Żelazo to kluczowy składnik mineralny potrzebny m.in. do tworzenia hemoglobiny w krwinkach czerwonych. Hemoglobina odpowiada za wiązanie i przenoszenie tlenu. Jeśli przez dłuższy czas spożycie produktów będących źródłem żelaza jest zbyt niskie, zmniejszają się zasoby żelaza w organizmie, a następnie spada zdolność wytwarzania prawidłowo "wyposażonych" erytrocytów. Najbardziej typową konsekwencją jest niedokrwistość (anemia) z niedoboru żelaza, która może objawiać się m.in. osłabieniem, bladością czy gorszą tolerancją wysiłku.
Dlatego odpowiedź "anemii." jest właściwa: dotyczy bezpośredniego skutku niedoboru żelaza w diecie.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo odnoszą się do innych mechanizmów chorobowych:
- "celiakii." – to choroba o podłożu immunologicznym związana z nietolerancją glutenu. Może wtórnie prowadzić do niedoborów (w tym żelaza) przez zaburzenia wchłaniania, ale nie jest skutkiem małego spożycia żelaza.
- "cukrzycy." – jest zaburzeniem gospodarki węglowodanowej (insulina, insulinooporność) i nie wynika bezpośrednio z niskiego spożycia żelaza. W profilaktyce cukrzycy znaczenie mają przede wszystkim masa ciała, aktywność i jakość diety, a nie pojedynczy mikroelement jako główna przyczyna.
- "próchnicy." – dotyczy demineralizacji tkanek zęba i jest silnie związana z higieną jamy ustnej oraz częstą podażą cukrów fermentujących. Niedobór żelaza nie jest tu podstawowym czynnikiem sprawczym.
Z punktu widzenia kucharza praktyczna wskazówka brzmi: w jadłospisie warto uwzględniać produkty bogate w żelazo (zarówno zwierzęce, jak i roślinne) oraz pamiętać, że na wykorzystanie żelaza wpływa też obecność innych składników posiłku (np. witaminy C). To pomaga układać bardziej wartościowe menu dla różnych grup żywieniowych.
