odpowiedzi dotyczą nalewek z innych roślin.

Pełne wyjaśnienie:

Nalewki (łac. tincturae) to preparaty galenowe otrzymywane z surowców roślinnych poprzez wytrawianie (ekstrakcję) odpowiednim rozpuszczalnikiem. W praktyce bardzo często jest to mieszanina etanolu z wodą, ponieważ pozwala wyciągać zarówno część związków dobrze rozpuszczalnych w wodzie, jak i tych lepiej rozpuszczalnych w alkoholu.

W treści pytania kluczowe są dwie informacje:

  • Surowiec: kwiatostan głogu (rodzaj Crataegus).
  • Metoda: siedmiodniowa maceracja mieszaniną etanolu i wody (typowy sposób sporządzania nalewek).

Zgodnie z zasadą nazewnictwa łacińskiego preparatów tego typu, nalewka jest nazywana od surowca: Crataegi tinctura oznacza "nalewkę głogową". To powiązanie surowiec–preparat jest dokładnie tym, co sprawdza pytanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Convallariae majalis tinctura dotyczy konwalii majowej, czyli innego surowca roślinnego (nie głogu).
  • Chinae tinctura odnosi się do surowców z grupy "China" (chinowiec/kora chinowa) i nie ma związku z kwiatostanem głogu.
  • Capsici tinctura to nalewka z pieprzowca (Capsicum), stosowana w zupełnie innym kontekście surowcowym i farmakologicznym.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o nalewki roślinne najpierw identyfikuj surowiec (tu: głóg), a dopiero potem dopasuj nazwę łacińską. Opis procesu (maceracja w etanolu z wodą) jest typowy dla wielu nalewek i sam w sobie nie rozstrzyga, z jakiej rośliny jest preparat.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nalewka (tinctura) to płynny wyciąg z surowca roślinnego otrzymywany przez ekstrakcję, najczęściej w mieszaninie etanolu i wody. Zawiera substancje czynne przechodzące do rozpuszczalnika podczas maceracji lub perkolacji.
Maceracja polega na zalaniu rozdrobnionego surowca roślinnego rozpuszczalnikiem i pozostawieniu na określony czas, aby składniki czynne przeniknęły do cieczy. Następnie wyciąg się oddziela (np. przez filtrację) i klaruje.
Mieszanina etanolu z wodą ma szersze możliwości ekstrakcji niż sama woda lub sam alkohol. Woda wspiera wyciąganie związków polarnych, a etanol ułatwia przechodzenie części związków mniej polarnych oraz działa konserwująco.
Crataegi tinctura to łacińska nazwa nalewki sporządzonej z surowca pochodzącego z głogu (Crataegus). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie rdzenia "Crataeg-" z głogiem i formy "tinctura" z nalewką.
Najczęściej nalewka ma schemat: nazwa surowca w dopełniaczu + "tinctura". W praktyce uczysz się par surowiec–nazwa (np. głóg → Crataegi). Na egzaminie najpierw identyfikuj surowiec w treści, potem dopasuj rdzeń łaciński.
Napar przygotowuje się zwykle gorącą wodą i w krótszym czasie (minuty), a nalewkę ekstrahuje się w etanolu z wodą przez dłuższy czas (dni). Różnią się więc rozpuszczalnikiem, czasem, trwałością oraz profilem związków przechodzących do wyciągu.
Bo rdzeń nazwy wskazuje na inny surowiec: Convallaria majalis to konwalia majowa. W pytaniu surowcem jest kwiatostan głogu, więc poprawna odpowiedź musi odnosić się do Crataegus. To typowa pułapka polegająca na myleniu nazw łacińskich roślin.
Nie. Czas maceracji zależy od rodzaju surowca, stopnia rozdrobnienia, proporcji surowiec–rozpuszczalnik i oczekiwanej ekstrakcji. W zadaniach testowych podany czas bywa elementem opisu typowej technologii, ale nie zastępuje identyfikacji surowca.
Najczęstsze błędy to: wybór "znanej" nalewki bez związku z surowcem, pomylenie rdzeni nazw łacińskich roślin oraz skupienie się na metodzie (maceracja w etanolu) zamiast na tym, z czego nalewka jest sporządzona.
Najlepiej uczyć się zestawami: surowiec (polska nazwa) → nazwa łacińska → postać preparatu. Pomagają fiszki i krótkie testy powtórkowe. Warto też ćwiczyć rozpoznawanie, czy w treści jest liść, kwiat, owoc czy kora, bo to kieruje doborem nazwy.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nalewka to wyciąg roślinny otrzymywany najczęściej przez macerację surowca w mieszaninie etanolu i wody.

Materiały:

  • Podręcznik z farmakognozji dla technika farmaceutycznego (dział: surowce roślinne i preparaty galenowe)
  • Skrypt/atlas surowców zielarskich: głóg (kwiatostan, owoce) i zastosowanie
  • Zestawienia nazw łacińskich surowców i preparatów (fiszki: surowiec–preparat)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego