Aby obliczyć dawkę jednorazową substancji czynnej w leku płynnym (np. miksturze), trzeba połączyć dwie informacje: ile jodku potasu przypada na określoną ilość mikstury (to wynika z recepty) oraz jaka jest wielkość pojedynczej porcji (tu: 1 łyżka o masie 17,0 g).
Postępowanie jest zawsze podobne:
- Krok 1: z recepty ustal "zawartość" jodku potasu w miksturze. Może to być podane jako stężenie (np. w przeliczeniu na 100 g/100 ml) albo jako ilość substancji w całej masie/objętości przygotowanego leku.
- Krok 2: sprowadź dane do wygodnej postaci "ile gramów jodku potasu przypada na 1 g mikstury" (czyli ułamek masowy). To jest typowe zadanie na proporcje.
- Krok 3: pomnóż otrzymaną zawartość na 1 g przez 17,0 g, bo tyle waży jedna łyżka, czyli dawka jednorazowa.
Wynik 0,34 g oznacza ilość jodku potasu przyjętą jednorazowo zgodnie z zaleceniem dawkowania i przy założonej masie porcji.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Odpowiedź 0,60 g i 0,68 g zwykle pojawia się, gdy ktoś pomyli mianownik w proporcji (np. przelicza na inną masę/objętość niż w recepcie) albo podwójnie uwzględni porcję (zastosuje łyżkę więcej niż raz). Odpowiedź 0,30 g jest typowa dla zaniżenia wyniku przez zaokrąglenie na zbyt wczesnym etapie albo błędne przeliczenie stężenia procentowego.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (g, mg, %, g/100 g). To najprostszy sposób, by szybko wykryć błąd proporcji.
