W pytaniu należy rozpoznać minerał widoczny na fotografii. Poprawna odpowiedź to kwarc, czyli krzemian o składzie SiO2, jeden z najczęstszych minerałów w skorupie ziemskiej. W praktyce terenowej technik geolog rozpoznaje go przede wszystkim makroskopowo, zestawiając kilka cech jednocześnie, a nie pojedynczy szczegół.
Dlaczego "kwarc" pasuje?
Typowe cechy diagnostyczne kwarcu to szklisty połysk, częsta przezroczystość do mlecznobiałej barwy, brak wyraźnej łupliwości (kwarc nie daje łatwo powtarzalnych, płaskich powierzchni pękania) oraz muszlowy przełam. Często spotyka się go w żyłach kwarcowych, pegmatytach i wielu skałach magmowych oraz metamorficznych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepsze w takim rozpoznaniu?
- Oliwin zwykle kojarzy się z barwą oliwkowozieloną, ziarnistym pokrojem i występowaniem w skałach zasadowych/ultrazasadowych; rzadko wygląda jak typowy, szklisty, jasny kwarc.
- Cyrkon jest najczęściej minerałem akcesorycznym w postaci drobnych, dobrze wykształconych kryształków; w skali makroskopowej bywa trudniejszy do uchwycenia i zwykle nie przypomina typowych okazów kwarcu.
- Turmalin często tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy (nieraz czarne), o charakterystycznym pokroju; jego wygląd zazwyczaj odróżnia się od masywnych lub przejrzystych agregatów kwarcu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy odpowiedzi obejmują kilka krzemianów, warto szukać cech "rozstrzygających": łupliwość vs jej brak, typowy pokrój (wydłużony pryzmat turmalinu), typowa barwa i kontekst występowania. Na zdjęciu zwykle widać przynajmniej połysk i pokrój, które naprowadzają na kwarc.
