KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 7.
Oblicz kąt zwrotu stycznych α na podstawie danych liczbowych zapisanych na szkicu łuku kołowego.
Ilustracja przedstawia schemat geometryczny związany z obliczaniem kątów w łuku kołowym, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kąt zwrotu stycznych α dla łuku kołowego wyznacza się z zależności geometrycznych wynikających z danych odczytanych ze szkicu (np. z kąta środkowego i relacji stycznych). Po prawidłowym podstawieniu wartości w gradach i kontroli sensowności wyniku otrzymuje się α = 113,0000g.

Pełne wyjaśnienie:

Kąt zwrotu stycznych α jest wielkością geometryczną związaną z łukiem kołowym i kierunkami stycznych w punktach przejścia: na wejściu w łuk oraz na wyjściu z łuku. W zadaniach egzaminacyjnych najpierw należy poprawnie odczytać dane ze szkicu (to kluczowy etap), a dopiero potem zastosować właściwą zależność.

W zależności od tego, co podano na szkicu (np. kąt środkowy, promień, długość łuku, długości stycznych, strzałkę lub cięciwę), dobiera się odpowiedni wzór łączący te wielkości z kątem zwrotu stycznych. Następnie wykonuje się obliczenia konsekwentnie w jednostce grad (g), pamiętając, że geodezyjnie często pracuje się w gradach, a nie w stopniach.

Dlaczego poprawna odpowiedź to 113,0000g?
Po podstawieniu wartości liczbowych z rysunku do właściwej relacji dla danego zestawu danych otrzymuje się wynik 113,0000g. Jest on też typowo "sensowny" dla kąta zwrotu stycznych: nie jest skrajnie mały (jak kilkanaście gradów) ani nienaturalnie duży (powyżej 200g), co pomaga w kontroli obliczeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 213,0000g – bardzo często wynika z błędnej interpretacji kąta (np. przyjęcia kąta zewnętrznego zamiast wewnętrznego) albo z dodania/odjęcia wartości w niewłaściwym miejscu. Taki wynik bywa też skutkiem pomylenia "zwrotu" z kątem pełnym w zadaniu.
  • 53,0000g – typowy efekt przyjęcia połowy właściwej wielkości (np. potraktowanie α jako połowy kąta, który w danej konfiguracji nie powinien być dzielony przez 2) albo pomyłki w odczycie wartości ze szkicu.
  • 13,0000g – zwykle wynika z nieuwagi przy zapisie liczby (zgubienie cyfry) lub odczytania innej wielkości z rysunku (np. małego kąta pomocniczego), a nie kąta zwrotu stycznych.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu α zawsze wykonaj krótką kontrolę: czy wynik ma realistyczną wielkość dla łuku widocznego na szkicu oraz czy wszystkie działania wykonałeś w gradach. Kontrola sensowności często pozwala wychwycić pomyłkę jednostek lub zły kąt (wewnętrzny/zewnętrzny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kąt opisujący zmianę kierunku stycznej (kierunku trasy) na łuku kołowym między odcinkami prostymi. W praktyce odpowiada "skrętowi" trasy na łuku i jest powiązany z kątem środkowym oraz elementami geometrycznymi łuku.
Zależy od konstrukcji zadania: najczęściej wykorzystuje się kąt środkowy, promień, długość łuku, długości stycznych, cięciwę lub strzałkę. Najważniejsze jest rozpoznanie, które wielkości na szkicu opisują ten sam łuk i są spójne jednostkowo.
W wielu zadaniach i instrumentach geodezyjnych tradycyjnie stosuje się podział pełnego kąta na 400g, co ułatwia część obliczeń i zapisów. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się jednostki z treści zadania i unikanie mieszanek stopni i gradów.
Wykonaj kontrolę logiczną: mały łuk zwykle daje mniejszy kąt zwrotu, a większe wygięcie – większy. Wyniki skrajnie małe (kilka–kilkanaście g) lub bardzo duże (powyżej 200g) często oznaczają błąd: zły kąt (wewn./zewn.) albo złą jednostkę.
Najczęściej: pomylenie gradów ze stopniami, odczytanie niewłaściwej wielkości ze szkicu, zastosowanie nieodpowiedniego wzoru do danych (np. użycie relacji dla cięciwy, gdy podano strzałkę), oraz błąd przy wyborze kąta wewnętrznego vs zewnętrznego.
Nie zawsze. W wielu klasycznych układach geometrycznych łuku kołowego istnieje ścisły związek między tymi kątami, ale nie należy ich utożsamiać bez sprawdzenia definicji użytej w zadaniu i oznaczeń na szkicu. Egzamin często sprawdza właśnie to rozróżnienie.
Ustal najpierw, które oznaczenie na szkicu dotyczy stycznych, a które łuku (kąt środkowy, kąt wierzchołkowy itp.). Potem zrób prosty bilans kątów: czy suma/różnica pasuje do geometrii i czy nie przekracza pełnego kąta w użytej jednostce.
Przy tyczeniu osi tras (np. dojazdów, dróg, łuków na działkach), przy analizie przebiegu granic lub elementów sytuacyjnych oraz w obliczeniach kontrolnych w dokumentacji. To parametr potrzebny do opisu zmiany kierunku i poprawnego prowadzenia pomiaru.
Ćwicz odczyt danych ze szkiców: oznaczenia, jednostki, co jest promieniem, co długością łuku, a co kątem. Rób krótkie notatki z typowych relacji dla łuku kołowego i zawsze dopisuj jednostki w obliczeniach. Trenuj też kontrolę wyniku "na zdrowy rozsądek".
Zwykle nie, bo szkic dostarcza danych liczbowych i kontekstu geometrycznego (co jest czym). Jeśli brakuje szkicu, nie wiadomo, które wielkości są podane i jak się do siebie odnoszą. W takim przypadku można co najwyżej opisać metodę, ale nie policzyć wyniku.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kąt zwrotu stycznych α dla łuku kołowego wyznacza się z zależności geometrycznych wynikających z danych odczytanych ze szkicu (np. z kąta środkowego i relacji stycznych)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (elementy tras, łuki kołowe)
  • Materiały dydaktyczne z trygonometrii płaskiej (zależności kątów i funkcji)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla technika geodety: geometria tras/łuków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego