Termin "błąd paralaksy" opisuje sytuację, w której kadr obserwowany w celowniku (wizjerze) nie pokrywa się z kadrem, jaki faktycznie rejestruje obiektyw na zdjęciu. Dzieje się tak wtedy, gdy celownik jest umieszczony obok obiektywu i patrzy na scenę z nieco innego punktu widzenia, czyli inną osią niż oś optyczna obiektywu.
W praktyce błąd paralaksy ujawnia się najsilniej przy fotografowaniu z bliskiej odległości (np. detale, makro, portret z małego dystansu): element, który w celowniku wydaje się "w samym rogu" lub "idealnie w centrum", na zdjęciu może wyjść przesunięty. Dlatego niektóre aparaty z osobnym wizjerem mają w wizjerze ramki lub znaczniki korekcyjne, a podgląd TTL (przez obiektyw) albo Live View eliminuje ten problem.
Odpowiedź "akomodacja" jest niepoprawna, bo akomodacja dotyczy pracy oka (zmiany zdolności ogniskowania na różne odległości), a nie geometrycznej różnicy między tym, co widzi celownik i co rejestruje obiektyw. Odpowiedź "parabola" jest niepoprawna, ponieważ jest to pojęcie matematyczne/geometryczne niezwiązane z kadrowaniem w aparacie. Odpowiedź "błąd otworowy" również nie pasuje: kojarzy się z zagadnieniami optycznymi związanymi z aperturą/przysłoną, dyfrakcją lub odwzorowaniem, a nie z przesunięciem wynikającym z osobnych osi celownika i obiektywu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się porównanie obrazu "w celowniku" z "uzyskanym zdjęciem", myśl o paralaksie i o tym, czy wizjer jest TTL, czy jest oddzielnym celownikiem.
