Pierścienie osadcze (często nazywane pierścieniami Segera) są elementami sprężystymi używanymi do osiowego zabezpieczania części na wale lub w otworze. Kluczowe jest rozróżnienie dwóch podstawowych typów:
- pierścień osadczy zewnętrzny – pracuje na wale i podczas montażu musi zostać rozszerzony, aby przejść przez średnicę wału i wejść w rowek,
- pierścień osadczy wewnętrzny – pracuje w otworze i podczas montażu jest zwykle ściskany, aby zmniejszyć średnicę i osadzić go w rowku w otworze.
Dlatego do pierścieni osadczych zewnętrznych właściwym narzędziem są szczypce do pierścieni osadczych zewnętrznych. Mają one dwa trzpienie (końcówki) wchodzące w otwory pierścienia oraz mechanizm, który po zaciśnięciu rękojeści powoduje rozsunięcie trzpieni i kontrolowane rozszerzenie pierścienia. To ogranicza ryzyko:
- trwałego odkształcenia sprężystego pierścienia (zbyt duże rozgięcie),
- zarysowania wału i uszkodzenia rowka,
- "wystrzelenia" pierścienia, czyli wypadnięcia elementu pod wpływem sprężystości.
Pozostałe typowe narzędzia spotykane w zestawach monterskich bywają mylące. Szczypce do pierścieni wewnętrznych działają odwrotnie (ich trzpienie zbliżają się lub nie umożliwiają właściwego ruchu dla pierścienia zewnętrznego), a kombinerki lub szczypce uniwersalne nie mają dopasowanych końcówek i nie zapewniają bezpiecznej, osiowej kontroli rozszerzenia. Śrubokręt czy inne narzędzia podważające zwiększają ryzyko uszkodzeń i wypadku.
W praktyce na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: zewnętrzny = na wale = rozszerzasz, więc wybierasz szczypce, które rozszerzają pierścień; wewnętrzny = w otworze = ściskasz, więc wybierasz szczypce, które zmniejszają średnicę pierścienia.
