KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 35.
Norma czasu Nt na obróbkę 90 części równa jest 200 minut, a czas przygotowawczo-zakończeniowy wynosi 20 minut. Ile wynosi czas jednostkowy obróbki części?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć czas jednostkowy obróbki, najpierw odejmij czas przygotowawczo‑zakończeniowy od normy dla całej partii: 200 min − 20 min = 180 min. Następnie podziel czas obróbki partii przez liczbę części: 180/90 = 2,0 min na 1 część.
Poprawna odpowiedź: 2,0 min.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z normowania czasu kluczowe jest rozróżnienie, co dotyczy całej partii, a co jednej sztuki. Podano:

  • normę czasu Nt na obróbkę 90 części: 200 min,
  • czas przygotowawczo-zakończeniowy (TpZ): 20 min.

Najczęściej Nt dla partii obejmuje zarówno czas przygotowania i zakończenia, jak i czas obróbki wynikający z liczby sztuk. Pytanie dotyczy jednak czasu jednostkowego obróbki, czyli czasu przypadającego na jedną część (bez jednorazowego TpZ).

Krok 1: wyznacz czas obróbki partii bez TpZ
200 min − 20 min = 180 min.

Krok 2: przelicz na jedną sztukę
180 min / 90 szt. = 2,0 min/szt.

Zatem czas jednostkowy obróbki wynosi 2,0 min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1,0 min – wynikałoby z błędnego założenia, że czas obróbki partii to 90 min lub z omyłkowego dzielenia po nieprawidłowym odjęciu.
  • 1,5 min – typowy wynik "na oko" albo efekt użycia niewłaściwego czasu całkowitego (np. przyjęcie 135 min dla partii), co nie wynika z danych.
  • 0,5 min – sugeruje drastyczne zaniżenie czasu na sztukę; zwykle pojawia się po błędnym podzieleniu TpZ przez liczbę sztuk i potraktowaniu tego jako całego czasu jednostkowego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu występuje TpZ, zawsze sprawdź, czy trzeba go odjąć (gdy szukasz czasu samej obróbki), czy rozłożyć na sztuki (gdy szukasz kosztu/czasu jednostkowego łącznie z przygotowaniem). Tu pytanie dotyczy obróbki, więc TpZ odejmujemy przed dzieleniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, czy norma dla partii zawiera TpZ. Jeśli pytanie dotyczy czasu samej obróbki jednej sztuki, odejmij TpZ od czasu dla partii, a wynik podziel przez liczbę sztuk. To daje czas jednostkowy obróbki bez przygotowania.
To czas jednorazowych czynności wykonywanych na początku i na końcu partii, np. ustawienie maszyny, dobór narzędzi, mocowanie oprzyrządowania, pomiary próbne oraz porządkowanie i dokumentacja po zakończeniu. Nie zależy liniowo od liczby sztuk.
Bo TpZ nie jest czasem obróbki pojedynczej części, tylko kosztem czasowym "start/stop" partii. Gdy pytanie dotyczy czasu jednostkowego obróbki (samego wykonania sztuki), TpZ trzeba usunąć z sumy, aby nie zawyżyć czasu przypadającego na 1 część.
Nie zawsze. Zależy od sformułowania pytania. "Czas jednostkowy obróbki" zwykle oznacza sam czas wykonania 1 sztuki. Jeśli jednak pytanie dotyczy czasu jednostkowego łącznie z przygotowaniem, wtedy TpZ rozkłada się na sztuki i dodaje do czasu obróbki.
Najczęściej: (1) dzielenie całej normy przez liczbę sztuk bez odjęcia TpZ, (2) pomylenie tego, czy Nt jest dla partii czy dla 1 sztuki, (3) błędy jednostek i zaokrągleń oraz (4) nieuwzględnienie, że TpZ jest stały dla partii.
Porównaj rząd wielkości: jeśli dla 90 sztuk masz ~200 min, to średnio wychodzi trochę ponad 2 min/szt. Wynik typu 0,5 min/szt. dałby 45 min na całą partię (plus TpZ), co jest sprzeczne z danymi. Prosta kontrola sensu chroni przed błędami.
Gdy chcesz policzyć koszt lub czas jednostkowy pełny (obejmujący przygotowanie), np. do wyceny albo porównania opłacalności partii. Wtedy TpZ/ liczba sztuk dodaje się do czasu obróbki 1 sztuki, bo każda sztuka "niesie" część kosztu przygotowania.
Użyj zależności: czas partii = TpZ + (czas jednostkowy × liczba sztuk). Najpierw policz łączny czas obróbki wszystkich sztuk, a potem dodaj jednorazowy TpZ. To typowy wzór przy planowaniu obciążenia stanowiska dla zlecenia.
Najczęściej jest to norma czasu (czas normatywny) oznaczona indeksem "t" od "czas". W praktyce może dotyczyć jednej sztuki albo partii, dlatego zawsze czytaj doprecyzowanie w treści (np. "na obróbkę 90 części"). W tym zadaniu dotyczy partii.
Ćwicz na krótkich zestawach: partia–TpZ–czas jednostkowy, wydajność szt./h, oraz obciążenie stanowisk. Zawsze rób dwa kroki: interpretacja danych (co jest dla partii, co dla sztuki) i dopiero potem rachunki. Po obliczeniu wykonuj kontrolę sensu wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z organizacji produkcji: normowanie czasu i wydajność pracy
  • Zadania rachunkowe z planowania i rozliczania czasu w produkcji seryjnej
  • Podstawy technologii maszyn i organizacji procesów wytwarzania (rozdziały o normach i czasach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego