Pytanie dotyczy tego, jak duża może być dopuszczalna różnica wartości szacunkowej gospodarstwa między stanem sprzed scalenia a stanem po scaleniu. W postępowaniu scaleniowym kluczowa jest zasada równoważności: uczestnik powinien otrzymać grunty o wartości możliwie zbliżonej do wartości jego gruntów wniesionych do scalenia. W praktyce dopuszcza się jedynie niewielką, procentowo określoną różnicę.
Odpowiedź "3%" wskazuje właśnie taki niewielki, limitowany poziom odchylenia, który ma chronić uczestników przed realną stratą wartości wynikającą z samego scalenia (np. zmian układu działek, dostępu do drogi, jakości użytków). To nie jest "błąd pomiaru", tylko próg akceptowalnej nierównoważności wartościowej w rozliczeniu scalenia.
- "10%" – to odchylenie byłoby na tyle duże, że mogłoby prowadzić do istotnej zmiany sytuacji majątkowej uczestnika i zwykle nie pasuje do idei równoważności w scaleniu.
- "5%" – bywa mylące, bo w innych kontekstach technicznych 5% pojawia się jako "typowa tolerancja". Tutaj jednak pytanie odnosi się do konkretnego progu stosowanego w scaleniu, a nie do ogólnej tolerancji.
- "20%" – to skrajnie wysoki poziom różnicy; jego wybór często wynika z błędnego założenia, że skoro scalenie silnie zmienia układ gruntów, to wartości mogą się znacznie rozjechać. W poprawnie prowadzonym scaleniu nie powinno to mieć miejsca.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "przed i po scaleniu" oraz "wartość szacunkowa", traktuj je jako test znajomości zasady równoważności rozliczeń. Wtedy szukaj odpowiedzi z małym progiem procentowym, a nie wartości typowych dla błędów pomiarowych czy ogólnych założeń wyceny.
