KWALIFIKACJA BUD14 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 5.
Należy wykarczować 35 pni o średnicy 30 cm. Na podstawie danych zawartych w przedstawionej tablicy podaj, ile 8-godzinnych zmian roboczych należy przeznaczyć na wykonanie zadania, jeżeli karczowanie pni będzie mechaniczne?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kwalifikacją zawodową TECHNIK BUDOWNICTWA - KWALIFIKACJA B33, dotyczącą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tablicy dla średnicy 30 cm wybiera się przedział 26–35 cm i nakład 44,40 r-g na 100 sztuk pni. Dla 35 pni: 44,40/100 × 35 = 15,54 r-g. Jedna zmiana to 8 godzin, więc 15,54/8 = 1,94 zmiany. W planowaniu robót nie stosuje się niepełnych zmian, więc wynik zaokrągla się w górę do 2.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie polega na typowym przeliczeniu normatywu KNR na realny zakres robót oraz na zamianie roboczogodzin na liczbę 8-godzinnych zmian.

1) Odczyt normy z tablicy
W tabeli "Mechaniczne karczowanie pni" nakłady robocizny podano jako r-g na 100 sztuk pni. Dla pni o średnicy 30 cm właściwy jest przedział średnic 26–35 cm, a odpowiadający mu nakład dla pozycji "Robotnicy" wynosi 44,40 r-g/100 szt.

2) Przeliczenie na liczbę pni w zadaniu
Skoro 44,40 r-g dotyczy 100 pni, to dla 35 pni liczymy proporcjonalnie:
44,40 / 100 × 35 = 15,54 r-g.
Otrzymana wartość 15,54 r-g oznacza łączną pracochłonność robocizny wynikającą z normy.

3) Zamiana roboczogodzin na 8-godzinne zmiany
Jedna zmiana robocza trwa 8 godzin, więc liczbę zmian obliczamy jako:
15,54 / 8 = 1,94 zmiany.

4) Zaokrąglenie wyniku
W organizacji robót przyjmuje się pełne zmiany (nie planuje się "0,94 zmiany"), dlatego wynik zaokrągla się w górę: potrzebne są 2 zmiany.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "1 zmiana" wynika zwykle z błędnego zaokrąglenia w dół lub pominięcia faktu, że 1,94 to prawie dwie pełne zmiany.
  • "3 zmiany" to częsty efekt pomylenia jednostki odniesienia (np. potraktowania 44,40 jako r-g na 1 pień lub wykonania nieprawidłowego przeliczenia przez 100).
  • "4 zmiany" może wynikać z doboru złego przedziału średnic (np. 36–45 cm) albo z przeliczenia jak dla większej liczby pni niż 35.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź, czy w tabeli jest zapis "na 100 sztuk", "na 10 m", "na 1 kpl." itp., a dopiero potem rób proporcję. Na końcu oceń, czy wynik w zmianach wymaga zaokrąglenia w górę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
KNR (Katalogi Nakładów Rzeczowych) to zbiory norm określające nakłady robocizny, materiałów i sprzętu dla robót budowlanych. W kosztorysowaniu pozwalają policzyć pracochłonność i koszty na podstawie norm "na jednostkę" (np. na 100 sztuk), a potem przeliczyć je na faktyczny zakres robót.
Najpierw wybiera się przedział średnicy, do którego należy 30 cm. Dla tablicy mechanicznego karczowania pni jest to zakres 26–35 cm. Następnie z wiersza "Robotnicy" odczytuje się nakład w r-g przypisany do tego przedziału. Trzeba też sprawdzić jednostkę odniesienia (tu: na 100 sztuk pni).
Podawanie nakładów na 100 sztuk ułatwia normowanie i porównywanie prac o podobnym charakterze oraz zmniejsza wpływ przypadkowych odchyleń dla pojedynczej sztuki. W praktyce kosztorysowej takie wartości zawsze przelicza się proporcją na rzeczywistą liczbę elementów (np. 35 pni), zachowując tę samą jednostkę r-g.
Wykonuje się proporcję: najpierw liczy się nakład na 1 pień: 44,40/100 r-g. Potem mnoży przez liczbę pni: (44,40/100) × 35 = 15,54 r-g. To jest łączna pracochłonność robocizny dla całego zadania wynikająca z normy.
r-g to roboczogodzina, czyli jedna godzina pracy jednego pracownika. Jeśli z obliczeń wychodzi np. 15,54 r-g, oznacza to 15,54 godzin pracy jednej osoby albo np. 7,77 godziny pracy dwóch osób (zależnie od organizacji brygady). Dopiero potem przelicza się to na zmiany, jeśli zadanie tego wymaga.
Gdy masz łączny nakład robocizny w r-g, dzielisz go przez długość zmiany. Dla 8 godzin: zmiany = r-g / 8. Jeżeli wynik nie jest liczbą całkowitą (np. 1,94), w planowaniu robót przyjmuje się pełne zmiany, więc zazwyczaj zaokrągla się w górę.
Liczba zmian służy do organizacji czasu pracy i harmonogramu, a nie do "ładnego" zapisu matematycznego. Skoro do wykonania robót brakuje jeszcze części czasu drugiej zmiany, nie da się jej pominąć bez ryzyka niewykonania zadania. Dlatego przy planowaniu przyjmuje się 2 pełne zmiany, a nie 1.
Najczęstsze pomyłki to: wybranie złego przedziału średnicy (np. 16–25 zamiast 26–35), pominięcie faktu, że norma jest na 100 sztuk (brak dzielenia przez 100), a także błędne zaokrąglenie liczby zmian w dół. Zdarza się też pomylenie r-g z maszynogodzinami lub inną jednostką.
Mechaniczne karczowanie pni stosuje się najczęściej w robotach przygotowawczych pod budowę, gdy teren wymaga usunięcia pozostałości po wycince, a zakres prac uzasadnia użycie sprzętu. W kosztorysie dobór pozycji (mechaniczne vs inne) wpływa na nakłady robocizny i sprzętu, a więc na cenę i czas realizacji.
Ćwicz stały schemat: 1) dobór właściwego wiersza i kolumny w tablicy, 2) sprawdzenie jednostki odniesienia (np. na 100 szt.), 3) proporcja na liczbę elementów z zadania, 4) przeliczenie na 8 godzin, 5) decyzja o zaokrągleniu. Pomaga też kontrola sensowności wyniku.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Z tablicy dla średnicy 30 cm wybiera się przedział 26–35 cm i nakład 44,40 r-g na 100 sztuk pni."

Źródła:

  • KNR 2-01 "Budowle i roboty ziemne", tablica 0105 "Mechaniczne karczowanie pni" (nakłady na 100 sztuk pni; wiersz "Robotnicy", r-g; przedziały średnic 26–35 cm) – na podstawie treści zadania i dołączonej tabeli
  • Opis ilustracji (wyciąg z tablicy KNR 2-01, tablica 0105; wartości m.in. 44,40 r-g dla 26–35 cm) – materiał dostarczony w treści zadania (analiza obrazu)

Materiały:

  • KNR 2-01 "Budowle i roboty ziemne" – tablice robót przygotowawczych (w tym tablica 0105)
  • Podręczniki do kosztorysowania robót budowlanych (część: nakłady RMS i praca z KNR)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń kosztorysowych (przeliczenia r-g, m-g, zmiany)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego