KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 29.
Niedopuszczalny jest przewóz ręczny wozami w wyrobiskach górniczych o nachyleniu powyżej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nachylenie wyrobiska wpływa na możliwość bezpiecznego prowadzenia i hamowania wozów poruszanych siłą mięśni.
Przy zbyt dużym spadku rośnie ryzyko rozpędzenia wozu i utraty kontroli, dlatego transport ręczny wozami jest uznany za niedopuszczalny po przekroczeniu granicznego nachylenia 4°.

Pełne wyjaśnienie:

W transporcie ręcznym wozami (pchanymi lub prowadzonymi przez pracownika) kluczowym czynnikiem ryzyka jest nachylenie wyrobiska. Im większy spadek w kierunku jazdy, tym większa składowa siły ciężkości "ściąga" wóz w dół, a operator ma mniejszą możliwość skutecznego hamowania i utrzymania toru jazdy.

Odpowiedź "4°" wskazuje wartość graniczną, powyżej której taki przewóz jest traktowany jako niedopuszczalny ze względów bezpieczeństwa. Przekroczenie tej wartości zwiększa prawdopodobieństwo zdarzeń niebezpiecznych, m.in.:

  • niekontrolowanego rozpędzenia wozu,
  • najechania na pracownika lub potrącenia osób postronnych,
  • uderzenia w elementy infrastruktury (obudowy, bariery, urządzenia),
  • utraty równowagi przez pracownika przy próbie zatrzymania wozu.

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe? Odpowiedzi "1°", "2°", "3°" odnoszą się do mniejszych nachyleń, które w praktyce mogą jeszcze mieścić się w dopuszczalnych warunkach prowadzenia wozów (przy spełnieniu pozostałych wymagań organizacyjnych i technicznych). Są to typowe "pułapki" pamięciowe: różnice są niewielkie, więc bez znajomości konkretnego progu łatwo je pomylić.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętując limity liczbowe, łącz je z mechanizmem zagrożenia. Tutaj mechanizmem jest utrata kontroli nad wozem na spadku. Jeśli w pytaniu pojawia się "niedopuszczalny" i "powyżej", zwykle chodzi o konkretny próg bezpieczeństwa, a nie o ogólną ocenę ryzyka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nachylenie w stopniach opisuje kąt spadku drogi/wyrobiska względem poziomu. W transporcie ręcznym im większy kąt, tym silniej wóz "ciągnie" w dół i trudniej go kontrolować. To bezpośrednio wpływa na ryzyko rozpędzenia i wypadku.
Bo rośnie składowa grawitacji działająca w kierunku ruchu, a pracownik ma ograniczoną możliwość hamowania siłą mięśni. Skutkiem może być utrata kontroli nad wozem, najechanie na pracownika, uderzenie w przeszkodę albo zepchnięcie wozu na osoby w strefie ruchu.
Najczęściej są to: przygniecenie lub potrącenie, urazy dłoni przy chwytaniu elementów wozu, poślizgnięcie na nierównym lub śliskim podłożu, a także zderzenie wozu z infrastrukturą. Ryzyko rośnie wraz z nachyleniem, obciążeniem i złym stanem nawierzchni.
Słowa-klucze to zwykle: "niedopuszczalny", "powyżej", "maksymalnie", "minimalnie". Oznaczają, że chodzi o konkretną wartość graniczną. Wtedy nie wystarczy intuicja – trzeba znać limit liczbowy oraz rozumieć, z jakiego zagrożenia wynika.
Znaczenie mają m.in.: masa ładunku, stan techniczny wozu, rodzaj kół i opory toczenia, szerokość i równość drogi, oświetlenie, obecność ludzi na trasie, możliwość zatrzymania oraz organizacja ruchu. Nachylenie jest kluczowe, ale nie jedyne.
Nie. Stopnie opisują kąt, a procenty opisują stosunek wysokości do długości (spadek). W praktyce łatwo to pomylić, dlatego na egzaminie trzeba zwracać uwagę na jednostkę. Jeśli w odpowiedziach są stopnie, pytanie dotyczy wartości kątowej.
Najczęściej: mylenie bardzo podobnych wartości (np. 3° i 4°), wybieranie "środka" bez wiedzy, oraz nieuważne czytanie słowa "powyżej" (kierunek nierówności). Pomaga zapamiętanie progu razem z uzasadnieniem: kontrola i hamowanie wozu.
Gdy warunki terenowe utrudniają kontrolę (większy spadek, dłuższy odcinek, śliska nawierzchnia) lub gdy masa ładunku jest znacząca. Wtedy dobiera się rozwiązanie ograniczające udział siły mięśni, np. transport mechaniczny lub organizację z wykorzystaniem urządzeń pomocniczych.
Stosuje się właściwe profilowanie i utrzymanie nawierzchni, wykonuje odwodnienie, usuwa koleiny i luźny materiał, a także wyznacza i oznakowuje bezpieczne trasy. Dodatkowo wprowadza się zasady organizacji ruchu oraz nadzór nad stanem dróg w rejonach robót.
Ucz się limitów i zakazów razem z ich przyczyną (jakie zagrożenie eliminują). Powtarzaj pojęcia: wyrobisko, nachylenie, transport ręczny, organizacja ruchu. Rób własną tabelę "warunek → skutek → zasada BHP", a przed egzaminem rozwiązuj testy z działu transportu.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP zakładu górniczego dotyczące transportu i prac ręcznych
  • Instrukcje ruchu i transportu obowiązujące w zakładzie górniczym (wewnętrzne procedury)
  • Podręczniki/kompendia do przedmiotów: BHP w górnictwie, technologia robót odkrywkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego