KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 2.
Niskie ciśnienie tętnicze krwi, obfite wymioty przypominające fusy od kawy oraz silny ból brzucha, to objawy mogące wskazywać na wystąpienie u podopiecznej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymioty przypominające "fusy od kawy" zwykle świadczą o obecności krwi strawionej w żołądku, czyli o krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Niskie ciśnienie tętnicze i silny ból brzucha mogą towarzyszyć znaczącej utracie krwi i stanowi nagłemu, wymagającemu pilnej pomocy.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw wymiotów o wyglądzie "fusów od kawy" jest klasycznie kojarzony z krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego, najczęściej z żołądka lub dwunastnicy. Taki wygląd wymiocin wynika z tego, że krew w kontakcie z kwaśną treścią żołądkową ulega częściowemu "strawieniu" i ciemnieniu.

Niskie ciśnienie tętnicze (hipotensja), zwłaszcza gdy pojawia się razem z osłabieniem, bladością czy zimnym potem, może wskazywać na istotną utratę krwi i ryzyko wstrząsu. Silny ból brzucha może towarzyszyć stanom ostrym w jamie brzusznej, w tym powikłaniom choroby wrzodowej lub innym przyczynom krwawienia. Z punktu widzenia asystenta osoby niepełnosprawnej kluczowe jest rozpoznanie, że są to objawy alarmowe i wymagają pilnego kontaktu z pomocą medyczną.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Zapalenie wątroby typowo daje objawy takie jak osłabienie, nudności, ból w prawym podżebrzu czy żółtaczka, ale nie jest charakterystycznie kojarzone z fusowatymi wymiotami i hipotensją jako wiodącym zespołem objawów.
  • Niedrożność jelit może powodować silny ból brzucha i wymioty, jednak "fusowaty" wygląd wymiocin jest bardziej typowy dla krwi w żołądku niż dla samej niedrożności. W niedrożności częściej opisuje się wymioty treścią pokarmową, żółciową, a w zaawansowanych przypadkach o nieprzyjemnym zapachu.
  • Krwotok z płuc wiąże się zwykle z odkrztuszaniem krwi (krwiopluciem), czyli wydalaniem krwi z dróg oddechowych podczas kaszlu, a nie z wymiotami o wyglądzie fusów. To inna droga pochodzenia i inny typ objawu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się "fusy od kawy", myśl o krwawieniu w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Gdy dodatkowo występuje hipotensja, traktuj sytuację jako potencjalnie zagrażającą życiu: konieczne jest szybkie wezwanie pomocy, obserwacja stanu i dbanie o bezpieczeństwo (m.in. ryzyko zachłyśnięcia przy wymiotach).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznaczają obecność krwi, która była w żołądku i uległa częściowej przemianie w kwaśnym środowisku. To typowy sygnał możliwego krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego i wymaga pilnej oceny medycznej.
Niskie ciśnienie może wskazywać na znaczną utratę krwi i ryzyko wstrząsu. Połączenie hipotensji z podejrzeniem krwawienia traktuje się jako stan nagły, bo może szybko pogorszyć się wydolność krążenia i świadomość.
Przy krwiopluciu krew jest odkrztuszana podczas kaszlu i pochodzi z dróg oddechowych. Krwawe wymioty pojawiają się z nudnościami i wymiotowaniem; "fusy od kawy" sugerują kontakt krwi z treścią żołądkową.
Gdy występują fusowate wymioty, świeża krew w wymiocinach, omdlenie, narastające osłabienie, zimne poty, bladość, spadek ciśnienia lub silny ból brzucha. To objawy alarmowe i nie należy czekać na "samo przejście".
Priorytetem jest bezpieczeństwo dróg oddechowych. Jeśli jest senna lub istnieje ryzyko zachłyśnięcia, zwykle wybiera się pozycję bezpieczną na boku. Jeśli przytomna, można ułożyć wygodnie z dostępem do miski i obserwować oddech.
Zwykle nie powinno się podawać jedzenia ani napojów, bo może to nasilić wymioty i utrudnić ewentualne procedury medyczne. Najlepiej skonsultować to z dyspozytorem/ratownikami; w opiece domowej skup się na obserwacji i wezwaniu pomocy.
Podaj: wiek i stan świadomości, charakter wymiotów (np. "fusy od kawy"), czas i częstość wymiotów, ból brzucha, objawy osłabienia/spadku ciśnienia, przyjmowane leki (np. przeciwkrzepliwe), choroby przewlekłe oraz dokładny adres i możliwość wejścia.
Możliwych przyczyn jest wiele (np. choroba wrzodowa, zapalenie błony śluzowej, żylaki przełyku, działania niepożądane leków). Na egzaminie najważniejsze jest rozpoznanie objawu alarmowego i prawidłowe postępowanie opiekuńcze, nie diagnostyka przyczyny.
Częsty błąd to uznanie tego za "zwykłe wymioty" i brak pilnej reakcji. Inny błąd to pomylenie z krwotokiem z płuc (krwiopluciem). W opiece liczy się szybkie wezwanie pomocy i zapobieganie zachłyśnięciu.
Ucz się schematów: rozpoznanie objawów alarmowych, ocena ABC (oddech, krążenie, przytomność), zasady wzywania pomocy oraz bezpieczne ułożenie i obserwacja. Ćwicz krótkie opisy objawów i decyzję, kiedy sytuacja jest pilna.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wymioty przypominające "fusy od kawy" zwykle świadczą o obecności krwi strawionej w żołądku, czyli o krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Vomiting blood" (hematemesis): https://medlineplus.gov/ency/article/003073.htm (dostęp: 2026-02-18)
  • Mayo Clinic – "Gastrointestinal bleeding" (objawy i znaczenie wymiotów jak fusy): https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gastrointestinal-bleeding/symptoms-causes/syc-20372729 (dostęp: 2026-02-18)
  • NHS (UK) – "Vomiting blood" (kiedy to stan nagły, objawy alarmowe): https://www.nhs.uk/conditions/vomiting-blood/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pierwszej pomocy dla opiekunów/Opiekuna medycznego (rozdziały: krwawienia, wstrząs, stany nagłe)
  • Materiały edukacyjne o krwawieniach z przewodu pokarmowego (objawy, kiedy wzywać pomoc)
  • Zalecenia organizacji zajmujących się pierwszą pomocą (postępowanie przy wymiotach i podejrzeniu krwawienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego