W kalkulacji gastronomicznej najpierw wyznacza się cenę gastronomiczną netto, a dopiero potem dolicza VAT, aby otrzymać cenę brutto.
1) Marża gastronomiczna 200%
Marża wyrażona w procentach oznacza procentowy dodatek do kosztu. Liczymy więc marżę kwotową:
marża kwotowa = koszt surowca × (marża% / 100)
marża kwotowa = 1,50 zł × 200% = 1,50 zł × 2,00 = 3,00 zł.
2) Cena gastronomiczna netto
Cena netto to suma kosztu i marży kwotowej:
1,50 zł + 3,00 zł = 4,50 zł.
3) Cena gastronomiczna brutto (VAT 8%)
VAT dolicza się do całej ceny netto, nie tylko do kosztu ani tylko do marży:
cena brutto = 4,50 zł × 1,08 = 4,86 zł (bo 8% = 0,08, a 1 + 0,08 = 1,08).
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- Wynik 3,24 zł zwykle wynika z błędnego policzenia marży (np. potraktowania 200% jako 200% ceny albo pomylenia wzoru) lub z błędnego doliczenia podatku do niewłaściwej podstawy.
- Wynik 5,70 zł odpowiada sytuacji, gdy ktoś przyjmie, że "200%" oznacza cenę równą 200% kosztu (czyli 1,50 × 2 = 3,00), a następnie doda VAT (3,00 × 1,08 = 3,24) lub gdy doda VAT w nieprawidłowej kolejności. Taki tok rozumowania pomija, że marża 200% jest dodatkiem do kosztu.
- Wynik 6,48 zł często bierze się z podwójnego zastosowania procentów (np. dodania "200% kosztu" i jeszcze raz przemnożenia przez 2) albo z potraktowania 200% jako podstawy do mnożenia całej ceny po VAT.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel etap netto (koszt + marża) od etapu brutto (netto × (1 + VAT)). To minimalizuje pomyłki i ułatwia kontrolę wyniku.
