KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 20.
Objawem zagrożenia pożarowego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Pocenie się ociosów i stropu wyrobiska" jest typowym, obserwowalnym objawem narastania zagrożenia pożarowego (m.in. w przebiegu samozagrzewania), ponieważ towarzyszy mu wydzielanie wilgoci i zmiany mikroklimatu skał/wyrobiska. Pozostałe odpowiedzi mogą wskazywać inne zjawiska urabiania lub zagrożenia geomechaniczne, nie są tak charakterystyczne dla pożaru.

Pełne wyjaśnienie:

W podziemnych wyrobiskach zagrożenie pożarowe (w tym pożary endogeniczne związane z nagrzewaniem się węgla) bywa poprzedzone wczesnymi objawami widocznymi w otoczeniu wyrobiska. Jednym z klasycznych symptomów jest "pocenie się ociosów i stropu wyrobiska", czyli pojawianie się wilgoci na powierzchniach skalnych/ociosach oraz w stropie. Zjawisko to może wynikać ze zmian warunków cieplno-wilgotnościowych i mikroklimatu w rejonie, co w praktyce traktuje się jako sygnał ostrzegawczy wymagający wzmożonej obserwacji i dalszej diagnostyki.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepszą odpowiedzią wprost na pytanie o objaw zagrożenia pożarowego?

  • "Zwiększona ilość zwiercin" częściej wiąże się z urabianiem, warunkami skrawania/urabiania lub zmianami własności górotworu w rejonie przodka. Sam wzrost zwiercin nie jest typowym, charakterystycznym wskaźnikiem pożaru.
  • "Odpryskiwanie węgla z ociosów i czoła przodka" bywa kojarzone z naprężeniami, zjawiskami geomechanicznymi i innymi zagrożeniami naturalnymi (np. dynamicznymi). Może współwystępować z różnymi sytuacjami, ale nie jest objawem specyficznym dla pożaru.
  • "Zmniejszenie zwięzłości i zmiana struktury węgla" może być skutkiem wielu procesów (wietrzenie, uwodnienie, odmienne warunki geologiczne) i nie musi jednoznacznie wskazywać na pożar. W pytaniu oczekiwany jest objaw typowo obserwowany jako sygnał zagrożenia pożarowego w wyrobisku.

Na egzaminie warto zapamiętać: objawy pożarowe to nie tylko ogień i dym, ale także wczesne, pozornie "drobne" oznaki w wyrobisku, które uruchamiają procedury obserwacji i zgłaszania. Kluczowe jest rozróżnianie symptomów pożaru od symptomów stricte urabiania lub zagrożeń geomechanicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pojawianie się wilgoci/kropelek wody na powierzchni ociosów (ścian wyrobiska). W praktyce traktuje się to jako sygnał zmian warunków cieplno-wilgotnościowych w rejonie i możliwy wczesny objaw narastania zagrożenia pożarowego, który wymaga zgłoszenia i dalszej kontroli.
Zmiana temperatury i mikroklimatu w rejonie wyrobiska może powodować kondensację wilgoci na chłodniejszych powierzchniach, w tym na stropie. W górnictwie podziemnym takie zjawisko bywa zaliczane do sygnałów ostrzegawczych, że w rejonie zachodzą niepożądane procesy (np. związane z nagrzewaniem materiału).
W praktyce zwraca się uwagę na wczesne symptomy w rejonie: zmiany mikroklimatu, nietypowe zapachy, lokalne ocieplenie oraz obserwowalne zjawiska na ociosach i stropie (np. wilgoć). Dokładna diagnostyka opiera się też na pomiarach i procedurach zakładowych.
Najczęściej nie. Zwiększona ilość zwiercin zwykle wynika z urabiania, zmian twardości lub zwięzłości skały/węgla, ustawień maszyn lub warunków geologicznych. Może wskazywać na trudności w urabianiu albo zmienność złoża, ale sama w sobie nie jest charakterystycznym wskaźnikiem pożaru.
Odpryskiwanie węgla z ociosów lub z czoła przodka częściej wiąże się z naprężeniami i zachowaniem górotworu (zjawiska geomechaniczne) niż z procesem pożarowym. Ponieważ może występować w wielu sytuacjach, nie jest objawem specyficznym dla zagrożenia pożarowego.
Objawy pożarowe częściej dotyczą zmian mikroklimatu i symptomów wskazujących na nagrzewanie (np. nietypowe warunki cieplno-wilgotnościowe), a geomechaniczne dotyczą zachowania górotworu (odpryski, trzaski, zawały, obwały). W praktyce decyzję opiera się na obserwacji, pomiarach i procedurach ruchowych.
Niezwłocznie po zauważeniu zjawiska, zgodnie z zasadą wczesnego raportowania symptomów zagrożeń naturalnych. Nawet jeśli nie ma pewności co do przyczyny, zgłoszenie pozwala uruchomić właściwą ocenę sytuacji i zapobiec rozwojowi zagrożenia w rejonie.
Stosuje się działania zgodne z procedurami zakładowymi, m.in. wzmożoną obserwację rejonu, kontrolę warunków w wyrobisku, ograniczenia organizacyjne oraz wdrażanie środków profilaktycznych przewidzianych dla zagrożenia pożarowego. Zakres działań zależy od lokalnych instrukcji i oceny ryzyka.
Mylenie objawów pożarowych z objawami innych zagrożeń lub zjawisk urabiania. Uczniowie często wybierają odpowiedź "głośną" lub łatwą do wyobrażenia (np. odpryskiwanie), zamiast objawów bardziej subtelnych, ale typowych dla pożaru (np. wilgoć na ociosach/stropie).
Najlepiej tworzyć krótkie zestawienia: zagrożenie → typowe objawy → co zgłosić. Pomaga też rozwiązywanie testów z uzasadnieniem oraz praca na opisach przypadków z praktyki. Kluczowe jest rozróżnienie, które objawy są specyficzne (pożarowe), a które mogą wynikać z wielu przyczyn.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 31% zdających egzamin. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe odpowiedzi mogą wskazywać inne zjawiska urabiania lub zagrożenia geomechaniczne, nie są tak charakterystyczne dla pożaru."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym (pożary endogeniczne, samozagrzewanie)
  • Instrukcje ruchu i procedury zakładowe dotyczące profilaktyki pożarowej oraz obserwacji wyrobisk
  • Materiały szkoleniowe BHP w górnictwie podziemnym dotyczące zagrożeń pożarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego