KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 1.
Źródłem powszechnie obowiązującego prawa jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozporządzenie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, bo Konstytucja wymienia je w art. 87 ust. 1. Może wiązać wszystkich adresatów i być podstawą działań wobec obywateli. Zarządzenia i uchwały RM to akty wewnętrzne (art. 93), a postanowienie Prezydenta ma zwykle charakter indywidualny.

Pełne wyjaśnienie:

System źródeł prawa powszechnie obowiązującego w Polsce jest zamknięty. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP należą do niego m.in. rozporządzenia. Rozporządzenie jest aktem normatywnym wydawanym na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i ma charakter wykonawczy wobec ustawy. Po ogłoszeniu obowiązuje wszystkich adresatów (erga omnes), więc może wpływać bezpośrednio na prawa i obowiązki obywateli.

Wśród podanych odpowiedzi tylko jeden akt ma formę rozporządzenia: rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w sprawie wysokości opłat abonamentowych. To, że rozporządzenie wydaje konkretny organ (jeśli jest do tego upoważniony ustawą), nie zmienia jego charakteru jako źródła prawa powszechnie obowiązującego. Taki akt może być podstawą działań organów administracji wobec mieszkańców (np. w zakresie ustalania wysokości opłaty).

Pozostałe odpowiedzi nie spełniają kryterium powszechnego obowiązywania:

  • Zarządzenie Prezesa Rady Ministrów ma charakter aktu prawa wewnętrznego; zgodnie z art. 93 Konstytucji wiąże zasadniczo tylko jednostki organizacyjnie podległe i nie może stanowić podstawy decyzji wobec obywatela.
  • Uchwała Rady Ministrów (np. regulamin pracy RM) również jest aktem wewnętrznym w rozumieniu art. 93 i służy organizacji działania organu.
  • Postanowienie Prezydenta o powołaniu konkretnej osoby jest typowo aktem indywidualnym: rozstrzyga jedną sprawę i nie ustanawia norm generalnych oraz abstrakcyjnych, więc nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego.

W praktyce administracyjnej warto zapamiętać regułę: jeżeli przepis ma być podstawą działania "wobec każdego" (np. klienta urzędu), szukaj go w aktach powszechnie obowiązujących (Konstytucja, ustawa, umowa międzynarodowa, rozporządzenie). Natomiast uchwały i zarządzenia najczęściej porządkują funkcjonowanie administracji "od środka".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To akt prawny, który wiąże wszystkich adresatów na terytorium państwa (np. obywateli i organy). Przykładowo należą do nich m.in. ustawy i rozporządzenia wskazane w Konstytucji. Mogą stanowić podstawę rozstrzygnięć wobec klientów administracji.
Rozporządzenie jest aktem powszechnie obowiązującym (gdy mieści się w katalogu z art. 87 Konstytucji) i może dotyczyć obywateli. Zarządzenie jest co do zasady aktem wewnętrznym (art. 93) i reguluje działania jednostek podległych, np. organizację pracy.
Bo o charakterze aktu decyduje jego forma prawna i umocowanie w Konstytucji (rozporządzenia są wskazane w art. 87), a nie sama nazwa organu. Jeśli organ ma ustawowe upoważnienie, wydane rozporządzenie wiąże wszystkich adresatów i może regulować obowiązki obywateli.
Co do zasady nie. Uchwały RM wskazane w art. 93 Konstytucji mają charakter wewnętrzny, czyli wiążą jednostki organizacyjnie podległe. Służą np. organizacji pracy rządu i nie powinny być samodzielną podstawą decyzji wobec obywatela.
Oznacza to, że obowiązuje przede wszystkim "wewnątrz" administracji: wiąże organy i jednostki podległe organizacyjnie, a nie wszystkich obywateli. Zgodnie z art. 93 Konstytucji takie akty (np. zarządzenia, uchwały) nie mogą same w sobie stanowić podstawy rozstrzygnięć wobec klienta urzędu.
Bo ma zwykle charakter indywidualny: dotyczy konkretnej osoby i jednej sprawy, a nie ustanawia norm ogólnych dla nieokreślonego kręgu adresatów. Źródła prawa powszechnie obowiązującego muszą tworzyć normy generalne i abstrakcyjne, które stosuje się wielokrotnie.
W art. 87 ust. 1 Konstytucji wskazano podstawowe źródła prawa powszechnie obowiązującego, w tym m.in. ustawy i rozporządzenia. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że rozporządzenie to akt z tej grupy, a uchwała czy zarządzenie zwykle nie.
Gdy rozporządzenie jest wydane na podstawie upoważnienia ustawowego i należy do źródeł prawa powszechnie obowiązującego z art. 87 Konstytucji. Wtedy może doprecyzowywać wykonanie ustawy i być elementem podstawy prawnej czynności lub rozstrzygnięcia dotyczącego klienta.
Najczęściej mylą rozporządzenie z zarządzeniem (podobieństwo nazw), uznają każdą uchwałę za "prawotwórczą", albo traktują akty personalne (postanowienia o powołaniu) jak normatywne. Warto zawsze sprawdzić, czy akt jest z katalogu art. 87 czy z art. 93 Konstytucji.
Najpierw rozpoznaj rodzaj aktu po nazwie: rozporządzenie, ustawa, uchwała, zarządzenie, postanowienie. Następnie przyporządkuj je do kategorii: powszechnie obowiązujące (art. 87) albo wewnętrzne (art. 93) lub indywidualne. To zwykle pozwala wskazać jedną poprawną odpowiedź.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Rozporządzenie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, bo Konstytucja wymienia je w art. 87 ust. 1."

Źródła:

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – art. 87 ust. 1 (katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego)
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – art. 93 ust. 1 (akty prawa wewnętrznego, w tym uchwały i zarządzenia)

Materiały:

  • Tekst Konstytucji RP – rozdział dotyczący źródeł prawa
  • Podręczniki z podstaw prawa konstytucyjnego i administracyjnego (rozdziały o źródłach prawa)
  • Zbiory pytań egzaminacyjnych z administracji publicznej dotyczące hierarchii aktów prawnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego