W obwodach prądu przemiennego kondensator nie ma stałej "rezystancji", lecz reaktancję pojemnościową, która zależy od częstotliwości i pojemności. Zależność jest odwrotna: im większa pojemność, tym mniejsza reaktancja dla tej samej częstotliwości. Dla sygnału sinusoidalnego 1 kHz zwiększenie C powoduje więc, że kondensator stawia mniejszą impedancję składowej zmiennej.
Co to oznacza praktycznie we wzmacniaczu? Zależy od tego, gdzie kondensator C jest włączony (co pokazuje rysunek do zadania):
- Jeśli kondensator jest elementem, który bocznikuje część sygnału (np. do masy), to mniejsza reaktancja oznacza łatwiejszy "upływ" składowej AC i w konsekwencji mniejszą amplitudę sygnału w torze użytecznym. To przekłada się na zmniejszenie wzmocnienia.
- Jeśli kondensator znajduje się w pętli ujemnego sprzężenia zwrotnego i wraz z rezystorami tworzy zależność częstotliwościową sprzężenia, to większa pojemność może spowodować, że dla 1 kHz ujemne sprzężenie jest skuteczniejsze (bo impedancja gałęzi z C jest mniejsza). Silniejsze ujemne sprzężenie zwykle obniża wzmocnienie w danym paśmie.
Dlatego odpowiedź "zmniejszenie wzmocnienia." jest spójna z ogólną zasadą: zwiększenie pojemności zwiększa wpływ kondensatora na sygnał zmienny (mniejsza impedancja), co w wielu praktycznych topologiach prowadzi do większego tłumienia lub większego ujemnego sprzężenia przy zadanej częstotliwości.
Pozostałe propozycje są typowymi pułapkami:
- "zwiększenie wzmocnienia." – to częsty wybór intuicyjny, ale nie uwzględnia, że większa pojemność może właśnie zwiększać skuteczność gałęzi, która osłabia sygnał albo wzmacnia działanie sprzężenia zwrotnego.
- "zwiększenie rezystancji wyjścia." oraz "zmniejszenie rezystancję wyjścia." – sama zmiana pojemności C nie determinuje jednoznacznie rezystancji wyjściowej wzmacniacza; parametr ten zależy głównie od topologii stopnia wyjściowego i (jeśli występuje) od globalnego sprzężenia zwrotnego. Bez wskazania, że C wpływa bezpośrednio na warunki pracy wyjścia, takie odpowiedzi są nieuzasadnione.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw oceń, czy kondensator jest "w torze sygnału", "do masy" czy "w sprzężeniu". Następnie dla zadanej częstotliwości odpowiedz sobie, czy zwiększenie C zmniejsza impedancję tej gałęzi i czy to osłabia sygnał, czy wzmacnia sprzężenie.
