KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 12.
Narzędzie przedstawione na zdjęciu należy zamocować podczas obróbki skrawaniem na
Ilustracja przedstawia narzędzie skrawające, które jest prawdopodobnie przeciągaczem.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie ze zdjęcia to przeciągacz, czyli narzędzie do obróbki przeciąganiem. W procesie tym skrawanie odbywa się kolejnymi, stopniowo zwiększającymi się zębami narzędzia, a typową obrabiarką do takiej operacji jest przeciągarka. Strugarka i dłutownice pracują inną metodą.

Pełne wyjaśnienie:

W obróbce przeciąganiem stosuje się przeciągacze – narzędzia wieloostrzowe, w których kolejne zęby mają zwykle stopniowo narastającą wysokość (lub inny przyrost wymiaru skrawania). Dzięki temu materiał jest zdejmowany "warstwami" przez wiele następujących po sobie ostrzy w jednym przejściu narzędzia.

Dlatego narzędzie przedstawione na zdjęciu należy mocować i stosować na przeciągarce – obrabiarce przeznaczonej do procesu przeciągania. W praktyce przeciąganie wykorzystuje się m.in. do wykonywania kształtowych otworów, rowków, wielowypustów czy profili wewnętrznych i zewnętrznych, gdy zależy nam na dobrej powtarzalności oraz jakości powierzchni.

Pozostałe wskazane obrabiarki nie odpowiadają typowemu przeznaczeniu przeciągacza:

  • Strugarka służy do strugania – skrawanie realizuje pojedyncze narzędzie (nóż) ruchem posuwisto-zwrotnym, a nie wielozębnym narzędziem stopniowanym.
  • Dłutownica (w tym odmiany specjalne) realizuje dłutowanie – również najczęściej narzędziem typu nóż/dłuto, z inną kinematyką i inną konstrukcją narzędzia niż przeciągacz.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: przeciągacz → przeciągarka. Jeśli na ilustracji widać narzędzie z wieloma zębami ułożonymi wzdłuż długości, przeznaczone do jednego "przeciągnięcia" przez przedmiot lub po jego powierzchni, to najczęściej chodzi właśnie o przeciąganie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeciągacz to narzędzie wieloostrzowe do obróbki przeciąganiem, w którym kolejne zęby stopniowo zdejmują naddatek. Umożliwia wykonanie dokładnych profili (np. rowków, wielowypustów) często w jednym przejściu narzędzia.
W przeciąganiu narzędzie jest przesuwane względem przedmiotu (lub odwrotnie) tak, aby kolejne zęby skrawały coraz większą warstwę materiału. Efektem jest wysoka powtarzalność wymiaru i dobra jakość powierzchni przy krótkim czasie operacji.
Strugarka jest przeznaczona do strugania nożem (zwykle jednym ostrzem), gdzie inna jest kinematyka i sposób zdejmowania naddatku. Przeciągacz wymaga pracy wieloma zębami w jednym przejściu, co jest charakterystyczne dla przeciągarki.
Typowe są liczne zęby ułożone wzdłuż długości narzędzia oraz ich stopniowanie (zęby "rosną" lub zmieniają geometrię), aby kolejno zdejmować naddatek. To odróżnia przeciągacz od noży do strugania lub dłutowania.
Przeciąganie wybiera się, gdy zależy na dużej wydajności i powtarzalności profilu, szczególnie w produkcji seryjnej, oraz gdy kształt da się wykonać przeciągaczem. Dłutowanie bywa korzystne przy mniejszych seriach i większej elastyczności kształtów.
Tak. W zależności od konstrukcji obrabiarki i narzędzia przeciąganie może dotyczyć profili wewnętrznych (np. w otworach) i zewnętrznych (np. na powierzchniach). Kluczowe jest dopasowanie przeciągacza do wymaganego kształtu i mocowania.
Najczęściej wykonuje się rowki wpustowe, wielowypusty, wielokąty w otworach, a także inne kształtowe profile, gdzie liczy się dokładność i powtarzalność. W praktyce operator musi też dobrać mocowanie i zapewnić stabilne prowadzenie narzędzia.
W struganiu zwykle obrabia się powierzchnie płaskie ruchem posuwisto-zwrotnym stołu lub narzędzia (strugarka). W dłutowaniu ruch posuwisto-zwrotny wykonuje narzędzie dłutujące, często przy obróbce wewnętrznych kształtów (dłutownica).
Najczęstsze są: kierowanie się samą "specjalistyczną" nazwą, mylenie metod o podobnym ruchu (struganie/dłutowanie/przeciąganie) oraz brak analizy cech narzędzia (liczba ostrzy, stopniowanie zębów, przeznaczenie do jednego przejścia).
Ucz się rozpoznawania po cechach: liczba ostrzy, układ zębów, stopniowanie, typ chwytu oraz typowe zastosowanie. Pomaga zestawienie: narzędzie → metoda obróbki → obrabiarka. Trenuj na zdjęciach z zadań egzaminacyjnych i katalogów narzędzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że narzędzie ze zdjęcia to przeciągacz, czyli narzędzie do obróbki przeciąganiem.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii obróbki skrawaniem (rozdziały: przeciąganie, struganie, dłutowanie)
  • Instrukcje/DTR obrabiarek (przeciągarki, dłutownice) – część o przeznaczeniu i kinematyce
  • Katalogi narzędzi: przeciągacze (budowa, stopniowanie uzębienia, zastosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego