Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018



PYTANIE NR 21.
Jak nazywa się przyrząd przedstawiony na rysunku, pozwalający na wyznaczenie pola powierzchni na mapie?
Ilustracja przedstawia planimetr biegunowy, który jest przyrządem używanym do wyznaczania pola powierzchni na mapie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Planimetr biegunowy to przyrząd kartometryczny służący do mechanicznego wyznaczania pola figur na mapie przez prowadzenie końcówki po obrysie. Mikroskop skalowy służy do odczytów/obserwacji, koordynatograf do wyznaczania współrzędnych, a planimetr harfowy to inny typ planimetru.

Pełne wyjaśnienie:

Planimetr biegunowy jest klasycznym przyrządem kartometrycznym przeznaczonym do wyznaczania pola powierzchni dowolnej figury na mapie lub planie. Pomiar wykonuje się przez obwiedzenie konturu końcówką prowadzącą, a mechanizm całkujący (kółko/rolka całkująca) zamienia ruch po obrysie na wskazanie pola. Charakterystyczna dla wersji biegunowej jest praca względem stałego punktu (bieguna) i ramienia łączącego elementy przyrządu.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do treści pytania:

  • Mikroskop skalowy to przyrząd optyczny używany do precyzyjnego odczytu podziałek (np. na łatach, liniałach, elementach przyrządów) lub obserwacji szczegółów. Nie jest typowym narzędziem do całkowania pola figury na mapie.
  • Planimetr harfowy również należy do planimetrów, ale jest inną konstrukcją niż planimetr biegunowy. Jeśli na rysunku widać układ charakterystyczny dla planimetru biegunowego, nazwa "harfowy" będzie błędna, mimo że oba służą do wyznaczania pól.
  • Koordynatograf służy do prac kartograficznych polegających na wyznaczaniu/odkładaniu punktów i współrzędnych (przenoszeniu położeń), a nie do bezpośredniego wyznaczania pola przez obwiedzenie konturu.

Wskazówka egzaminacyjna: w treści zwracaj uwagę na czasownik i wielkość fizyczną. Gdy pytanie mówi o "polu powierzchni na mapie", w pierwszej kolejności kojarz planiometr. Gdy pojawiają się "współrzędne", "odkładanie punktów" lub "siatka", częściej chodzi o koordynatograf lub przyrządy kreślarsko-pomiarowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest planimetr biegunowy i do czego służy?
Planimetr biegunowy to przyrząd kartometryczny do mechanicznego wyznaczania pola powierzchni figur na mapach i planach. Działa przez obwiedzenie konturu końcówką prowadzącą, a mechanizm całkujący przelicza wykonany ruch na wartość pola.
Jak planimetr wyznacza pole powierzchni na mapie?
Operator prowadzi końcówkę planimetru po obrysie figury na mapie. W trakcie ruchu element całkujący (np. rolka/kółko) rejestruje składową ruchu i urządzenie "sumuje" ją w sposób mechaniczny, podając wynik jako pole. To praktyczny przykład całkowania w kartometrii.
Dlaczego koordynatograf nie służy do pomiaru pola?
Koordynatograf jest przeznaczony głównie do wyznaczania położenia punktów i pracy na współrzędnych (odkładanie, przenoszenie, odczyt). Nie jest typowym narzędziem do obwiedzenia konturu w celu uzyskania pola. Do pola stosuje się planimetry lub metody obliczeniowe.
Czy planimetr biegunowy i planimetr harfowy to to samo?
Nie. Oba są planimetrami, czyli przyrządami do wyznaczania pola, ale różnią się konstrukcją i sposobem prowadzenia elementów. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie typu z rysunku oraz dopasowanie nazwy do konkretnej budowy przyrządu.
Jakie elementy planimetru biegunowego warto umieć rozpoznać na rysunku?
Najczęściej rozpoznaje się: punkt stały (biegun), ramię planimetru, końcówkę prowadzącą poruszającą się po obrysie oraz element całkujący odpowiedzialny za zliczanie ruchu. Umiejętność powiązania tych części z funkcją "pomiar pola" pomaga szybko wybrać poprawną nazwę.
Kiedy w geodezji stosuje się planimetr zamiast obliczeń ze współrzędnych?
Planimetr bywa użyteczny przy pracy na mapach analogowych, szkicach i materiałach archiwalnych, gdy nie ma łatwego dostępu do współrzędnych w postaci cyfrowej. Może też służyć do szybkiej kontroli lub szacunku pola, choć współcześnie często zastępują go metody komputerowe.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy rozpoznawaniu przyrządów kartometrycznych?
Typowe są: mylenie nazw o podobnym brzmieniu, wybór narzędzia "na skojarzenie" bez analizy treści (pole vs współrzędne) oraz ignorowanie funkcji podanej w pytaniu. Pomaga zasada: pole → planimetr, współrzędne → koordynatograf.
Czy do pomiaru pola planimetrem trzeba znać skalę mapy?
Zwykle tak, bo wynik odczytany z przyrządu odnosi się do rysunku/mapy. Aby uzyskać pole w jednostkach terenowych, potrzebujesz przeliczenia wynikającego ze skali lub ustawień/stałej przyrządu. Na egzaminie często wystarcza jednak sama identyfikacja przyrządu, nie obliczenia.
Jak odróżnić mikroskop skalowy od planimetru na ilustracji?
Mikroskop skalowy jest przyrządem optycznym: ma układ soczewek/okular i służy do odczytu podziałek. Planimetr ma ramiona i element prowadzący, którym obwodzi się kontur na mapie. Jeśli widzisz konstrukcję "ramię + prowadzenie po obrysie", to wskazuje na planimetr, nie mikroskop.
Jak przygotować się do zadań z rozpoznawania przyrządów na egzaminie technika geodety?
Ucz się zestawami: nazwa → zastosowanie → cechy wyglądu. Rób krótkie fiszki ze zdjęciami/rysunkami (planiometr, koordynatograf, niwelator, teodolit). Na próbnych testach zawsze podkreśl, co jest mierzone w treści (pole, odległość, kąt, wysokość), bo to najszybciej zawęża wybór.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Planimetr biegunowy to przyrząd kartometryczny służący do mechanicznego wyznaczania pola figur na mapie przez prowadzenie końcówki po obrysie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Planimetr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Planimetr (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN): "Planimeter" — https://en.wikipedia.org/wiki/Planimeter (accessed: 2026-02-28)
  • Encyclopaedia Britannica: "Planimeter" — https://www.britannica.com/technology/planimeter (accessed: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kartografii i kartometrii dla technika geodety
  • Instrukcje/opracowania dotyczące planimetrów i metod wyznaczania pól na mapach
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie przyrządów geodezyjnych na zdjęciach/rysunkach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego