KWALIFIKACJA BUD2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 25.
Oblicz ile wynosi długość jętki, w pokazanej na rysunku konstrukcji więźby, jeżeli z obmiaru wynika, że jej odległość od kalenicy wynosi 1,8 m, a nachylenie krokwi wynosi 45°?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek konstrukcji więźby dachowej, typowy dla egzaminu zawodowego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy nachyleniu krokwi 45° w odpowiednim trójkącie prostokątnym przyprostokątne są równe, więc odcinek odpowiadający "połowie" rozpiętości jętki ma taką samą wartość jak podana odległość 1,8 m. Ponieważ jętka łączy dwie symetryczne krokwie, jej długość to 2 × 1,8 m = 3,60 m.

Pełne wyjaśnienie:

Jętka jest elementem więźby, który łączy obie krokwie na tej samej wysokości, usztywniając układ i ograniczając ich rozchodzenie się. W typowej, symetrycznej konstrukcji dwuspadowej (co wynika z sensu zadania i rysunku) jętka obejmuje odcinek "od krokwi do krokwi", czyli w praktyce odpowiada podwojonej odległości od osi/kalenicy do miejsca połączenia na jednej krokwi.

Kluczową informacją jest nachylenie krokwi 45°. Dla kąta 45° w trójkącie prostokątnym zachodzi własność, że przyprostokątne są równe (trójkąt 45°-45°-90°). To pozwala bez skomplikowanej trygonometrii powiązać odległość wynikającą z obmiaru z "połową rozpiętości" jętki: jeżeli z geometrii układu (zależnie od tego, jak na rysunku oznaczono 1,8 m) wynika odcinek odpowiadający połowie, to przy 45° otrzymujemy wprost wartość 1,8 m dla tej połowy.

Następnie wykorzystuje się symetrię: jętka biegnie od jednej krokwi do drugiej, więc jej długość jest równa dwóm takim połowom:

L = 2 × 1,8 m = 3,60 m

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 3,24 m często wynika z niepotrzebnego wprowadzania dodatkowych założeń i użycia niewłaściwej funkcji trygonometrycznej albo z błędnego odczytu, że 1,8 m to inny odcinek niż "połowa rozpiętości".
  • 2,65 m jest typowe dla pomylenia relacji (np. podstawienia 45° do wzoru i nieprawidłowego przekształcenia) lub dla obliczenia odcinka po połaci, gdy potrzebny jest odcinek poziomy (albo odwrotnie).
  • 6,48 m może wynikać z podwojenia w złym miejscu (np. najpierw policzona błędna "połowa", a potem ponowne podwojenie) albo z pomieszania tego zadania z obliczaniem długości krokwi zamiast jętki.

Wskazówka egzaminacyjna: przy kącie 45° najpierw spróbuj rozpoznać na rysunku trójkąt 45°-45°-90°. Jeśli zadanie dotyczy elementu łączącego dwie symetryczne strony (jak jętka), bardzo często końcowy krok to podwojenie odcinka obliczonego dla jednej połaci.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jętka to poziomy element konstrukcyjny łączący dwie przeciwległe krokwie. Jej zadaniem jest usztywnienie układu i ograniczenie rozchodzenia się krokwi pod obciążeniem. W obliczeniach długość jętki zwykle wynika z geometrii dachu i odległości punktów jej zamocowania na krokwiach.
Przy 45° często wykorzystuje się własność trójkąta 45°-45°-90°, gdzie przyprostokątne są równe. Jeśli z rysunku wynika "połowa rozpiętości" od kalenicy do punktu zamocowania, to długość jętki otrzymasz przez podwojenie tej wartości: L = 2 × (połowa).
Bo jętka łączy dwie symetryczne strony dachu. Najpierw analizuje się jedną połać (od osi/kalenicy do krokwi), a potem wynik trzeba odnieść do całej szerokości między dwiema krokwiami. Uczniowie często zatrzymują się na połowie i nie wykonują kroku "×2".
Nie. W zależności od rysunku i opisu może to być odległość w rzucie poziomym, po krokwii (po połaci) albo w pionie. Dlatego na egzaminie kluczowe jest odczytanie, jak wymiar jest zaznaczony na rysunku. To determinuje, jaki trójkąt i jakie zależności zastosujesz.
Najczęściej stosuje się sinus, cosinus i tangens w trójkącie prostokątnym, aby przeliczać: wysokość dachu, rozpiętość (rzut poziomy) oraz długość elementu po połaci. Dla kąta 45° wiele przeliczeń upraszcza się, bo wartości funkcji są "łatwe" i często można użyć równości boków.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie symetrii (brak podwojenia), wzięcie długości krokwi zamiast jętki, mylenie odcinka po połaci z odcinkiem poziomym oraz użycie złej funkcji trygonometrycznej. Pomaga szkic trójkąta i podpisanie, co jest "połową", a co "całością".
Gdy nachylenie połaci wynosi 45° i możesz utworzyć trójkąt prostokątny z kątem ostrym 45°. Wtedy przyprostokątne są równe, a wiele zależności upraszcza się bez liczenia na kalkulatorze. To przyspiesza obliczenia obmiarowe i kontrolne na budowie.
Porównaj wynik z geometrią dachu: jętka powinna być krótsza niż rozpiętość całego dachu, ale zwykle dłuższa niż pojedyncza odległość od kalenicy do jednej krokwi. Dobrą praktyką jest też szybki szkic i kontrola, czy wynik nie jest "podejrzanie" mały lub zbyt duży.
W wielu zadaniach rysunek jest kluczowy, bo pokazuje, jak mierzona jest odległość i gdzie znajduje się jętka. Bez tego łatwo przyjąć inną interpretację wymiaru. Jeśli rysunek jest dostępny, warto najpierw zaznaczyć na nim trójkąt obliczeniowy i dopiero potem podstawiać liczby.
Ćwicz zadania z: rzutami poziomymi, wysokością dachu, długością krokwi i jętek oraz kątem nachylenia. Naucz się rozpoznawać trójkąty w rysunku konstrukcyjnym i konsekwentnie opisuj boki (połowa/całość). Najwięcej punktów tracą osoby, które liczą poprawnie, ale dla złego odcinka.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Przy nachyleniu krokwi 45° w odpowiednim trójkącie prostokątnym przyprostokątne są równe, więc odcinek odpowiadający "połowie" rozpiętości jętki ma taką samą wartość jak podana odległość 1,8 m."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw geometrii i trygonometrii (trójkąt prostokątny, kąty szczególne 30°/45°/60°)
  • Materiały dydaktyczne z ciesielstwa: elementy i układy więźb dachowych (nazewnictwo, funkcje elementów)
  • Zadania rachunkowe z obmiaru robót ciesielskich (ćwiczenia z interpretacji rysunku i wymiarów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego