KWALIFIKACJA MOT2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 34.
Uzwojenie stojana w rozłożonym na części rozruszniku oznaczone jest numerem
Ilustracja przedstawia rozłożony na części rozrusznik samochodowy, co jest związane z kwalifikacją M12 dla elektromechanika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W rozruszniku uzwojenie stojana (cewki wzbudzenia/pola) jest elementem nieruchomym umieszczonym w korpusie stojana. Na dołączonym rysunku rozstrzelonym ten element ma przypisany numer 4, dlatego jest to właściwa odpowiedź.

Pełne wyjaśnienie:

Rozrusznik jest zwykle silnikiem prądu stałego (szczotkowym), w którym wyróżnia się część nieruchomą (stojan) i część wirującą (wirnik/twornik). Uzwojenie stojana to uzwojenia wzbudzenia (cewki pola) umieszczone w stojanie – ich zadaniem jest wytworzenie pola magnetycznego, w którym obraca się twornik.

W zadaniach z rysunkiem rozstrzelonym kluczowe są dwie umiejętności: (1) rozpoznanie elementu po jego cechach konstrukcyjnych i miejscu montażu, (2) poprawne odczytanie numeru przypisanego do tego elementu na ilustracji. Uzwojenie stojana jest związane z korpusem stojana i nie obraca się, w przeciwieństwie do uzwojenia twornika znajdującego się na wirniku.

Odpowiedź "4" jest poprawna, ponieważ na przedstawionym w zadaniu rozłożonym na części rozruszniku numer ten wskazuje uzwojenie stojana.

  • Odpowiedź "3" jest niepoprawna, gdy wskazuje element sąsiadujący (np. część mechaniczna lub inny podzespół) – częsty błąd wynika z pobieżnego śledzenia linii opisu na rysunku.
  • Odpowiedź "5" jest niepoprawna, jeśli dotyczy elementu wirującego albo osprzętu (np. części napędu lub szczotek) – tu działa mylenie podobnych pojęć "uzwojenie" w stojanie i w tworniku.
  • Odpowiedź "7" jest niepoprawna, gdy odnosi się do innego podzespołu rozrusznika (np. włącznika elektromagnetycznego lub elementów obudowy) – to efekt wybierania numeru bez identyfikacji funkcji części.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij w myślach element (co to jest i do czego służy), dopiero potem sprawdź numer. To ogranicza ryzyko pomylenia numerów przy gęsto opisanych rysunkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzwojenie stojana to uzwojenia wzbudzenia (cewki pola) umieszczone w nieruchomej części rozrusznika. Wytwarzają pole magnetyczne, w którym pracuje wirnik (twornik), co pozwala uzyskać moment obrotowy potrzebny do rozruchu silnika.
Uzwojenie stojana jest związane z korpusem i nie obraca się; zwykle widać je przy obudowie stojana jako cewki/uzwojenia pola. Uzwojenie twornika znajduje się na wirniku (tworniku) i jest połączone z komutatorem, czyli częścią współpracującą ze szczotkami.
Numery są nadawane na konkretnym rysunku rozstrzelonym lub w konkretnej dokumentacji producenta. Inna wersja rozrusznika lub inny rysunek może mieć inne oznaczenia, mimo że elementy (stojan, twornik, szczotki) pełnią podobne funkcje.
Stojan tworzy nieruchomą część silnika rozrusznika. W zależności od konstrukcji zawiera uzwojenia wzbudzenia lub magnesy trwałe. Jego zadaniem jest zapewnienie pola magnetycznego i sztywnej obudowy, w której pracuje wirnik oraz elementy szczotkowo-komutatorowe.
Tak. Przerwa w uzwojeniu lub zwarcia (między zwojami albo do masy) mogą osłabiać pole magnetyczne i zmniejszać moment rozrusznika. Objawem bywa wolne obracanie, duży pobór prądu, nagrzewanie się lub brak reakcji mimo sprawnego akumulatora.
Typowe objawy to nadmierny pobór prądu, szybkie nagrzewanie rozrusznika, spadek prędkości obrotowej oraz czasem zapach przegrzanej izolacji. W praktyce wymaga to weryfikacji pomiarami i oględzinami, bo podobne objawy mogą dawać też zużyte tulejki lub zwarcia w tworniku.
Najczęściej demontuje się rozrusznik i wykonuje pomiary rezystancji oraz sprawdzenie zwarcia do masy (tester/omomierz). Dodatkowo ocenia się stan połączeń i izolacji. Sama diagnostyka "w samochodzie" bywa ograniczona, bo dostęp do zacisków uzwojeń jest utrudniony.
Najczęstsze pomyłki to utożsamianie "uzwojenia" tylko z wirnikiem (twornikiem) oraz pobieżne czytanie rysunku rozstrzelonego, gdzie opisy i linie wskazujące są gęsto rozmieszczone. Pomaga zasada: stojan = nieruchome, twornik = obracające się.
W wielu nowocześniejszych lub lżejszych konstrukcjach stosuje się magnesy trwałe w stojanie, aby uprościć budowę i zmniejszyć masę. Wtedy zamiast uzwojeń wzbudzenia są segmenty magnetyczne. Na egzaminie warto umieć rozpoznać oba rozwiązania po opisie i rysunku.
Przećwicz identyfikację podstawowych części: stojan, twornik, komutator, szczotki, włącznik elektromagnetyczny, sprzęgło jednokierunkowe i przekładnia (jeśli występuje). Ucz się czytać linie opisowe na rysunkach rozstrzelonych i porównuj z rzeczywistym rozrusznikiem na warsztacie.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W rozruszniku uzwojenie stojana (cewki wzbudzenia/pola) jest elementem nieruchomym umieszczonym w korpusie stojana."

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", rozdział dotyczący układu rozruchowego (Starting system) i budowy rozrusznika, wydanie podręcznikowe (np. 10th Edition).
  • V.A.W. Hillier, "Fundamentals of Motor Vehicle Technology", Book 1 (Electrical and electronic systems) – sekcje o rozruszniku i jego budowie.
  • Haynes, "Automotive Electrical Manual" (Haynes Techbook) – część dotycząca rozruszników, diagnostyki i elementów składowych.

Materiały:

  • Podręczniki i rozdziały o układzie rozruchowym pojazdu (rozrusznik, włącznik elektromagnetyczny, obwód sterowania)
  • Katalogi części i rysunki rozstrzelone rozruszników (np. materiały producentów rozruszników)
  • Ćwiczenia praktyczne: rozbiórka i identyfikacja elementów rozrusznika na stanowisku szkolnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego