W zadaniach z obmiaru robót ziemnych standardowo zakłada się, że wykop ma wzdłuż odcinka stały kształt przekroju. Wtedy objętość urobku jest objętością "graniastosłupa" o podstawie równej polu przekroju poprzecznego.
Krok 1: oblicz pole przekroju P
Najpierw odczytaj z rysunku wszystkie wymiary przekroju (np. szerokość dna, szerokość górną, wysokość, nachylenie skarp). Następnie policz pole P w m². Gdy przekrój nie jest jedną prostą figurą, najpewniejsza metoda to rozbicie go na elementy (prostokąty, trójkąty, trapezy) i zsumowanie pól. Warto też sprawdzić, czy nic nie zostało pominięte: skarpy często "dodają" pole w porównaniu do samego prostokąta dna.
Krok 2: oblicz objętość V
Gdy znasz pole P, korzystasz z zależności: V = P · L. W tym zadaniu L = 100 m, więc wynik w m3 otrzymujesz przez pomnożenie pola w m² przez 100.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "1 350 m3"?
Ta wartość wynika z prawidłowego obliczenia pola przekroju z rysunku i przemnożenia przez 100 m. Kontrola rachunku jest prosta: jeśli V = 1 350 m3 i L = 100 m, to odpowiada to polu przekroju 13,5 m², co jest typowym rzędem wielkości dla wykopów o kilku metrach szerokości i ok. 1–2 m głębokości (zależnie od skarp).
Dlaczego pozostałe wartości są błędne?
- "1 125 m3" zwykle pojawia się, gdy zaniży się pole przekroju (np. pominie się część skarp albo źle przyjmie średnią szerokość).
- "562 m3" może wynikać z podwójnego błędu: zaniżonego pola oraz pomyłki w działaniach (np. pominięcie części przekroju lub nieprawidłowe przeliczenie).
- "2 700 m3" jest typowe dla zawyżenia pola (np. potraktowania całego przekroju jak prostokąta o szerokości górnej) albo błędu "×2" przy sumowaniu dwóch symetrycznych części, gdy w rysunku były już uwzględnione.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu P zawsze zrób szybki test jednostek i rzędu wielkości: m² · m = m3. Jeśli objętość wychodzi podejrzanie mała lub duża, wróć do rysunku i sprawdź, czy uwzględniłeś skarpy oraz właściwe wymiary.
