KWALIFIKACJA MOT5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 6.
Numerem "1" na rysunku oznaczono
Ilustracja przedstawia techniczny rysunek części mechanicznej, prawdopodobnie elementu silnika samochodowego, związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Główka korbowodu to część korbowodu współpracująca ze sworzniem tłokowym (mały koniec korbowodu) i często zawiera tulejkę. Stopa korbowodu (duży koniec) współpracuje z czopem wału i ma panewki. Tulejka i panewka to różne elementy łożyskowania w innych miejscach.

Pełne wyjaśnienie:

Korbowód ma dwa zasadnicze końce: główkę (mały koniec) oraz stopę (duży koniec). Główka korbowodu jest po stronie tłoka i łączy się ze sworzniem tłokowym. W wielu konstrukcjach w główce znajduje się tulejka korbowodowa (tuleja/łożysko ślizgowe), która zmniejsza zużycie współpracujących powierzchni sworznia i korbowodu.

Stopa korbowodu jest po stronie wału korbowego i obejmuje czop korbowy. W stopie znajdują się zwykle panewki korbowodowe, czyli wymienne wkładki łożysk ślizgowych (najczęściej w postaci dwóch połówek), pracujące w parze z czopem wału. To rozróżnienie jest kluczowe: tulejka jest typowa dla połączenia ze sworzniem (mały koniec), a panewka dla połączenia z wałem (duży koniec).

Odpowiedź "główkę korbowodu" jest poprawna, gdy numer na rysunku wskazuje mały koniec korbowodu (strona sworznia tłokowego), a nie część rozdzielną z pokrywą stopy. Odpowiedź "tulejkę korbowodową" byłaby właściwa tylko wtedy, gdyby oznaczenie dotyczyło samego elementu łożyskowania w główce, a nie całej główki jako części korbowodu. "Panewka korbowodowa" dotyczy wkładek w stopie korbowodu, więc jest błędna, gdy wskazano mały koniec. "Stopa korbowodu" jest błędna w sytuacji, gdy oznaczono główkę; stopę rozpoznaje się m.in. po większej średnicy, podziale na część z pokrywą i miejscu montażu panewek.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj zasadę mały koniec = sworzeń (główka), duży koniec = wał (stopa). Gdy w odpowiedziach pojawiają się zarówno tulejka, jak i panewka, sprawdź, czy rysunek pokazuje stronę tłoka czy wału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Główka korbowodu to mały koniec korbowodu po stronie tłoka. Łączy się ze sworzniem tłokowym i często zawiera tulejkę (element łożyskowania). Jej zadaniem jest przenoszenie sił z tłoka na korbowód przy możliwie małym tarciu.
Stopa korbowodu to duży koniec korbowodu po stronie wału korbowego. Obejmuje czop korbowy wału i zwykle jest dzielona (z pokrywą). W stopie pracują panewki korbowodowe, które tworzą łożysko ślizgowe z czopem wału.
Tulejka to zwykle cylindryczny element łożyskowania w główce (przy sworzniu tłokowym). Panewka to wymienna wkładka łożyska ślizgowego w stopie (przy czopie wału). Różnią się miejscem pracy i kształtem montażowym.
Pomyłki wynikają z podobnego wyglądu elementu oraz z automatycznego kojarzenia "główki" z częścią przy wale. W praktyce rozróżnia się je po funkcji: główka jest mniejsza i pracuje ze sworzniem, a stopa jest większa, często dzielona i ma miejsce na panewki.
Panewki są związane ze stopą korbowodu (dużym końcem). Na rysunku zwykle widać je jako wkładki w części obejmującej czop wału, często przy połączeniu śrubowym z pokrywą stopy. Jeśli oznaczenie wskazuje wkładkę łożyska, to chodzi o panewkę.
Tulejkę stosuje się, gdy konstrukcja przewiduje łożyskowanie ślizgowe sworznia tłokowego w główce korbowodu. Ma to ograniczać zużycie i ułatwiać naprawę (wymiana/obróbka). W niektórych rozwiązaniach zamiast tulejki są inne formy łożyskowania, zależnie od silnika.
W typowych silnikach z łożyskami ślizgowymi panewki korbowodowe są montowane w stopie korbowodu i współpracują z czopem wału. To standardowe rozwiązanie w motoryzacji. Jeśli zadanie dotyczy klasycznego mechanizmu korbowo-tłokowego, panewki odnoszą się do dużego końca.
Typowe objawy to metaliczne stuki (zwłaszcza pod obciążeniem), spadek ciśnienia oleju oraz opiłki w oleju. Zużyte panewki zwiększają luz na czopie wału i mogą prowadzić do zatarcia. W diagnostyce istotne są też pomiary ciśnienia oleju i analiza dźwięków pracy silnika.
Poprawne nazewnictwo (główka, stopa, tulejka, panewka) ogranicza nieporozumienia przy diagnozie i naprawie oraz ułatwia korzystanie z dokumentacji. Na egzaminie pozwala precyzyjnie przypisać element do funkcji i miejsca pracy. W praktyce wpływa to na dobór części i technologii montażu.
Ćwicz na schematach mechanizmu korbowo-tłokowego: podpisuj części i porównuj je z fotografiami. Stosuj regułę: sworzeń–główka–tulejka oraz wał–stopa–panewki. Warto też rozwiązywać testy z oznaczeniami i uczyć się typowych przekrojów rysunkowych.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Główka korbowodu to część korbowodu współpracująca ze sworzniem tłokowym (mały koniec korbowodu) i często zawiera tulejkę."

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z budowy silników spalinowych (mechanizm korbowo-tłokowy)
  • Atlas/rysunki techniczne elementów silnika (korbowód, tłok, wał)
  • Instrukcje serwisowe producentów (schematy i nazewnictwo części)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego