KWALIFIKACJA BUD19 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 5.
Oblicz kilometraż końca łuku kołowego przedstawionego na rysunku, jeżeli kąt zwrotu osi trasy α= 100g, promień R = 100 m, a kilometraż początku osi trasy wynosi 0,0.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z geodezją, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość łuku kołowego oblicza się ze wzoru L=R·α, gdzie α musi być w radianach. Kąt 100g to 90°, czyli π/2 rad. Zatem L=100·(π/2)=157,08 m. Przy kilometrażu początku 0,0 koniec wypada na 0,1+57,08 (100 m + 57,08 m).

Pełne wyjaśnienie:

W geometrii trasy (osi) koniec łuku kołowego wyznacza się przez dodanie do kilometrażu początku długości tego łuku. Kluczowe jest poprawne policzenie długości łuku.

1) Wzór: L = R · α, ale tylko wtedy, gdy α jest w radianach. To najczęstsze miejsce pomyłek, bo w zadaniach geodezyjnych kąt bywa podany w gonach (g).

2) Konwersja jednostek kąta: pełny kąt to 400g, co odpowiada 360°. Zatem 100g to 1/4 pełnego kąta, czyli 90°. A 90° w radianach to π/2.

3) Obliczenie długości łuku: R=100 m, więc L = 100 · (π/2) = 50π ≈ 157,08 m.

4) Kilometraż: początek ma 0,0, więc kilometr końca łuku jest równy 157,08 m od początku. Zapis 0,1 + 57,08 odpowiada temu samemu dystansowi, bo 0,1 km = 100 m, a 100 m + 57,08 m = 157,08 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Sama wartość "0,1" oznacza tylko 100 m (za mało). "0,3" oznacza 300 m (za dużo). "0,3 + 14,15" odpowiada 314,15 m i zwykle wynika z podstawienia kąta bez poprawnej konwersji albo pomylenia zależności geometrycznej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy kąt jest w radianach. Jeśli jest w gonach, wygodnie przelicz go najpierw na stopnie (400g=360°), a dopiero potem na radiany.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gon (g) to jednostka miary kąta stosowana m.in. w geodezji. Pełny kąt ma 400g, co odpowiada 360°. Dzięki temu łatwo przeliczać: 200g=180°, 100g=90°.
Skoro 400g=360°, to 100g stanowi 1/4 pełnego kąta, czyli 90°. Następnie 90° w radianach to π/2. Tę wartość można wstawić do wzoru na długość łuku.
Stosuje się zależność L=R·α, gdzie R to promień, a α musi być w radianach. Jeśli α jest w gonach lub stopniach, trzeba je najpierw przeliczyć na radiany, inaczej wynik będzie błędny.
Definicja radiana wynika bezpośrednio z relacji między promieniem a długością łuku: 1 rad to taki kąt, dla którego długość łuku równa się promieniowi. Dlatego wzór L=R·α działa "wprost" tylko dla α w radianach.
To zapis w konwencji km+m: 0,1 km to 100 m, a "+ 57,08" to dodatkowe 57,08 m. Razem daje to 157,08 m od początku. Taki zapis jest częsty przy pikietażu osi trasy.
Najczęstsze to: wstawienie kąta w gonach lub stopniach do wzoru bez konwersji na radiany, pomylenie długości łuku z długością cięciwy oraz błędny zapis kilometrażu (np. potraktowanie 0,1 jako 0,1 m zamiast 0,1 km).
Nie. Łuk biegnie po okręgu, a cięciwa jest odcinkiem prostej łączącym końce łuku. Dla małych kątów wartości mogą być zbliżone, ale w zadaniach egzaminacyjnych trzeba rozróżniać te pojęcia.
Gdy trzeba wyznaczyć pikietaż punktów głównych łuku (początek, koniec) w projektowaniu i tyczeniu osi trasy oraz przy kontroli spójności zestawień długości odcinków. To ułatwia prace terenowe i opis punktów.
Można oszacować: 100g to 90°, czyli ćwiartka okręgu. Długość ćwiartki obwodu to (2πR)/4 = πR/2. Dla R=100 m daje to około 1,57·100 ≈ 157 m, więc wynik rzędu 157 m jest logiczny.
Najpierw zapisz relację 400g=360° i szybko przelicz kąt na stopnie, a następnie na radiany. Potem policz długość łuku i dopiero na końcu dopasuj format kilometrażu do odpowiedzi. To ogranicza pomyłki w jednostkach i zapisie.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Długość łuku kołowego oblicza się ze wzoru L=R·α, gdzie α musi być w radianach."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Gon_(miara_k%C4%85ta) - dostęp 2026-03-05
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Arc_length - dostęp 2026-03-05
  • OpenStax, Calculus Volume 2, Section "Arc Length" (materiał online): https://openstax.org/details/books/calculus-volume-2 - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geometrii tras (łuki kołowe, elementy krzywych)
  • Materiały dydaktyczne z trygonometrii i konwersji jednostek kątowych
  • Zestawy zadań rachunkowych z pikietażu i kilometrażu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego