KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 31.
Podczas spaceru podopieczny chorujący na cukrzycę w pewnym momencie zasłabł. Drżały mu ręce, wystąpiły poty i nudności. Tętno wynosiło 92 /minutę. Objawy te wskazują na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Drżenie rąk, poty, nudności i zasłabnięcie u osoby z cukrzycą są typowe dla hipoglikemii (niedocukrzenia), wynikającej m.in. z wysiłku lub zbyt małej podaży węglowodanów.
Hiperglikemia zwykle daje narastające pragnienie i suchość, a wstrząsy wymagają innych, bardziej charakterystycznych objawów.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane objawy (nagłe zasłabnięcie podczas spaceru, drżenie rąk, poty, nudności) najbardziej pasują do hipoglikemii, czyli zbyt niskiego stężenia glukozy we krwi. U osoby z cukrzycą do niedocukrzenia często dochodzi po wysiłku fizycznym, gdy podaż węglowodanów jest zbyt mała w stosunku do podanej insuliny lub leków, albo gdy posiłek został opóźniony.

W hipoglikemii typowe są tzw. objawy "adrenergiczne" i ogólne: zimne poty, drżenie, osłabienie, niepokój, nudności, czasem zaburzenia koncentracji. Tętno 92/min mieści się w granicach możliwej reakcji stresowej organizmu i samo w sobie nie przesądza o rozpoznaniu, ale nie przeczy hipoglikemii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Hiperglikemia (wysoki cukier) zwykle narasta wolniej. Częściej pojawiają się: wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, suchość w ustach, osłabienie, senność; poty i drżenie są dla niej mniej typowe.
  • Wstrząs septyczny wiąże się z ciężkim zakażeniem i uogólnioną reakcją organizmu. Oczekuje się m.in. cech infekcji, wyraźnego pogorszenia stanu ogólnego, możliwej gorączki lub hipotermii oraz zaburzeń perfuzji. Samo zasłabnięcie na spacerze z drżeniem i potami nie jest charakterystycznym obrazem sepsy.
  • Wstrząs anafilaktyczny jest ciężką reakcją alergiczną. Typowe są nagłe objawy po kontakcie z alergenem (np. pokarm, jad owadów, lek): pokrzywka, świąd, obrzęk, świszczący oddech/duszność, spadek ciśnienia. W pytaniu nie ma takich cech.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie dominują "poty + drżenie + nagłe osłabienie" u osoby z cukrzycą, najpierw myśl o niedocukrzeniu i konieczności szybkiej reakcji opiekuńczej oraz kontroli stanu podopiecznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hipoglikemia to stan zbyt niskiego stężenia glukozy we krwi. Najczęściej wynika z nieadekwatnej dawki insuliny/leków, pominięcia posiłku lub wysiłku fizycznego. Może prowadzić do zaburzeń świadomości, a w ciężkich przypadkach wymaga pilnej pomocy.
Typowe są nagłe: zimne poty, drżenie rąk, osłabienie, głód, nudności, niepokój, problemy z koncentracją. U części osób mogą wystąpić zaburzenia mowy, splątanie lub senność. Zawsze traktuj takie objawy jako stan wymagający szybkiej reakcji.
Aktywność fizyczna zwiększa zużycie glukozy przez mięśnie. Jeśli podopieczny przyjął insulinę lub leki obniżające glikemię i nie uzupełnił energii posiłkiem/przekąską, poziom cukru może szybko spaść. Ryzyko rośnie przy dłuższym marszu i opóźnionym jedzeniu.
Hipoglikemia zwykle jest nagła i daje poty, drżenie, niepokój, osłabienie. Hiperglikemia częściej narasta wolniej i wiąże się z pragnieniem, suchością w ustach, częstym oddawaniem moczu, sennością. Gdy jest możliwość, najlepsze jest sprawdzenie glikemii glukometrem.
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo: asekuruj przed upadkiem, posadź/połóż. Jeśli jest przytomny i może połykać, zwykle podaje się szybko węglowodany (np. słodki napój) i obserwuje. Jeśli traci przytomność lub nie może połykać, wzywa się pomoc i nie podaje nic doustnie.
Nie. W hipoglikemii mogą pojawić się objawy pobudzenia układu współczulnego, w tym przyspieszone tętno. Samo tętno nie jest wystarczające do rozpoznania. Ważniejsze jest połączenie objawów (poty, drżenie, osłabienie) i kontekst (cukrzyca, wysiłek, posiłek).
Gdy podopieczny jest nieprzytomny, ma drgawki, nie może bezpiecznie połykać, objawy szybko się nasilają albo nie ustępują mimo reakcji opiekuńczej. Pomoc należy wezwać także wtedy, gdy nie masz pewności, co się dzieje, a stan wygląda na zagrażający życiu.
Anafilaksja to ciężka reakcja alergiczna, zwykle po kontakcie z alergenem. Często występują: pokrzywka, świąd, obrzęk, duszność/świsty, spadek ciśnienia. Hipoglikemia natomiast wynika z niskiego cukru i typowo daje poty, drżenie, osłabienie oraz zaburzenia koncentracji.
Częsty błąd to utożsamianie cukrzycy wyłącznie z "za wysokim cukrem", przez co pomija się hipoglikemię. Inny błąd to opieranie się na jednym objawie (np. tętnie) zamiast na całym obrazie klinicznym. Pomaga zasada: poty i drżenie u cukrzyka myślą najpierw o niedocukrzeniu.
Ucz się schematów objawów i różnicowania: hipoglikemia, hiperglikemia, udar, omdlenie, anafilaksja. Trenuj analizę krótkich opisów przypadków i dobór jednej diagnozy. Warto powtarzać listy "objawów kluczowych" oraz procedury bezpieczeństwa (asekuracja, obserwacja, wezwanie pomocy).
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Merck Manual Professional Version – "Hypoglycemia" (opis objawów i podstaw różnicowania), https://www.merckmanuals.com/professional/endocrine-and-metabolic-disorders/hypoglycemia/hypoglycemia - dostęp 2026-03-02
  • NHS – "Low blood sugar (hypoglycaemia)" (objawy i ogólne postępowanie), https://www.nhs.uk/conditions/low-blood-sugar-hypoglycaemia/ - dostęp 2026-03-02
  • Mayo Clinic – "Hypoglycemia" (symptoms & causes), https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypoglycemia/symptoms-causes/syc-20373685 - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały edukacyjne dotyczące cukrzycy i stanów nagłych (np. poradniki pacjenckie i szkolenia z pierwszej pomocy)
  • Kurs pierwszej pomocy z modułem "cukrzyca: hipo- i hiperglikemia"
  • Rzetelne źródła medyczne online opisujące objawy i postępowanie w hipoglikemii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego