KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 24.
Niedobór witaminy D w żywieniu zwierząt rosnących powoduje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U młodych zwierząt witamina D warunkuje wchłanianie wapnia i fosforu oraz mineralizację kości.
Jej niedobór prowadzi do odwapnienia i zniekształceń szkieletu, czyli krzywicy.
Pozostałe objawy częściej wynikają z niedoboru innych witamin (A, K) lub z problemów behawioralnych.

Pełne wyjaśnienie:

Witamina D (u zwierząt głównie D3) pełni kluczową rolę w gospodarce wapniowo-fosforanowej. Zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu z przewodu pokarmowego oraz sprzyja prawidłowej mineralizacji chrząstki wzrostowej i kości. Dlatego u zwierząt rosnących jej niedobór prowadzi do krzywicy: kości stają się słabiej zmineralizowane, bardziej podatne na odkształcenia, mogą pojawiać się zgrubienia nasad kości, kulawizny oraz pogorszenie przyrostów.

Odpowiedź "kanibalizm" nie pasuje, bo jest to przede wszystkim zaburzenie behawioralne i problem dobrostanowy. Może być nasilany błędami żywieniowymi (np. niedoborami białka lub składników mineralnych) oraz warunkami utrzymania, ale nie jest typowym, swoistym skutkiem niedoboru witaminy D.

Odpowiedź "opóźnienie krzepnięcia krwi" wskazuje raczej na niedobór witaminy K, która jest niezbędna do prawidłowej syntezy czynników krzepnięcia. To inny mechanizm niż zaburzenia mineralizacji kości.

Odpowiedź "obniżenie sprawności widzenia" jest typowo kojarzona z niedoborem witaminy A, odpowiadającej m.in. za prawidłowe funkcjonowanie nabłonków i procesu widzenia (szczególnie widzenia o zmierzchu).

W praktyce rolniczej profilaktyka polega na zapewnieniu odpowiednio zbilansowanej dawki (w tym relacji Ca:P), stosowaniu premiksów mineralno-witaminowych oraz właściwej suplementacji w stadach utrzymywanych bez dostępu do światła lub przy paszach ubogich w witaminę D.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór witaminy D u zwierząt rosnących najczęściej prowadzi do krzywicy, bo witamina D jest potrzebna do prawidłowego wchłaniania wapnia i fosforu oraz mineralizacji kości. Skutkiem są słabsze kości, deformacje i problemy z poruszaniem się.
Witamina D wspiera gospodarkę wapniowo-fosforanową: ułatwia wykorzystanie wapnia i fosforu z paszy i ich odkładanie w kościach. Bez niej kościec rozwija się gorzej, a kości są mniej odporne na obciążenia, co sprzyja objawom krzywicy.
Krzywica dotyczy głównie kości (zniekształcenia, kulawizny, gorsze przyrosty). Niedobór witaminy A częściej daje objawy związane z nabłonkami i widzeniem (np. pogorszenie widzenia). W praktyce trzeba też ocenić żywienie i warunki utrzymania.
Opóźnione krzepnięcie krwi jest typowym skojarzeniem z niedoborem witaminy K, bo uczestniczy ona w procesach tworzenia czynników krzepnięcia. To inny mechanizm niż krzywica, która wynika z zaburzeń mineralizacji kośćca.
Zwykle nie jest to objaw swoisty dla witaminy D. Kanibalizm częściej wiąże się z dobrostanem (zagęszczenie, stres, oświetlenie), błędami żywieniowymi (np. niedobory białka lub minerałów) i zarządzaniem stadem, a nie bezpośrednio z witaminą D.
Typowe objawy to osłabienie mineralizacji kości, podatność na odkształcenia, kulawizny i gorsze tempo wzrostu. W zależności od gatunku mogą pojawić się deformacje kończyn lub zgrubienia w okolicy nasad kości. Objawy zawsze należy zestawić z żywieniem.
Profilaktyka polega na bilansowaniu dawki pokarmowej i stosowaniu premiksów witaminowo-mineralnych zgodnie z zaleceniami. W chowie bez dostępu do światła lub przy paszach ubogich w witaminę D kluczowa jest kontrola suplementacji oraz relacji wapnia do fosforu.
Ryzyko rośnie, gdy młode zwierzęta są utrzymywane w budynkach z ograniczonym dostępem do światła i gdy dawka jest źle zbilansowana pod kątem witaminy D oraz minerałów. W praktyce znaczenie ma też jakość pasz i system żywienia w danym gospodarstwie.
Najczęściej stosuje się premiksy mineralno-witaminowe zawierające witaminę D oraz odpowiednie źródła wapnia i fosforu. Ważne jest, by nie działać "na oko": dawki dodatków powinny być dobrane do gatunku, wieku i tempa wzrostu oraz zgodne z instrukcją producenta.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie luźnego skojarzenia: widzenie → witamina A, krzepnięcie → witamina K, kości → witamina D. Gdy pytanie dotyczy zwierząt rosnących, warto od razu kojarzyć witaminę D z krzywicą i mineralizacją kośćca.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Merck Veterinary Manual (MSD), hasło: "Vitamin D Deficiency" (Weterynaria) – https://www.merckvetmanual.com/management-and-nutrition/vitamins/vitamin-d-deficiency (dostęp: 2026-02-28)
  • Merck Veterinary Manual (MSD), hasło: "Rickets and Osteomalacia" – https://www.merckvetmanual.com/metabolic-disorders/disorders-of-bone/rickets-and-osteomalacia (dostęp: 2026-02-28)
  • MSD Manuals (Consumer/Professional), temat: "Vitamin K deficiency / blood clotting" (materiał porównawczy do dystraktora o krzepnięciu) – https://www.msdmanuals.com/ (wyszukiwanie w serwisie: vitamin K deficiency, dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki z paszoznawstwa i żywienia zwierząt gospodarskich (rozdziały o witaminach)
  • Materiały dydaktyczne z fizjologii zwierząt: gospodarka wapniowo-fosforanowa
  • Karty technologiczne/premiksy producentów pasz (skład i zalecenia dawkowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego