W kosztorysowaniu czas pracy robotników dla danej czynności wyraża się w roboczogodzinach (r-g). Podstawą obliczeń jest norma robocizny z katalogu norm (nakład r-g na jednostkę obmiaru) oraz ewentualne współczynniki korygujące, które zmieniają nakład w zależności od warunków wykonania (np. średnicy elementu, technologii, trudności montażu).
W tym zadaniu obmiar jest podany wprost jako długość przepustu 65 m, a średnica rury wynosi 60 cm. Z tablicy 9907 należy odczytać dwa elementy:
- normę robocizny dla wykonania przepustu rurowego betonowego w jednostce właściwej dla tej pozycji (najczęściej na 1 m),
- współczynnik zmniejszający odpowiadający średnicy 60 cm.
Następnie wykonuje się standardowe przeliczenie:
r-g = (norma r-g/jedn.) × (ilość jednostek obmiaru) × (współczynnik zmniejszający).
Odpowiedź "152,35 r-g" jest zgodna z takim sposobem liczenia, czyli uwzględnia zarówno obmiar (65 m), jak i współczynnik zmniejszający przypisany do średnicy 60 cm.
Dlaczego pozostałe wyniki są nieprawidłowe?
- Wynik "146,78 r-g" typowo pojawia się, gdy zastosuje się inny współczynnik (np. dla innej średnicy) albo zaokrągli się wartości pośrednie w niewłaściwym momencie.
- Wynik "225,81 r-g" może wynikać z pominięcia współczynnika zmniejszającego (albo użycia współczynnika zwiększającego) bądź z doboru normy dla innej technologii/pozycji.
- Wynik "234,39 r-g" często jest skutkiem błędu jednostek (użycie normy dla innej jednostki obmiaru) lub omyłkowego zastosowania normy z innej tablicy.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź (1) czy norma jest dla właściwego rodzaju robót i jednostki obmiaru, (2) czy współczynnik dotyczy dokładnie podanej średnicy, oraz (3) czy wynik rośnie proporcjonalnie do długości obiektu.
