Pytanie dotyczy podstaw nawiązania stosunku pracy i wymaga rozróżnienia czterech instytucji: wyboru, mianowania, powołania oraz umowy o pracę. W praktyce administracji publicznej to rozróżnienie ma znaczenie dla sposobu objęcia funkcji, przebiegu zatrudnienia oraz tego, jakie dokumenty i procedury kadrowe są właściwe.
Odpowiedź "wyboru" jest poprawna, ponieważ w prawie pracy funkcjonuje konstrukcja stosunku pracy z wyboru, czyli nawiązania zatrudnienia w związku z objęciem funkcji obsadzanej w drodze wyborów. Logika tej podstawy polega na tym, że źródłem "wejścia" w zatrudnienie jest rozstrzygnięcie wyborcze, a nie klasyczna rekrutacja czy indywidualne uzgodnienia stron.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "mianowania" nie należy automatycznie łączyć z każdą funkcją w urzędzie. Mianowanie jest szczególną podstawą zatrudnienia przewidzianą dla wskazanych kategorii stanowisk/korpsów, z odrębnymi zasadami nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy.
- "powołania" bywa mylone z wyborem, bo język potoczny mówi o "powołaniu na stanowisko". W sensie prawnym jest to jednak inna instytucja: dotyczy stanowisk obsadzanych decyzją właściwego organu, a nie wynikiem wyborów.
- "umowy o pracę" jest najczęstszą podstawą zatrudnienia, dlatego bywa wybierana odruchowo. W tym pytaniu istotny jest jednak tryb objęcia funkcji; odpowiedź "umowa" byłaby właściwa dla typowych pracowników zatrudnianych w drodze uzgodnienia stron, a nie dla funkcji wiązanej z wyborem.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się funkcja obsadzana w wyborach, w pierwszej kolejności sprawdź, czy nie chodzi o stosunek pracy z wyboru. Gdy pojawia się "powołanie" lub "mianowanie", upewnij się, czy dotyczy to konkretnych kategorii stanowisk przewidzianych przepisami, a nie potocznego znaczenia słów.
