KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 32.
Oblicz jaka jest maksymalna dawka dobowa fenobarbitalu dla trzymiesięcznego dziecka o masie ciała 6 kg. Do obliczeń zastosuj zamieszczony wzór Clarka. Maksymalną dawkę dla dorosłych wybierz z dawek zamieszczonych w tabeli.
Ilustracja przedstawia wzór Clarka do obliczania dawki leku dla dzieci, w tym przypadku fenobarbitalu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosuje się regułę Clarka: dawka dziecka = (masa w funtach / 150) × dawka maksymalna dla dorosłych z tabeli. Masę 6 kg przelicza się na funty, podstawia do wzoru i wynik zaokrągla do wartości z podanych odpowiedzi. Otrzymuje się ok. 0,05 jako maksymalną dawkę dobową.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z dawkowaniem pediatrycznym metodą Clarka kluczowe są trzy elementy: (1) prawidłowe przeliczenie masy ciała na funty, (2) poprawne podstawienie do wzoru, (3) wybór dawki maksymalnej dla dorosłych dokładnie z tabeli dołączonej do zadania.

1) Przeliczenie masy ciała
Reguła Clarka w typowej postaci wykorzystuje masę dziecka w funtach. Dlatego masę 6 kg należy przeliczyć na funty (lb). Po konwersji otrzymuje się wartość około 13,2 lb (w przybliżeniu).

2) Zastosowanie wzoru Clarka
Następnie stosuje się zależność: dawka dziecka = (masa w lb / 150) × dawka maksymalna dobowa dla dorosłych. W tym kroku konieczne jest odczytanie z tabeli (z materiału dołączonego do zadania) maksymalnej dawki dobowej fenobarbitalu dla osoby dorosłej i dopiero tę wartość wstawia się do wzoru.

3) Obliczenie i wybór odpowiedzi
Po podstawieniu masy w funtach i dawki dla dorosłych z tabeli wynik wychodzi w przybliżeniu równy 0,05 (po zaokrągleniu do formy zgodnej z odpowiedziami). Dlatego poprawna jest odpowiedź "0,05".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,03" zwykle wynika z typowego błędu jednostek: student nie przelicza 6 kg na funty albo myli przelicznik, przez co zaniża masę wstawianą do wzoru i otrzymuje zbyt mały wynik.
  • "0,06" jest wynikiem zawyżenia w rachunkach: najczęściej zbyt dużego zaokrąglenia masy w funtach lub błędu przy dzieleniu przez 150 (np. przesunięcie przecinka).
  • "0,08" jest zdecydowanie za wysokie w tym schemacie obliczeń i często wskazuje na pomylenie metody (użycie innej reguły pediatrycznej) albo na wstawienie niewłaściwej wartości z tabeli (np. innej dawki niż maksymalna dobowa).

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaznaczysz odpowiedź, sprawdź dwa punkty kontrolne: czy masa została przeliczona na funty oraz czy wziąłeś z tabeli dawkę maksymalną dobową (a nie jednorazową). To eliminuje większość błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wzór Clarka to reguła obliczania dawki dla dziecka na podstawie masy ciała (w funtach) i dawki dla dorosłych. W praktyce pomaga szybko oszacować dawkę pediatryczną, gdy w materiałach masz podaną dawkę maksymalną dla dorosłych, a potrzebujesz dawki dla dziecka.
Najpierw zamień kilogramy na funty (lb), bo klasyczna reguła Clarka używa funtów. W przybliżeniu 1 kg to ok. 2,2 lb, więc 6 kg to ok. 13,2 lb. Dopiero tę wartość podstawiasz do wzoru, a nie masę w kilogramach.
Liczba 150 jest stałym odniesieniem w tej regule i pełni rolę "masy porównawczej" w funtach, dzięki czemu wyliczasz ułamek dawki dorosłego proporcjonalny do masy dziecka. Na egzaminie nie trzeba uzasadniać pochodzenia 150, ale trzeba poprawnie je zastosować w rachunku.
Potrzebujesz masy dziecka oraz maksymalnej dawki dobowej dla dorosłych (z tabeli/opracowania w zadaniu). Następnie stosujesz regułę (np. Clarka) i wykonujesz obliczenie. Bez prawidłowej dawki dla dorosłych wynik liczbowy nie będzie wiarygodny.
W samych odpowiedziach bywa to niejednoznaczne, dlatego na egzaminie trzeba sprawdzić, w jakiej jednostce podano dawkę w tabeli dla dorosłych oraz w jakiej jednostce zapisany jest wzór/założenia. Dobra praktyka: na brudno dopisz jednostki przy każdej operacji, by uniknąć pomyłki.
Najczęstsze błędy to: brak przeliczenia kg na funty, podstawienie złej wartości z tabeli (np. dawki jednorazowej zamiast dobowej maksymalnej), błędne zaokrąglenie oraz pomylenie mianownika 150. Pomaga zapis kroków i kontrola sensowności wyniku (czy nie jest skrajnie duży/mały).
Na egzaminie źródłem danych ma być materiał dołączony do zadania (tabela), bo to on determinuje prawidłowy wynik. Użycie wartości "z pamięci" może dać inną liczbę niż oczekiwana w kluczu. Dlatego zawsze bazuj na tabeli z arkusza, nawet jeśli znasz typowe dawki z nauki.
Wykonaj kontrolę: obliczona dawka dziecka powinna być wyraźnie mniejsza niż dawka dla dorosłych i proporcjonalna do masy (ułamek dawki dorosłego). Jeśli wychodzi większa niż dawka dorosłego albo bardzo bliska, to najpewniej popełniono błąd w jednostkach lub w doborze wartości z tabeli.
Nie. Istnieje kilka reguł i podejść do dawkowania u dzieci (różniących się tym, czy bazują na masie, wieku lub powierzchni ciała). Na egzaminie stosujesz dokładnie tę metodę, którą wskazano w poleceniu. Kluczowe jest nie mieszać wzorów i zawsze korzystać z właściwych danych wejściowych.
Ćwicz schematycznie: (1) wypisz dane z jednostkami, (2) wykonaj konwersje (kg–lb, mg–g), (3) podstaw do właściwego wzoru, (4) zaokrąglij zgodnie z odpowiedziami, (5) sprawdź sens wyniku. Najlepiej przerobić serię zadań na dawki dobowe i jednorazowe oraz na błędy jednostek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stosuje się regułę Clarka: dawka dziecka = (masa w funtach / 150) × dawka maksymalna dla dorosłych z tabeli.

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Clark%27s_rule - accessed 2026-02-28
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Pound_(mass) - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki z obliczeń farmaceutycznych (dział: dawkowanie pediatryczne i przeliczenia jednostek)
  • Notatki/ściągi z reguł pediatrycznych (Clarka i innych) wraz z przykładami rachunkowymi
  • Ćwiczenia rachunkowe: konwersje kg–lb oraz zadania z dawką dobową i jednorazową

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego