KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
Naukę interdyscyplinarną, zajmującą się przystosowaniem narzędzi, maszyn, środowiska i warunków pracy do autonomicznych i psychofizycznych cech i możliwości człowieka, zapewniając sprawne, wydajne i bezpieczne wykonanie przez niego pracy, przy stosunkowo niskim koszcie biologicznym nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ergonomia to interdyscyplinarna dziedzina zajmująca się dostosowaniem narzędzi, maszyn, środowiska i organizacji pracy do możliwości psychofizycznych człowieka. Celem jest sprawne, wydajne i przede wszystkim bezpieczne wykonywanie zadań przy możliwie małym obciążeniu organizmu (tzw. niskim koszcie biologicznym).

Pełne wyjaśnienie:

Określenie ergonomia odnosi się do interdyscyplinarnej wiedzy i praktyki, której celem jest takie projektowanie i doskonalenie pracy, aby była ona dopasowana do człowieka. W ergonomii analizuje się relację: człowiek – narzędzie/maszyna – środowisko – organizacja pracy. Dążeniem jest uzyskanie jednocześnie: bezpieczeństwa, sprawności działania, odpowiedniej wydajności oraz ograniczenia przeciążenia organizmu (czyli "kosztu biologicznego").

Dlatego odpowiedź "ergonomią" pasuje do definicji, ponieważ obejmuje zarówno cechy psychofizyczne człowieka (np. zmęczenie, zdolności poznawcze, koordynację), jak i dopasowanie rozwiązań technicznych oraz warunków środowiskowych (np. oświetlenie, hałas, mikroklimat) do tych możliwości.

Pozostałe odpowiedzi nie są trafne:

  • "organizacją pracy" – dotyczy sposobu planowania i podziału zadań, czasu pracy, przepływu informacji itp. Może wykorzystywać ergonomię, ale nie jest jej definicją ani nie obejmuje wprost dostosowania narzędzi i maszyn do cech człowieka.
  • "zarządzaniem zasobami ludzkimi" – koncentruje się na procesach kadrowych (rekrutacja, szkolenia, motywowanie, oceny). To obszar zarządzania, a nie nauka o dopasowaniu stanowiska i środowiska pracy do możliwości psychofizycznych.
  • "mechaniką materiałów i konstrukcji" – to dziedzina inżynierska badająca wytrzymałość i odkształcenia materiałów oraz elementów konstrukcyjnych. Nie opisuje dopasowania pracy do człowieka, tylko zachowanie elementów pod obciążeniem.

W praktyce BHP ergonomia jest wykorzystywana m.in. przy ocenie stanowisk (pozycje wymuszone, zasięgi, ręczne prace transportowe), ograniczaniu przeciążeń, doborze narzędzi oraz rekomendowaniu zmian zmniejszających ryzyko urazów i chorób związanych z pracą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ergonomia w BHP to podejście, które polega na dostosowaniu pracy do człowieka, a nie człowieka do pracy. Obejmuje projektowanie stanowisk, narzędzi, maszyn i warunków środowiska tak, aby praca była bezpieczna, sprawna i nie powodowała nadmiernego obciążenia organizmu.
Jest interdyscyplinarna, bo łączy wiedzę m.in. o człowieku (psychofizjologia, percepcja, zmęczenie), technice (narzędzia, maszyny) i środowisku pracy (hałas, oświetlenie, mikroklimat). Dopiero połączenie tych obszarów pozwala realnie poprawić bezpieczeństwo i efektywność.
"Koszt biologiczny" to potocznie poziom obciążenia organizmu pracą: wysiłek mięśni, zmęczenie, przeciążenia układu ruchu oraz obciążenie psychiczne. Ergonomia dąży do tego, aby wymagania pracy nie przekraczały możliwości człowieka i nie prowadziły do urazów lub spadku sprawności.
Najczęściej ocenia się: wysokość i układ blatu/urządzeń, zasięgi rąk, pozycje ciała (wymuszone skręty i pochylenia), dostęp do narzędzi, sposób chwytu, oświetlenie, hałas i mikroklimat. Celem jest ograniczenie przeciążeń i błędów wynikających z niewygodnych warunków.
Organizacja pracy dotyczy planowania i przebiegu procesu pracy (podział zadań, czas, przerwy, nadzór, przepływ informacji). Ergonomia skupia się na dopasowaniu pracy do możliwości człowieka, w tym na projektowaniu stanowiska i warunków. Dobra organizacja może wykorzystywać ergonomię, ale nie jest tym samym.
Nie. Ergonomia obejmuje też pracę umysłową i biurową: obciążenie wzroku, ergonomię monitora i oświetlenia, pozycję siedzącą, a także czynniki psychiczne (koncentracja, stres, przeciążenie informacyjne). W wielu zawodach BHP kluczowe jest łączenie ergonomii fizycznej i poznawczej.
Skutki to m.in. bóle kręgosłupa i kończyn, urazy przeciążeniowe, szybsze zmęczenie, spadek koncentracji i większa liczba błędów. W praktyce może to zwiększać ryzyko zdarzeń wypadkowych i absencji chorobowej. Ergonomia jest więc elementem profilaktyki zdrowotnej i wypadkowej.
Może sprawdzić dopasowanie stanowiska do pracownika (zasięgi, wysokości, pozycje wymuszone), ocenić czynniki środowiskowe i zaproponować usprawnienia: zmianę ustawienia wyposażenia, dobór narzędzi o lepszym chwycie, wprowadzenie przerw/rotacji, szkolenie z prawidłowych technik pracy.
Często mylą ergonomię z "organizacją pracy" lub z HR, bo wszystkie pojęcia dotyczą pracy człowieka. Błąd wynika z czytania wybiórczego: pomija się element dopasowania narzędzi i warunków do cech psychofizycznych. Warto zapamiętać, że ergonomia zawsze łączy człowieka z techniką i środowiskiem.
Szukaj sformułowań o "dostosowaniu" pracy do człowieka: narzędzi, maszyn, środowiska i warunków; o możliwościach psychofizycznych; o bezpieczeństwie, sprawności i ograniczaniu obciążenia. Taki zestaw cech jest charakterystyczny dla ergonomii, a nie dla zarządzania czy mechaniki.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ergonomia to interdyscyplinarna dziedzina zajmująca się dostosowaniem narzędzi, maszyn, środowiska i organizacji pracy do możliwości psychofizycznych człowieka."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "Ergonomia" (definicja i zakres) https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/ergonomia;3896963.html - dostęp 2026-03-01
  • ISO 6385:2016 Ergonomics principles in the design of work systems (zakres i cel ergonomii) – opis normy: https://www.iso.org/standard/63787.html - dostęp 2026-03-01
  • Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB) – materiały/kompendium: ergonomia stanowiska pracy (opis pojęcia i zastosowań): https://www.ciop.pl/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z ergonomii stanowiska pracy (BHP)
  • Publikacje i poradniki instytutów zajmujących się BHP i ergonomią
  • Normy i wytyczne dotyczące zasad ergonomicznych w projektowaniu systemów pracy (do nauki definicji i zakresu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego