KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 24.
Które objawy występują u pacjenta po lewostronnym udarze mózgu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po lewostronnym udarze (uszkodzenie lewej półkuli) typowo pojawia się niedowład lub porażenie po stronie przeciwnej, czyli prawej. Wynika to z przebiegu dróg ruchowych, które w większości krzyżują się w dolnej części pnia mózgu. Dlatego objawy kończyn zwykle dotyczą prawej strony ciała.
Uwaga: obraz zależy od lokalizacji i rozległości udaru.

Pełne wyjaśnienie:

Lewostronny udar mózgu oznacza, że ognisko uszkodzenia znajduje się w lewej półkuli. W typowym obrazie klinicznym deficyty ruchowe po udarze mają charakter ośrodkowy (uszkodzenie OUN), a więc często obejmują niedowład lub porażenie z cechami wzmożonego napięcia mięśniowego w późniejszym okresie.

Odpowiedź "Porażenie lub niedowład kończyn po prawej stronie ciała." jest prawidłowa, ponieważ kontrola ruchu dowolnego dla większości mięśni kończyn przebiega drogami, które krzyżują się (najczęściej na poziomie rdzenia przedłużonego). Skutkiem uszkodzenia jednej półkuli jest więc typowo deficyt ruchowy po stronie przeciwnej (kontralateralnej).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "Sztywność lub spastyczność obu kończyn dolnych." sugeruje obraz bardziej uogólniony i symetryczny. Udar najczęściej daje objawy jednostronne (połowicze), a obustronna sztywność kończyn dolnych częściej kojarzy się z innymi stanami neurologicznymi lub uszkodzeniem o innym rozkładzie.
  • "Miopatia lub wiotkość jednej z kończyn dolnych." miesza mechanizmy: miopatia jest chorobą mięśni, a wiotkość bywa typowa dla uszkodzeń obwodowych lub bardzo wczesnej fazy niektórych uszkodzeń. Poudarowo dominują deficyty ośrodkowe, a nie pierwotnie mięśniowe.
  • "Sztywność lub niedowład kończyn zawsze po lewej stronie ciała." jest sprzeczne z typową zależnością strony udaru i strony niedowładu. Dodatkowo słowo "zawsze" jest zbyt kategoryczne w medycynie i samo w sobie czyni tę odpowiedź mniej wiarygodną.

Dla technika masażysty praktyczny wniosek jest taki, że przy pacjencie po udarze należy zwracać uwagę na asymetrię funkcji (siła, napięcie, kontrola tułowia), zabezpieczać stronę niedowładną podczas zmiany pozycji oraz dobierać bodźce ostrożnie, szczególnie przy spastyczności i zaburzeniach czucia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lewostronny udar oznacza uszkodzenie struktur lewej półkuli. W typowym przypadku skutkuje to niedowładem lub porażeniem po stronie przeciwnej (prawej), bo większość dróg ruchowych krzyżuje się w pniu mózgu. Objawy mogą mieć różne nasilenie zależnie od rozległości udaru.
Dzieje się tak, ponieważ drogi odpowiedzialne za ruch dowolny w dużej części przechodzą na stronę przeciwną (krzyżują się) na poziomie pnia mózgu. Gdy uszkodzona jest lewa półkula, sygnały ruchowe do prawej strony ciała są osłabione lub przerwane, co daje niedowład.
Niedowład poudarowy ma przyczynę ośrodkową (OUN) i często współwystępują z nim zaburzenia koordynacji, wzmożone odruchy lub spastyczność. Miopatia to problem mięśniowy: osłabienie bywa bardziej symetryczne, a objawy czuciowe zwykle nie dominują. Ostateczne rozpoznanie należy do lekarza.
Nie zawsze. W wielu przypadkach bezpośrednio po udarze może dominować osłabienie i obniżone napięcie, a spastyczność rozwija się stopniowo w kolejnych tygodniach. Tempo zależy od lokalizacji uszkodzenia, rehabilitacji i indywidualnej reakcji układu nerwowego. Dlatego stan pacjenta trzeba oceniać na bieżąco.
Po udarze lewej półkuli mogą pojawić się także zaburzenia mowy (np. afazja), trudności w planowaniu ruchu (apraksja), zaburzenia czucia po prawej stronie oraz problemy z koncentracją. Konkretny zestaw objawów zależy od obszaru mózgu objętego udarem i współistniejących chorób.
Najważniejsze jest bezpieczeństwo: stabilne ułożenie, asekuracja przy zmianie pozycji i kontrola ryzyka upadku. Warto zapewnić podparcie kończyny niedowładnej, unikać gwałtownych ruchów w obrębie barku oraz obserwować reakcję na bodźce. Dobrą praktyką jest współpraca z zespołem rehabilitacji i dokumentowanie obserwacji.
Najczęściej tak, ale w medycynie słowo "zawsze" bywa ryzykowne. Obraz kliniczny zależy od lokalizacji udaru, tego czy dotyczy kory, torebki wewnętrznej, pnia mózgu, a także od wariantów anatomicznych. Dlatego na egzaminie przyjmuje się typowy schemat, a w praktyce klinicznej ocenia się pacjenta indywidualnie.
Najczęstszy błąd to automatyczne przypisanie objawów do tej samej strony co udar (np. "lewostronny udar = lewostronny niedowład"). Drugi błąd to ignorowanie skrzyżowania dróg ruchowych. Pomaga prosta zasada: półkula zwykle daje objawy ruchowe po stronie przeciwnej, o ile pytanie nie dotyczy pnia mózgu.
Szczególną ostrożność zachowuje się przy zaburzeniach czucia, nasilonej spastyczności, bólu barku po stronie niedowładnej, obrzękach oraz dużej męczliwości. Trzeba też uwzględnić choroby współistniejące (np. nadciśnienie, zaburzenia krzepnięcia) i zalecenia lekarskie. Jeśli stan jest niestabilny, konieczna jest konsultacja prowadząca.
Warto znać różnicę między niedowładem i porażeniem, pojęcie spastyczności oraz ogólną zasadę strony przeciwnej w deficytach ruchowych po udarze półkulowym. Przydatne są też podstawy bezpieczeństwa pracy z pacjentem neurologicznym: asekuracja, pozycjonowanie i obserwacja reakcji na bodźce dotykowe.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Po lewostronnym udarze (uszkodzenie lewej półkuli) typowo pojawia się niedowład lub porażenie po stronie przeciwnej, czyli prawej."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Stroke, fact sheet/health topic page: https://www.who.int/health-topics/stroke (dostęp: 2026-03-02)
  • National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS) – Stroke Information Page: https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/stroke (dostęp: 2026-03-02)
  • Adams and Victor's Principles of Neurology, 11th edition, rozdziały dotyczące udaru mózgu i deficytów ogniskowych, McGraw-Hill Education, 2019

Materiały:

  • Podręcznik z neurologii klinicznej (rozdziały o udarze i objawach ogniskowych)
  • Skrypt z anatomii funkcjonalnej OUN (drogi piramidowe, unerwienie ruchowe)
  • Materiały edukacyjne o opiece nad pacjentem po udarze (profilaktyka przykurczów, spastyczność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego