KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 29.
Jak należy na mapie zasadniczej wykreślić przedstawiony na rysunku balkon na podporach o średnicach mniejszych niż 50 cm?
Ilustracja przedstawia zdjęcie domu jednorodzinnego z balkonem oraz cztery schematyczne rysunki techniczne, które mogą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Balkon jest elementem nadziemnym (nawisem), więc jego obrys na mapie zasadniczej rysuje się linią przerywaną.
Podpory stykające się z gruntem należy wykazać; przy średnicy mniejszej niż 50 cm stosuje się symbol małego kółka. Zestaw "obrys przerywany + dwa kółka" odpowiada odpowiedzi C.

Pełne wyjaśnienie:

W mapie zasadniczej sposób prezentacji obiektów zależy od tego, czy element znajduje się na poziomie gruntu (naziemny), ponad gruntem (nadziemny, np. nawis) czy poniżej (podziemny). Balkon widoczny na ilustracji jest wysunięty poza lico budynku i znajduje się powyżej poziomu terenu, dlatego w rzucie traktuje się go jako element nadziemny. W praktyce kartograficznej obrys takich elementów (nawisy, balkony) przedstawia się linią przerywaną, aby odróżnić je od obrysu przyziemia budynku rysowanego linią ciągłą.

Drugą częścią zadania są podpory. Słupy/kolumny balkonu mają kontakt z gruntem, więc stanowią treść sytuacyjną przyziemia i powinny zostać wykazane na mapie. Gdy wymiary podpory są niewielkie (tu: średnica 50 cm), zamiast rysowania rzeczywistego obrysu w skali mapy stosuje się symbol punktowy – małe kółko. Dzięki temu zapis jest czytelny i zgodny z zasadą generalizacji.

Poprawny wariant musi więc łączyć oba wymagania: obrys balkonu linią przerywaną oraz dwie podpory jako małe kółka. Taki zapis przedstawia odpowiedź "C".

Pozostałe warianty są nieprawidłowe z typowych powodów:

  • "Prostokątny obrys linią ciągłą, wewnątrz dwa małe okręgi" sugeruje obiekt na poziomie gruntu (np. taras/element przyziemia), a nie nawis.
  • "Prostokątny obrys linią ciągłą, wewnątrz mniejszy prostokąt" nie oddaje faktu, że balkon jest wsparty na smukłych podporach i nie jest elementem pełnym przyziemia.
  • "Prostokątny obrys linią przerywaną, brak elementów wewnątrz" pomija podpory, które w tym przypadku są istotnym elementem konstrukcyjnym i powinny być wykazane.

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: linia przerywana w kontekście budynków często oznacza element nadziemny (nawis), a drobne podpory/słupy w planie przedstawia się symbolem, gdy nie da się ich czytelnie odwzorować w skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mapa zasadnicza to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne pokazujące m.in. budynki, uzbrojenie terenu i elementy sytuacyjne. Służy jako podstawowa mapa referencyjna przy pomiarach, inwentaryzacjach, projektowaniu i prowadzeniu prac geodezyjnych oraz przy opracowaniu wyników pomiarów.
Różnicowanie opiera się na znakach umownych i rodzaju linii. Elementy związane z przyziemiem i poziomem gruntu zwykle rysuje się linią ciągłą, a elementy "w powietrzu" (np. nawisy) często linią przerywaną. Kluczowy jest kontekst: czy element ma kontakt z gruntem.
Balkon jest elementem nadziemnym, wysuniętym poza obrys przyziemia i położonym powyżej terenu. Linia przerywana pozwala odróżnić go od ścian/obrysu budynku na poziomie gruntu oraz zachować czytelność mapy. To typowy zapis dla nawisów i elementów wystających.
W kontekście elementów budynków linia przerywana najczęściej wskazuje, że rzut dotyczy elementu nadziemnego (np. nawis, balkon, zadaszenie), a nie obiektu na poziomie gruntu. Błąd polega na bezrefleksyjnym utożsamieniu przerywanej linii z obiektami podziemnymi.
Podpory (słupy/kolumny), które stykają się z gruntem i mają znaczenie konstrukcyjne, należy wykazać jako treść sytuacyjną. Gdy są małe i nieczytelne w skali, stosuje się symbol (np. małe kółko). Gdy są duże, można rysować ich obrys zgodnie z kształtem.
Stosuje się go wtedy, gdy podpora ma niewielkie wymiary (np. średnica poniżej progu podanego w zadaniu) i jej rzeczywisty obrys byłby w skali mapy nieczytelny. Symbol punktowy upraszcza zapis zgodnie z zasadą generalizacji, a jednocześnie informuje o istnieniu podpory.
Najczęstsze pomyłki to: rysowanie balkonu linią ciągłą (jakby był elementem przyziemia), mylenie linii przerywanej z obiektem podziemnym bez kontekstu oraz pomijanie podpór, mimo że są widoczne i mają kontakt z gruntem. Warto zawsze analizować funkcję elementu.
Nie powinno się ich pomijać, jeśli podpory są elementem konstrukcyjnym i stykają się z gruntem. Cienkie podpory nie znikają z treści mapy — zmienia się jedynie sposób zapisu: zamiast rzeczywistego obrysu stosuje się symbol punktowy zapewniający czytelność opracowania.
Ucz się przez porównywanie przykładów: obrys budynku (przyziemie) vs elementy nadziemne (balkony, nawisy) oraz elementy podziemne. Pomaga też rozwiązywanie zadań z rysunkami i zapamiętanie reguły: rodzaj linii + obecność symboli wewnątrz obrysu = informacja o charakterze obiektu.
Podstawą są standardy techniczne wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych wskazane w przepisach. W praktyce uczniowie spotykają też historyczne opracowania znaków (np. dawne instrukcje), ale na egzaminie kluczowe jest poprawne rozumienie aktualnych zasad prezentacji treści mapy.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zestaw "obrys przerywany + dwa kółka" odpowiada odpowiedzi C."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych, tekst jednolity: Dz.U. 2022 poz. 1670.
  • Główny Urząd Geodezji i Kartografii – opis i rola mapy zasadniczej w systemie informacji o terenie (serwis informacyjny GUGiK), https://www.gov.pl/web/gugik (dostęp: 2026-02-27).
  • Instrukcja Techniczna K-1 "Mapa zasadnicza" (materiał archiwalny wskazany w kontekście – historyczne zasady symboliki, obowiązywała do 2011 r.).

Materiały:

  • Tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1670 – standardy techniczne pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych
  • Materiały szkoleniowe z kartografii geodezyjnej dotyczące mapy zasadniczej i znaków umownych
  • Archiwalne opracowania do Instrukcji Technicznej K-1 (dla zrozumienia genezy symboliki mapy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego