KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 26.
Oblicz ilość moli HCl, która przereaguje z 30 mL roztworu KOH o stężeniu 0,1 mol/L.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć liczbę moli, użyj zależności n = c · V.
Najpierw zamień 30 mL na litry: 0,030 L. Następnie n(KOH)=0,1 mol/L · 0,030 L = 0,003 mol. Reakcja HCl z KOH zachodzi w stosunku 1:1, więc przereaguje tyle samo moli HCl: 0,003 mola.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć, ile moli kwasu solnego HCl zareaguje (zostanie zużyte) przy całkowitym zobojętnieniu podanej ilości zasady KOH.

1) Zapis reakcji i stechiometria
Reakcja zobojętniania mocnego kwasu i mocnej zasady przebiega:
HCl + KOH → KCl + H2O
Z równania wynika stosunek molowy 1:1: jeden mol HCl reaguje z jednym molem KOH. To kluczowe, bo pozwala bezpośrednio przejść z moli KOH do moli HCl.

2) Obliczenie liczby moli KOH ze stężenia molowego
Dane: stężenie c = 0,1 mol/L oraz objętość V = 30 mL. Wzór: n = c · V, ale objętość musi być w litrach.
Konwersja: 30 mL = 30/1000 L = 0,030 L.
Obliczenie: n(KOH) = 0,1 mol/L · 0,030 L = 0,003 mol.

3) Wniosek: ile moli HCl przereaguje
Skoro stosunek jest 1:1, to liczba moli zużytego HCl równa jest liczbie moli KOH:
n(HCl) = n(KOH) = 0,003 mol.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 0,002 mola często wynika z błędnego przeliczenia 30 mL na 0,02 L lub z pomyłki w mnożeniu (0,1·0,03).
  • Wynik 0,001 mola bywa skutkiem potraktowania 30 mL jako 0,01 L (błąd rzędu wielkości) albo niepoprawnego "dzielenia przez 3".
  • Wynik 0,004 mola może się pojawić, gdy ktoś zaokrągla 0,030 L do 0,04 L lub myli 30 mL z 40 mL.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z molowości zawsze wykonaj szybki "test rzędu wielkości": 0,1 mol/L to 0,1 mola w 1 L, więc w 0,03 L powinno wyjść około 0,003 mola (trzy miejsca po przecinku) — to pomaga wychwycić błędy jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru n = c · V, gdzie c to stężenie w mol/L, a V to objętość w L. Najczęstszy błąd to podstawienie mililitrów bez przeliczenia. Zawsze zamień mL na L (dziel przez 1000), a dopiero potem mnoż przez c.
Bo molowość ma jednostkę mol/L, więc objętość musi być w litrach, aby jednostki się skróciły poprawnie. 30 mL = 0,030 L. Gdy pominiesz tę zmianę, wynik będzie 1000 razy za duży.
Oznacza to, że 1 mol HCl reaguje dokładnie z 1 molem KOH. Wynika to z równania: HCl + KOH → KCl + H2O. Dzięki temu liczba moli zużytego kwasu jest równa liczbie moli zużytej zasady.
Trzeba spojrzeć na równanie zbilansowane. Dla jednozasadowego kwasu (np. HCl) i jednowodorotlenowej zasady (np. KOH) zwykle jest 1:1. Przy H2SO4 lub Ca(OH)2 współczynniki mogą być inne.
Najczęściej: (1) brak zamiany mL na L, (2) błąd w przecinku (0,03 vs 0,3), (3) mylenie molowości ze stężeniem procentowym, (4) zaokrąglanie objętości "w górę" bez potrzeby. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku.
W tym przykładzie zwykle tak, ale tylko dlatego, że neutralizacja HCl i KOH ma prosty stosunek 1:1. W wielu zadaniach bez równania łatwo o błąd, bo kwasy wieloprotonowe i zasady wielowodorotlenowe zmieniają proporcje moli reagentów.
Przy przygotowywaniu roztworów roboczych o określonej molowości, w prostych obliczeniach kontrolnych oraz przy rozumieniu zasad miareczkowania w analizie chemicznej. To także podstawa do oceny, ile odczynnika zużyje się w reakcji neutralizacji.
Zrób szybkie oszacowanie: 0,1 mol/L oznacza 0,1 mola w 1 litrze. W 0,03 L będzie 0,1 · 0,03 ≈ 0,003 mola. Jeśli wyjdzie np. 0,3 albo 3, to najpewniej jest błąd jednostek lub przecinka.
Bo 30 mL to 0,03 L, a przy 0,1 mol/L w 0,03 L jest 0,003 mola. Wynik 0,001 mola pasowałby raczej do 10 mL tego roztworu (0,1 · 0,01 = 0,001), czyli do innej objętości niż w zadaniu.
Często podaje się też stężenie drugiego roztworu i pyta o wymaganą objętość do miareczkowania, albo zmienia się reagenty na kwas wieloprotonowy czy zasadę wielowodorotlenową. Wtedy kluczowe jest poprawne zbilansowanie równania reakcji.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć liczbę moli, użyj zależności n = c · V.Najpierw zamień 30 mL na litry: 0,030 L.

Źródła:

  • OpenStax Chemistry 2e, "3.3 Molarity" (molarność i zależność n = c·V), https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/3-3-molarity - dostęp 2026-03-02
  • OpenStax Chemistry 2e, "4.2 Classifying Chemical Reactions" (reakcje kwas-zasada / neutralizacja jako reakcja podwójnej wymiany; równania reakcji), https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/4-2-classifying-chemical-reactions - dostęp 2026-03-02
  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), hasło "amount of substance" (definicja ilości substancji w molach), https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00297 - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik chemii ogólnej: dział "stężenie molowe i obliczenia w roztworach"
  • Materiały dydaktyczne z analizy chemicznej: miareczkowanie kwas–zasada
  • Zestawy zadań ze stechiometrii (mole, molowość, rozcieńczanie)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego