KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 3.
Niesłyszący podopieczny z paraplegią należy do osób z niepełnosprawnością
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Paraplegia oznacza znaczne ograniczenie sprawności kończyn dolnych, więc jest to niepełnosprawność ruchowa. Bycie osobą niesłyszącą dotyczy narządu zmysłu (słuchu), czyli niepełnosprawności sensorycznej. Dlatego właściwe jest połączenie: ruchowa i sensoryczna.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu opisano dwie współwystępujące cechy: niesłyszenie oraz paraplegię. Każda z nich odnosi się do innego obszaru funkcjonowania, dlatego prawidłowa klasyfikacja powinna uwzględniać co najmniej dwa rodzaje niepełnosprawności.

"ruchową i sensoryczną" jest poprawne, ponieważ:

  • Paraplegia to porażenie (lub znaczne osłabienie) dotyczące najczęściej kończyn dolnych, co przekłada się na ograniczenia lokomocji, transferów i samodzielnego przemieszczania się. Jest to więc obszar ruchowy.
  • Niesłyszenie dotyczy ubytku słuchu, czyli zmysłu. Tego typu ograniczenia zalicza się do niepełnosprawności sensorycznej (zmysłowej).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo wprowadzają obszary, których w opisie nie ma:

  • "intelektualną i psychiczną" sugeruje trudności w funkcjonowaniu poznawczym (intelektualnym) i zaburzenia psychiczne. Z treści nie wynika ani obniżenie funkcji intelektualnych, ani problem natury psychicznej.
  • "sensoryczną i intelektualną" zawiera część sensoryczną (zgodną z niesłyszeniem), ale błędnie dopisuje sferę intelektualną, która nie jest wskazana. To typowy błąd "dopowiadania" dodatkowej trudności.
  • "ruchową i psychiczną" poprawnie rozpoznaje komponent ruchowy (paraplegia), ale błędnie łączy go z niepełnosprawnością psychiczną. Sama niepełnosprawność ruchowa lub trudności w komunikacji nie oznaczają problemów psychicznych.

Z perspektywy pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością takie rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: wsparcie powinno łączyć działania ułatwiające mobilność (np. bezpieczne przesiadanie, organizacja przestrzeni bez barier) oraz komunikację (np. forma pisemna, PJM, narzędzia tekstowe), bez automatycznego przypisywania trudności intelektualnych lub psychicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Paraplegia to porażenie lub znaczne osłabienie funkcji ruchowych, najczęściej obejmujące kończyny dolne. W praktyce oznacza trudności z chodzeniem, transferami i samodzielnym przemieszczaniem się, dlatego wiąże się z niepełnosprawnością ruchową.
Niepełnosprawność sensoryczna dotyczy ograniczeń w funkcjonowaniu narządów zmysłów (np. słuchu lub wzroku). Osoba niesłysząca ma ograniczony odbiór bodźców słuchowych, co wpływa na komunikację i orientację w otoczeniu, dlatego zalicza się to do sfery sensorycznej.
Ubytek słuchu dotyczy zmysłu, a nie funkcji poznawczych. Trudności w porozumiewaniu się mogą sprawiać wrażenie problemów z rozumieniem, ale to bariera komunikacyjna, nie obniżenie intelektu. O niepełnosprawności intelektualnej świadczą inne przesłanki niż sam brak słuchu.
Nie. Paraplegia dotyczy przede wszystkim sprawności ruchowej. Mogą pojawić się reakcje emocjonalne lub obniżony nastrój związane z sytuacją zdrowotną, ale to nie jest to samo co niepełnosprawność psychiczna. Do tej kategorii potrzebne są przesłanki wskazujące na zaburzenia psychiczne.
Najczęściej sprawdza się komunikacja pisemna (kartka, telefon, komunikator), wsparcie PJM, czytelne komunikaty wizualne oraz ustalenie preferencji osoby (np. odczytywanie z ruchu warg). Kluczowe jest pytanie podopiecznego o najwygodniejszą formę kontaktu i konsekwentne jej stosowanie.
Wsparcie obejmuje m.in. organizację przestrzeni bez barier, pomoc w bezpiecznych transferach (np. łóżko–wózek), dbanie o dostęp do potrzebnych przedmiotów oraz planowanie tras poruszania się. Ważne jest też stosowanie zasad bezpieczeństwa i ochrona przed przeciążeniem zarówno podopiecznego, jak i asystenta.
Częsty błąd to dopisywanie sfery psychicznej lub intelektualnej bez podstaw w opisie, bo te kategorie są "często spotykane" w testach. Inny błąd to mylenie diagnozy medycznej z obszarem funkcjonowania. W zadaniach egzaminacyjnych warto mapować objaw na sferę: ruch, zmysły, intelekt, psychika.
Mówi się o współwystępowaniu wtedy, gdy jedna osoba ma istotne ograniczenia w więcej niż jednym obszarze funkcjonowania, np. w mobilności i w zmysłach. W praktyce opiekuńczej oznacza to konieczność łączenia strategii wsparcia (np. ułatwienia przemieszczania oraz dostosowania komunikacji) w jednym planie pomocy.
Słowa-klucze to m.in. "paraplegia", "porażenie", "niedowład", "wózek", "trudności w chodzeniu" lub "ograniczona mobilność". Takie sformułowania zwykle dotyczą narządu ruchu i samodzielnego przemieszczania się. W testach trzeba je łączyć z kategorią ruchową.
Pomaga nauka przez skojarzenia funkcjonalne: zmysły → sensoryczna, poruszanie/transfery → ruchowa, uczenie się i rozumowanie → intelektualna, objawy zaburzeń psychicznych → psychiczna. Warto też ćwiczyć na krótkich opisach przypadków i zawsze wskazywać, które słowo z opisu jest przesłanką do danej kategorii.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Paraplegia oznacza znaczne ograniczenie sprawności kończyn dolnych, więc jest to niepełnosprawność ruchowa."

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – hasło: Paraplegia (opis schorzenia i wpływu na funkcje ruchowe) – https://medlineplus.gov/ (wyszukiwanie: paraplegia) – dostęp 2026-02-27
  • World Health Organization – International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), opis ram klasyfikacji funkcjonowania i niepełnosprawności – https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health – dostęp 2026-02-27
  • Encyclopaedia Britannica – hasło: Deafness (opis ubytku słuchu jako zaburzenia zmysłu) – https://www.britannica.com/science/deafness – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kształcenia w zawodach opiekuńczych dotyczące rodzajów niepełnosprawności
  • Materiały edukacyjne o ubytku słuchu i komunikacji z osobą niesłyszącą (np. poradniki instytucji publicznych/NGO)
  • Materiały rehabilitacyjne opisujące paraplegię i zasady bezpiecznych transferów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego