U małego dziecka ruch jest jednym z głównych "narzędzi" poznawania świata. Aktywność ruchowa pozwala ćwiczyć motorykę dużą (zmiany pozycji, pełzanie, chodzenie, bieganie, wchodzenie), czyli rozwój lokomocji. Jeśli dziecko ma ograniczone możliwości ruchu (zbyt długie przebywanie w wózku, foteliku, brak bezpiecznej przestrzeni do zabawy), wolniej zdobywa doświadczenia ruchowe i później opanowuje kolejne umiejętności.
Ruch jest też ściśle związany z funkcjami poznawczymi. Podczas aktywności dziecko uczy się zależności przyczynowo‑skutkowych, planowania działania, orientacji w przestrzeni, koordynacji wzrokowo‑ruchowej oraz ćwiczy uwagę i kontrolę zachowania. Ograniczanie ruchu zmniejsza liczbę okazji do uczenia się "w działaniu", co może przekładać się na opóźnienia w tej sferze.
- Odpowiedź "emocji i kontaktów społecznych" może brzmieć przekonująco, bo deprywacje potrzeb wpływają na zachowanie, jednak dotyczy to bardziej braku relacji, bezpieczeństwa lub responsywnej opieki. Sam brak ruchu typowo najpierw ujawnia się w rozwoju psychomotorycznym.
- Odpowiedź "nawyków i przyzwyczajeń" jest zbyt ogólna. Nawyki kształtują się w procesie wychowania i powtarzalnych sytuacji, a nie są najbardziej charakterystycznym "obszarem opóźnień" wynikającym z deficytu ruchu.
- Odpowiedź "wzrostu i wagi ciała" upraszcza temat. Rozwój somatyczny zależy od wielu czynników (genetyka, żywienie, zdrowie), a brak ruchu u małego dziecka nie jest typową przyczyną opóźnienia wzrostu. Może wpływać na kondycję i sprawność, ale to nie jest najbardziej trafne ujęcie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "potrzeba ruchu", najczęściej chodzi o obszar rozwoju psychoruchowego: lokomocję (motorykę dużą) oraz to, co ruch wspiera w uczeniu się (uwaga, planowanie, orientacja przestrzenna).
