KWALIFIKACJA ROL5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 15.
Oblicz, ile należy zamówić surowców do wyprodukowania 25 ton powideł, jeżeli do wyprodukowania 1 tony powideł śliwkowych potrzeba 2 ton śliwek oraz 0,3 tony cukru.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyprodukować 25 t powideł, mnożymy normę na 1 t przez 25. Śliwki: 25 × 2 t = 50 t. Cukier: 25 × 0,3 t = 7,5 t. Warto pilnować jednostek: 0,3 t to 300 kg na 1 t produktu, więc przy 25 t daje 7500 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność przeliczenia normy zużycia surowców na planowaną wielkość produkcji. Dane mówią, ile potrzeba składników na 1 tonę powideł, więc dla 25 ton wszystkie wartości rosną proporcjonalnie.

1) Śliwki
Na 1 t powideł potrzeba 2 t śliwek. Dla 25 t powideł:
2 t/t × 25 t = 50 t
Dlatego poprawne zapotrzebowanie na śliwki to 50 ton.

2) Cukier
Na 1 t powideł potrzeba 0,3 t cukru. Dla 25 t powideł:
0,3 t/t × 25 t = 7,5 t
Otrzymujemy 7,5 t, czyli 7,5 × 1000 kg = 7500 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wariant z 15 t cukru wynika z typowego błędu w mnożeniu liczby dziesiętnej (np. potraktowanie 0,3 jak 0,6 lub przesunięcie przecinka) albo z pomylenia normy.
  • Wariant z 25 t śliwek to błąd skali: przeniesienie wielkości produkcji (25 t) jako zapotrzebowania na śliwki, mimo że na 1 t produktu potrzeba aż 2 t owoców.
  • Wariant z 25 t śliwek i 15 t cukru łączy oba powyższe mechanizmy naraz (błąd skali + błąd na liczbach dziesiętnych).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki test sensowności: skoro na 1 t powideł potrzeba 2 t śliwek, to dla 25 t produktu śliwek musi być więcej niż 25 t (czyli 50 t ma sens). Dla cukru 0,3 t to 300 kg, więc 25 razy więcej to 7500 kg, czyli 7,5 t.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż normę zużycia na 1 t przez planowaną liczbę ton produktu. To jest klasyczna proporcja prosta: im większa partia, tym większe zużycie w tej samej relacji. Zawsze licz osobno każdy surowiec (np. śliwki i cukier).
Bo dane są "na 1 tonę" i powtarzają się identycznie dla każdej kolejnej tony produktu. Dodawanie miałoby sens tylko wtedy, gdybyś sumował zużycie z kilku różnych etapów lub kilku receptur, a tutaj skala produkcji rośnie wielokrotnie.
Norma surowcowa to ilość surowca potrzebna do wytworzenia jednostki produktu (np. 1 t). Ułatwia planowanie zamówień, kosztów i magazynu. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przelicza się ją na całą partię produkcyjną.
1 tona to 1000 kg, więc 0,3 t = 0,3 × 1000 kg = 300 kg. Taki "test jednostek" pomaga uniknąć błędów z przecinkiem. Dla 25 t produktu będzie to 25 × 300 kg = 7500 kg.
Najczęstszy błąd to złe przesunięcie przecinka (np. wynik 75 zamiast 7,5) albo pomylenie 0,3 z 3. Pomaga zapis w kilogramach (0,3 t = 300 kg) oraz kontrola sensu: cukru nie powinno być więcej niż całej masy produktu.
Tak, to poprawna metoda. Możesz policzyć dla 5 t (bo 25 = 5 × 5), a potem wynik dla 5 t pomnożyć przez 5. Ważne, by konsekwentnie stosować proporcję dla każdego surowca i nie mieszać metod w połowie obliczeń.
Wykonaj kontrolę logiczną: skoro na 1 t produktu potrzeba 2 t śliwek, to surowca musi być więcej niż produktu. Dla 25 t minimalnie musi wyjść ponad 25 t; wynik 50 t jest dokładnie dwukrotnością, więc jest spójny z normą.
Kluczowe są trzy liczby: wielkość produkcji (25 t) oraz normy na 1 t produktu (2 t śliwek i 0,3 t cukru). Kontekst "powidła śliwkowe" wskazuje surowce, ale nie wpływa na matematykę. Najpierw wyciągnij liczby i jednostki.
Tak. Analogicznie przelicza się zapotrzebowanie na słoiki, zakrętki, etykiety czy kartony: norma "na 1 sztukę" lub "na 1 tonę" × planowana produkcja. Różnica polega na tym, że część elementów liczy się w sztukach, nie w tonach.
Ćwicz zadania z proporcji i przeliczania norm zużycia (t, kg, szt.). Ucz się robić krótką kontrolę sensu wyniku i zapisywać obliczenia krok po kroku. Warto też znać podstawowe pojęcia: partia produkcyjna, norma, zapotrzebowanie, straty.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby wyprodukować 25 t powideł, mnożymy normę na 1 t przez 25."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność prosta" (definicja i zasada przeliczeń) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Tona" (jednostka masy i przeliczenie na kilogramy) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje i zadania tekstowe z ułamkami dziesiętnymi
  • Notatki z podstaw rachunku ekonomicznego/planowania produkcji: normy zużycia materiałów
  • Zestawy zadań ćwiczeniowych z planowania zapotrzebowania materiałowego w przetwórstwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego