KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 5.
Normy zawarte w przepisach stanowionych przez określone w Konstytucji władze są normami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Normy zawarte w przepisach stanowionych przez organy władzy publicznej działające na podstawie Konstytucji mają charakter norm prawnych, bo są elementem systemu prawa i mogą być egzekwowane przez państwo. Normy religijne, moralne i obyczajowe regulują zachowania, ale nie są tworzone jako prawo powszechnie obowiązujące.

Pełne wyjaśnienie:

Normy występujące w przepisach tworzonych (stanowionych) przez uprawnione organy władzy publicznej, których kompetencje wynikają z Konstytucji, są normami prawnymi. O ich prawnym charakterze decyduje to, że:

  • są częścią systemu prawa (pochodzą z aktów stanowienia prawa),
  • wiążą adresatów w sposób formalny,
  • mogą być egzekwowane przez państwo (np. poprzez procedury administracyjne i sądowe).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Religijnymi – normy religijne wynikają z doktryn i zasad danej religii. Mogą wpływać na zachowanie, ale nie są ustanawiane przez konstytucyjne organy władzy jako przepisy prawa powszechnie obowiązującego.
  • Moralnymi – normy moralne opierają się na ocenach dobra i zła oraz sumieniu. Część norm prawnych może być zgodna z moralnością, ale zgodność treści nie czyni z nich norm moralnych; o kwalifikacji decyduje źródło i forma prawna.
  • Obyczajowymi – normy obyczajowe (zwyczajowe) kształtują się społecznie, w praktyce życia codziennego. Nawet jeśli są powszechnie akceptowane, nie stają się automatycznie przepisami prawa bez odpowiedniego ustanowienia/uznania w systemie prawnym.

W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej sprawdza się umiejętność rozróżnienia: kto ustanawia normę (organ władzy publicznej) oraz jaka jest jej forma (przepis prawa). To odróżnia normy prawne od innych norm społecznych, które mogą oddziaływać na zachowanie, ale mają inną podstawę obowiązywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Norma prawna to reguła postępowania wynikająca z przepisów prawa, ustanowiona przez uprawniony organ i wiążąca adresatów. W administracji określa m.in. prawa i obowiązki obywatela oraz kompetencje urzędu. Jej naruszenie może skutkować sankcją lub decyzją administracyjną.
Sprawdź źródło i formę. Normy prawne pochodzą z aktów prawa (np. ustaw, rozporządzeń) i są egzekwowane przez państwo. Normy moralne wynikają z ocen etycznych i sumienia; mogą być powszechne, ale nie mają formalnego trybu stanowienia.
Normy religijne wynikają z zasad danej religii i obowiązują wyznawców w ramach wspólnoty religijnej. O tym, że coś jest normą prawną, decyduje ustanowienie przez organ władzy publicznej w przewidzianej procedurze oraz możliwość państwowego egzekwowania.
Oznacza to, że prawo tworzą organy, które mają do tego kompetencje w systemie państwa. Na egzaminie chodzi o rozpoznanie, że takie przepisy należą do systemu prawa, a więc zawierają normy prawne, a nie wyłącznie obyczajowe czy moralne zasady zachowania.
Normy obyczajowe to np. zwroty grzecznościowe, kolejność witania, zwyczaj przepuszczania osób starszych. Są społecznie oczekiwane, ale zwykle nie wynikają wprost z przepisów prawa. W zadaniach odróżnij je od obowiązków urzędnika zapisanych w regulacjach.
Nie zawsze wprost, ale norma prawna jest powiązana z mechanizmem egzekwowania przez państwo. Skutkiem naruszenia może być sankcja, nieważność czynności, odmowa świadczenia, decyzja administracyjna lub odpowiedzialność. To odróżnia ją od norm moralnych i obyczajowych.
Najczęstsze pomyłki to: kierowanie się treścią ("to jest dobre/złe") zamiast źródłem normy, mylenie norm obyczajowych z przepisami regulaminów, oraz automatyczne uznawanie, że skoro coś jest zapisane, to musi być prawem. Zawsze sprawdzaj, kto i w jakiej formie normę ustanowił.
Normy społeczne to reguły zachowania funkcjonujące w społeczeństwie. W praktyce egzaminacyjnej często wyróżnia się m.in. normy prawne, moralne, religijne i obyczajowe. Różnią się źródłem obowiązywania, sposobem egzekwowania oraz tym, kto je ustanawia i kontroluje.
Bo pozostałe opcje (moralne, religijne, obyczajowe) są typowymi przeciwstawieniami w teorii prawa. Aby uniknąć "strzału", sprawdź, czy pytanie wskazuje na przepisy tworzone przez organy władzy publicznej. Jeśli tak, chodzi o normy prawne, bo wynikają z systemu prawa.
Powtórz hierarchię aktów prawnych, pojęcia: źródła prawa, norma prawna, przepis prawny, kompetencja organu. Ćwicz na testach rozróżnianie: co jest prawem powszechnie obowiązującym, a co normą społeczną. Pomaga też analiza krótkich kazusów z obsługi klienta.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Normy religijne, moralne i obyczajowe regulują zachowania, ale nie są tworzone jako prawo powszechnie obowiązujące."

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw teorii prawa (normy społeczne i normy prawne)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu źródeł prawa i hierarchii aktów prawnych
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z działu: prawo i administracja publiczna (pojęcia podstawowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego