KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 7.
Na podstawie przytoczonego przepisu ustal, który z wymienionych organów może rozwiązać radę gminy w sytuacji naruszenia ustaw lub Konstytucji przy wykonywaniu przez nią zadań.
Ilustracja przedstawia fragment tekstu z Ustawy o samorządzie gminnym, dotyczący możliwości rozwiązania rady gminy w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Sejm" jest właściwa, ponieważ rozwiązanie rady gminy to środek o charakterze ustrojowym, zastrzeżony dla organu władzy ustawodawczej, a nie dla organów rządu.
"Rada Ministrów", "Prezes Rady Ministrów" i "minister" co do zasady wykonują nadzór i administrację, ale nie pełnią tej szczególnej kompetencji wobec rady gminy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy nadzoru nad samorządem terytorialnym, a konkretnie wyjątkowego środka, jakim jest rozwiązanie rady gminy w sytuacji naruszania Konstytucji lub ustaw przy wykonywaniu zadań. Tego typu działanie nie jest zwykłą czynnością nadzorczą (jak kontrola legalności czy reagowanie na uchwały), lecz sankcją ustrojową ingerującą w skład organu stanowiącego gminy.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Sejm" — w logice systemu prawa rozwiązanie organu stanowiącego jednostki samorządu to kompetencja o szczególnej wadze, przypisana organowi władzy ustawodawczej, a nie organom administracji rządowej.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo wskazują organy władzy wykonawczej:

  • "Rada Ministrów" – kieruje administracją rządową i realizuje politykę państwa, ale sama w sobie nie jest typowym organem, który rozwiązuje organ stanowiący gminy; jej rola wiąże się raczej z wykonywaniem zadań rządu i nadzorem w ramach administracji.
  • "Prezes Rady Ministrów" – kojarzy się z "najwyższym" organem wykonawczym, co sprzyja błędowi intuicyjnemu, ale rozwiązanie rady gminy nie jest zwykłą decyzją administracyjną premiera.
  • "Minister właściwy do spraw administracji" – może sprawować określone kompetencje nadzorcze lub koordynacyjne, jednak rozwiązanie rady gminy to środek nadzwyczajny, który nie jest typowo przypisany ministrowi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się ingerencja w organ stanowiący (np. rozwiązanie rady) i jest to przedstawione jako reakcja na naruszenie Konstytucji/ustaw, warto rozważyć, czy nie chodzi o kompetencję o randze ustrojowej, a więc przypisaną organowi ustawodawczemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozwiązanie rady gminy to nadzwyczajny środek ingerencji w organ stanowiący gminy, skutkujący zakończeniem kadencji rady i koniecznością przeprowadzenia dalszych czynności przewidzianych prawem (np. wyborów). Nie jest to zwykłe uchylenie uchwały, ale decyzja o charakterze ustrojowym.
Bo rozwiązanie organu stanowiącego JST ma charakter ustrojowy i wyjątkowo silnie ingeruje w samorząd. W logice systemu kompetencji władza wykonawcza (premier, rząd, minister) sprawuje nadzór i administrację, ale tak daleko idący środek jest przypisywany organowi ustawodawczemu.
Nadzór dotyczy legalności działań (czy są zgodne z prawem) i ma określone narzędzia reakcji. Kierowanie gminą należy do jej organów (rada, wójt/burmistrz/prezydent). Jeśli pytanie mówi o "rozwiązaniu rady" lub innej sankcji ustrojowej, to zwykle nie jest to bieżące kierowanie ani typowa kontrola.
Najczęściej mylone są organy władzy wykonawczej: Rada Ministrów, Prezes Rady Ministrów i właściwy minister. Zdający wybierają je, bo brzmią "najwyżej" w hierarchii administracji. Warto pamiętać, że część kompetencji wobec JST ma rangę ustrojową i nie zawsze należy do rządu.
W typowych ujęciach egzaminacyjnych minister nie jest wskazywany jako organ rozwiązujący radę gminy, ponieważ jest to środek nadzwyczajny. Minister może występować jako organ nadzoru w określonych sprawach, ale rozwiązanie rady to kompetencja o szczególnym charakterze, przypisywana innemu organowi.
Gdy rada wykonując zadania podejmuje działania sprzeczne z prawem, np. uchwala akty lub podejmuje rozstrzygnięcia niezgodne z ustawą albo z zasadami konstytucyjnymi. W pytaniach testowych ważne jest rozpoznanie, że chodzi o cięższy przypadek naruszeń, a nie o drobny błąd formalny.
Najpierw znajdź w arkuszu dosłowny fragment przepisu (cytat, wyciąg, skan). Następnie wypisz: kto ma kompetencję, co może zrobić i w jakich warunkach. Dopiero wtedy porównaj z odpowiedziami. Nie kieruj się tym, co "wydaje się logiczne" w polityce.
Pułapką jest utożsamianie Sejmu wyłącznie z uchwalaniem ustaw i pomijanie jego roli w decyzjach ustrojowych. Druga pułapka to "efekt premiera": wybór premiera w każdej sprawie dotyczącej państwa. W testach warto rozpoznawać sytuacje, gdzie decyzja ma rangę ustrojową.
Organy rządu mogą pełnić funkcje nadzorcze w granicach prawa, ale nie każda kompetencja nadzorcza oznacza prawo do najbardziej radykalnych środków. W pytaniach egzaminacyjnych trzeba odróżniać środki bieżące (reakcja na uchwały, kontrola legalności) od sankcji ustrojowych.
Ułóż tabelę: organ (Sejm/rząd/premier/minister/wojewoda) → rodzaj uprawnień (ustrojowe, nadzorcze, organizacyjne). Ucz się na przykładach z testów: uchylenie uchwały, stwierdzenie nieważności, rozwiązanie organu. Zawsze łącz "kto" z "jakim typem ingerencji".
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – tekst na stronie Sejmu: https://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm (dostęp 2026-03-02)
  • Serwis Rzeczypospolitej Polskiej (gov.pl) – informacje o samorządzie terytorialnym i organach państwa: https://www.gov.pl/ (wyszukaj: "samorząd terytorialny", "nadzór nad samorządem") (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Tekst Konstytucji RP (aktualny tekst jednolity z oficjalnego źródła)
  • Tekst ustawy regulującej ustrój gminy i nadzór nad samorządem (oficjalny tekst jednolity)
  • Podręczniki/opracowania do nauki prawa administracyjnego i ustroju samorządu (rozdziały o nadzorze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego