KWALIFIKACJA MOD11 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 4.
Wykonujesz badanie organoleptyczne tkaniny i zauważasz, że jest ona sztywna, gładka i błyszcząca. Jakiego rodzaju materiał najprawdopodobniej badasz?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jedwab najczęściej kojarzy się z gładką powierzchnią i wyraźnym, eleganckim połyskiem, a przy niektórych splotach i wykończeniach może sprawiać wrażenie sztywnego "chwytu". Bawełna i wełna zwykle są mniej gładkie i mniej błyszczące w typowej postaci, dlatego gorzej pasują do opisu.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie organoleptyczne polega na ocenie materiału zmysłami (wzrok i dotyk), m.in. pod kątem gładkości, połysku i chwytu (wrażenia sztywności/miękkości, "śliskości" itp.). Opis: "sztywna, gładka i błyszcząca" najlepiej koresponduje z tkaninami jedwabnymi, które słyną z bardzo gładkiej powierzchni oraz charakterystycznego, szlachetnego połysku.

Odpowiedź "Jedwab" jest trafna, ponieważ jedwab (zwłaszcza w splotach dających połysk, jak warianty o powierzchni satynowej) może być jednocześnie gładki i błyszczący. W zależności od grubości przędzy, splotu i wykończenia tkanina może też sprawiać wrażenie bardziej sztywnej, co bywa pożądane np. w elementach wymagających "trzymania formy".

Pozostałe propozycje są mniej zgodne z podanym zestawem cech:

  • "Poliester" bywa gładki i błyszczący, ale sama informacja o sztywności, gładkości i połysku nie wskazuje jednoznacznie na włókno syntetyczne; w kontekście klasycznych skojarzeń to raczej jedwab jest typowym materiałem o takim "eleganckim" połysku.
  • "Bawełna" w typowym wydaniu ma bardziej matowy wygląd i wyczuwalną fakturę; może być gładka po wykończeniu, ale wyraźny połysk nie jest jej cechą charakterystyczną bez specjalnych zabiegów.
  • "Wełna" zazwyczaj jest mniej gładka (często wyczuwalna włosistość) i częściej ma wygląd matowy lub z delikatnym, innym rodzajem połysku; "sztywna, gładka i błyszcząca" to nietypowy opis dla standardowej tkaniny wełnianej.

Wskazówka egzaminacyjna: przy organoleptyce warto łączyć co najmniej dwie cechy (np. połysk + gładkość), a nie opierać się na jednym wrażeniu. Jeśli w zadaniach pojawiają się materiały chemiczne, zwracaj uwagę, czy opis podkreśla "metaliczny/techniczny" połysk (częstszy w syntetykach) czy "szlachetny" połysk (częściej kojarzony z jedwabiem).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Badanie organoleptyczne to ocena materiału zmysłami, głównie wzrokiem i dotykiem. Sprawdza się m.in. połysk, gładkość, sztywność/miękkość (chwyt), sprężystość i układanie się tkaniny. To szybka metoda wstępnej identyfikacji surowca i jakości.
Najczęściej rozpoznaje się gładkość powierzchni, szlachetny połysk oraz specyficzny chwyt (często "śliskość" i dobre układanie). W praktyce warto też obserwować sposób gniecenia i zachowanie tkaniny podczas poruszania (praca w świetle).
Jedwab ma naturalnie bardzo gładkie włókna i potrafi mocno odbijać światło, co daje charakterystyczny, elegancki połysk. Przy określonych splotach i wykończeniach efekt jest jeszcze silniejszy. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych te cechy często prowadzą do jedwabiu.
Tak, poliester może być bardzo gładki i błyszczący, zwłaszcza w tkaninach o powierzchni satynowej lub po określonych wykończeniach. Wtedy sama cecha "błyszczy" nie wystarcza. Na egzaminie trzeba analizować cały opis i zwracać uwagę, czy połysk brzmi "szlachetnie" czy "technicznie".
Jedwab zwykle jest wyraźnie gładszy i bardziej "ślizgi" w dotyku oraz ma widoczniejszy połysk. Bawełna częściej jest bardziej matowa i daje wrażenie bardziej "suchego" chwytu. Wyjątki się zdarzają, bo splot i wykończenie mogą zmieniać odczucia.
Wełna częściej ma pewną włosistość i mniej "lustrzaną" gładkość, a jej połysk (jeśli jest) wygląda inaczej niż w jedwabiu. Jedwab jest z reguły bardziej gładki i mocniej odbija światło. W dotyku wełna bywa bardziej "ciepła" i sprężysta.
Połysk może wzrosnąć przez wykończenia wygładzające i zagęszczające powierzchnię, np. procesy zbliżone do polerowania lub prasowania pod naciskiem. To ważne, bo czasem połysk wynika nie tylko z surowca, ale też z technologii wykończenia, co może mylić w zadaniach.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi po jednej cesze (np. "błyszczy" = poliester) zamiast analizy całego opisu. Drugi błąd to ignorowanie wpływu splotu i wykończenia. Trzeci to kierowanie się tym, co częściej widuje się w sklepach, a nie tym, co opis sugeruje.
Najlepiej pracować z próbkami: porównuj jedwab z poliestrem, bawełną i wełną w tym samym oświetleniu. Dotykaj powierzchni palcami, obserwuj odbicie światła i "pracę" tkaniny w ruchu. Rób notatki o chwycie (sztywność/miękkość) i rodzaju połysku.
Nie zawsze, bo podobne wrażenia mogą dawać także tkaniny syntetyczne lub tkaniny po określonych wykończeniach. W testach szkolnych taki zestaw cech często kieruje do jedwabiu, ale w praktyce warto dodać kolejne kryteria (np. rodzaj połysku, podatność na zagniecenia, zachowanie w świetle).
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Jedwab najczęściej kojarzy się z gładką powierzchnią i wyraźnym, eleganckim połyskiem, a przy niektórych splotach i wykończeniach może sprawiać wrażenie sztywnego "chwytu"."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło "Silk" (właściwości i zastosowania jedwabiu): https://www.britannica.com/topic/silk-textile (dostęp: 2026-02-28)
  • Textile School, artykuł "Silk Fabric: Properties, Uses, Types" (opis cech jedwabiu): https://www.textileschool.com/462/silk-fabric/ (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyclopaedia Britannica, hasło "Polyester" (charakterystyka włókna poliestrowego): https://www.britannica.com/science/polyester (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa włókienniczego dla kierunków odzieżowych
  • Atlasy/kompendia surowców włókienniczych z opisem cech organoleptycznych
  • Karty techniczne tkanin (specyfikacje producentów: skład, splot, wykończenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego