KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 10.
Niebieską wzorcową skalę barw stosuje się do oceny odporności
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niebieska wzorcowa skala barw służy do porównawczej oceny trwałości barwy podczas naświetlania.
W praktyce odnosi się ją do odporności wybarwień na działanie światła (płowienie), a nie do zjawisk mechanicznych, takich jak tarcie, ścieranie czy mechacenie, które ocenia się innymi metodami i przyrządami.

Pełne wyjaśnienie:

Niebieska wzorcowa skala barw jest stosowana w badaniach odporności wybarwień na światło, czyli do oceny, jak bardzo barwa materiału zmienia się (płowieje) pod wpływem naświetlania. Skala pełni funkcję odniesienia: po ekspozycji próbki porównuje się stopień zmiany barwy z odpowiednimi wzorcami, co pozwala nadać wynik w ujednolicony sposób.

Odpowiedź "wybarwień tkaniny na światło" jest poprawna, bo dotyczy dokładnie tego typu oddziaływania: światło powoduje fotochemiczne zmiany barwników i w konsekwencji widoczną zmianę odcienia lub intensywności koloru.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych zjawisk:

  • "wybarwień tkaniny na tarcie" dotyczy odporności barwy na ścieranie poprzez pocieranie i ewentualne farbowanie/transfer barwnika; do tego używa się innych procedur badawczych i innych skal oceny.
  • "tkaniny na ścieranie" opisuje odporność mechaniczną materiału (ubytek/zużycie struktury), a nie zmianę barwy; to inny rodzaj testów.
  • "tkaniny na pilling" (mechacenie) dotyczy tworzenia się kulek i zmechaceń na powierzchni, czyli cechy wyglądu i trwałości użytkowej, niezwiązanej bezpośrednio ze skalą do oceny zmian barwy pod wpływem światła.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać rozróżnienie: skale barw służą do oceny zmian wizualnych (barwa, zaplamienie), natomiast tarcie, ścieranie i mechacenie to testy mechaniczne oceniane innymi metodami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestaw wzorców służących jako punkt odniesienia przy ocenie zmian barwy po naświetlaniu. Dzięki porównaniu próbki z wzorcami można określić stopień płowienia w sposób ujednolicony, zamiast opierać się wyłącznie na subiektywnej ocenie.
Ponieważ jest używana do oceny trwałości barwy podczas ekspozycji na światło (naturalne lub sztuczne). Testy światłotrwałości mierzą, jak szybko kolor blednie, a skala pomaga przypisać wynik w porównywalnej skali, niezależnie od osoby oceniającej.
Odporność na światło dotyczy płowienia pod wpływem promieniowania, czyli zmiany barwy samej próbki. Odporność na tarcie dotyczy mechanicznego przenoszenia barwnika i zmian po pocieraniu (na sucho/mokro). To inne zjawiska i inne metody badawcze.
To zdolność materiału do zachowania koloru mimo działania czynników użytkowych, np. światła, prania, potu czy tarcia. W praktyce ocenia się, czy barwa się zmienia (blednie) i czy barwnik nie przechodzi na inne materiały.
Gdy szyjesz odzież narażoną na słońce lub silne oświetlenie, np. odzież letnią, roboczą, sportową, zasłony czy elementy garderoby często używane na zewnątrz. Niska światłotrwałość może skutkować reklamacjami z powodu szybkiego wyblaknięcia.
Nie. Mechacenie to zjawisko powierzchniowe (kłaczki i kulki na tkaninie) i bada się je innymi metodami oraz kryteriami oceny. Niebieska skala barw dotyczy zmian koloru pod wpływem światła, a nie uszkodzeń lub zmian struktury powierzchni.
Częsty błąd to łączenie słowa "skala" z dowolnym testem jakości i wybór odpowiedzi o tarciu lub ścieraniu. Pomaga zapamiętać, że skale barw służą do oceny zmian wizualnych koloru, a testy mechaniczne mają inne narzędzia i procedury.
Ułóż mapę: czynnik → skutek → metoda. Np. światło → płowienie → ocena zmiany barwy względem wzorców; tarcie → transfer barwnika → test tarcia; ścieranie → ubytek włókien → test ścieralności. Takie skojarzenia skracają czas na egzaminie.
Często spotyka się odporność wybarwień na tarcie, pranie, pot, wodę oraz czyszczenie chemiczne. W każdym przypadku sprawdza się albo zmianę barwy próbki, albo stopień zaplamienia materiału towarzyszącego, ale używa się odpowiednich procedur dla danego czynnika.
Niekoniecznie. Kolor nazwy skali nie opisuje badanego czynnika wprost, tylko tradycyjne wzorce stosowane w metodzie. Poprawne rozwiązanie wymaga wiedzy, że ta skala jest powiązana z badaniem światłotrwałości, a nie z tarciem, ścieraniem czy mechaceniem.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • ISO 105-B02: Textiles — Tests for colour fastness — Part B02: Colour fastness to artificial light: Xenon arc fading lamp test
  • ISO 105-X12: Textiles — Tests for colour fastness — Part X12: Colour fastness to rubbing
  • ISO 12945-2: Textiles — Determination of fabric propensity to surface fuzzing and to pilling — Part 2: Modified Martindale method

Materiały:

  • Podręczniki z towaroznawstwa włókienniczego i badań jakości tkanin
  • Materiały dydaktyczne o trwałości barw (światło, pranie, tarcie)
  • Instrukcje laboratoriów tekstylnych opisujące skale wzorcowe i ocenę zmiany barwy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego