KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 25.
Niemowlę gaworzy w celu zwrócenia na siebie uwagi, reaguje na pierwsze polecenia i na własne imię, szuka wzrokiem przedmiotów nazywanych przez dorosłego. Opis dotyczy prawidłowo rozwijającego się dziecka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis łączy kilka typowych umiejętności:
gaworzenie dla zwrócenia uwagi, reakcję na własne imię i proste polecenia oraz szukanie wzrokiem nazywanego przedmiotu. Zestaw tych zachowań jest charakterystyczny dla okresu około 9. miesiąca życia, gdy rośnie rozumienie mowy i pojawia się stabilniejsza "wspólna uwaga".

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu oceniasz normy rozwoju komunikacji i rozumienia mowy w 1. roku życia. Kluczowe jest to, że opis nie dotyczy jednej izolowanej umiejętności, tylko pakietu zachowań: gaworzenie jako forma celowej komunikacji (zwracanie uwagi), reagowanie na własne imię, wykonywanie pierwszych prostych poleceń oraz poszukiwanie wzrokiem przedmiotów nazywanych przez dorosłego (element wspólnej uwagi i rozumienia słów).

Dlaczego 9 miesięcy? Około tego okresu u wielu niemowląt wyraźnie rośnie rozumienie mowy: dziecko zaczyna bardziej konsekwentnie reagować na imię, potrafi zareagować na proste komunikaty w znanym kontekście i "współdzieli uwagę" z dorosłym (np. szuka wzrokiem tego, o czym dorosły mówi). Równocześnie gaworzenie może pełnić funkcję społeczną – dziecko używa głosu, aby wywołać reakcję opiekuna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej pasujące?

  • 5 miesięcy – na tym etapie częściej obserwuje się wokalizacje i początki zabawy głosem, ale zestaw: reakcja na imię + pierwsze polecenia + szukanie nazywanego przedmiotu zwykle jest jeszcze mniej stabilny.
  • 7 miesięcy – mogą pojawiać się elementy gaworzenia i reagowania na głos, jednak rozumienie poleceń oraz świadome szukanie wzrokiem obiektu nazwanego słowem bywa jeszcze niekonsekwentne.
  • 11 miesięcy – wiele dzieci ma już bardziej rozwinięte rozumienie mowy i komunikację intencjonalną; opis jest jednak typowy dla wcześniejszego etapu "około 9. miesiąca", a przy 11. miesiącu często oczekuje się dodatkowych, bardziej złożonych zachowań.

Wskazówka egzaminacyjna: nie opieraj się na jednym słowie (np. "gaworzy"), tylko dopasuj wiek do najbardziej zaawansowanej umiejętności z opisu (tu: rozumienie i wspólna uwaga). Pamiętaj też, że w praktyce rozwój jest zmienny osobniczo, a pytania egzaminacyjne zwykle sprawdzają orientacyjne normy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gaworzenie to etap rozwoju mowy, w którym niemowlę łączy dźwięki w powtarzalne sekwencje (np. sylaby), często w kontakcie społecznym. Z czasem nie jest to tylko "zabawa głosem", ale także sposób zwracania uwagi opiekuna i podtrzymywania interakcji.
Gruchanie pojawia się wcześniej i zwykle ma postać pojedynczych, miękkich dźwięków oraz wokalizacji związanych z dobrym samopoczuciem. Gaworzenie jest bardziej złożone: zawiera powtarzalne sekwencje dźwięków i bywa używane w "dialogu" z dorosłym.
Reakcja na imię rozwija się stopniowo: początkowo dziecko reaguje na głos i intonację, a później coraz częściej rozpoznaje konkretny zwrot (imię). W pytaniach egzaminacyjnych łączy się to zwykle z etapem, gdy rośnie rozumienie mowy i uwaga społeczna.
To sygnał, że dziecko zaczyna łączyć słowa z obiektami i podążać za komunikatem dorosłego. W praktyce opiekun może to wspierać przez nazywanie przedmiotów w codziennych sytuacjach i obserwowanie, czy dziecko kieruje wzrok w odpowiednią stronę.
Chodzi o komunikację intencjonalną: dziecko używa dźwięków, by wywołać reakcję opiekuna (kontakt, uśmiech, odpowiedź). To różni się od przypadkowych wokalizacji. Dla opiekunki dziecięcej to cenna wskazówka, że rośnie rola relacji społecznej w rozwoju mowy.
Rozwój jest zmienny i część dzieci może wykazywać niektóre elementy wcześniej. W zadaniach testowych liczy się jednak typowy zestaw umiejętności dla danego wieku. Jeśli w opisie łączy się reakcję na imię, pierwsze polecenia i szukanie nazwanego przedmiotu, zwykle wskazuje to na późniejszy etap.
Najczęściej są to komunikaty mocno osadzone w sytuacji i rutynie, np. "daj", "chodź", "pa pa", zwłaszcza gdy dorosły równocześnie pokazuje gest lub wskazuje. Na egzaminie ważne jest rozumienie, że "pierwsze polecenia" to nie złożone instrukcje, lecz krótkie, codzienne komunikaty.
Pomaga częste mówienie do dziecka, nazywanie czynności i przedmiotów, reagowanie na próby komunikacji oraz zabawy w "wspólną uwagę" (pokazywanie, wskazywanie, szukanie). Ważna jest też przewidywalna rutyna dnia, bo ułatwia kojarzenie słów z sytuacjami.
Uczniowie często wybierają wiek "na oko", kierując się jednym objawem (np. samo gaworzenie) i pomijając resztę opisu. Częsty jest też błąd przesuwania etapów o 2–4 miesiące. Pomaga uczenie się pakietami: komunikacja + motoryka + poznawcze zmiany dla każdego okresu.
Najlepiej stworzyć własną tabelę 0–12 miesięcy i dopisać po 3–5 typowych umiejętności w obszarach: komunikacja, motoryka, poznanie, relacje społeczne. Potem ćwiczyć na opisach przypadków: podkreśl najbardziej "diagnostyczne" zachowania i dopasuj miesiąc do całego zestawu.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Opis łączy kilka typowych umiejętności:gaworzenie dla zwrócenia uwagi, reakcję na własne imię i proste polecenia oraz szukanie wzrokiem nazywanego przedmiotu."

Źródła:

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Milestones: 9 Months (communication/cognitive), https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-9mo.html - accessed 2026-02-18
  • NHS (UK) – Baby development at 6–9 months / 9–12 months (informacje o rozwoju komunikacji i rozumienia), https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/ - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii rozwoju dziecka (rozdziały o rozwoju w 1. roku życia)
  • Materiały edukacyjne o kamieniach milowych rozwoju mowy i komunikacji
  • Checklisty rozwojowe stosowane w praktyce pediatrycznej i wczesnej interwencji (do nauki orientacyjnej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego