Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 27.
Oblicz koszt wykonania form drukowych potrzebnych do wydrukowania jednokolorowego wkładu książkowego o objętości 160 stron formatu A5 na maszynie półformatowej, jeżeli koszt wykonania jednej formy wynosi 30 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt form to liczba potrzebnych form pomnożona przez koszt jednej formy. Dla jednokolorowego wkładu 160 stron A5 przy typowej impozycji na maszynie półformatowej przyjmuje się 8 stron na jedną formę, więc potrzeba 160/8 = 20 form. 20 × 30 zł = 600 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć koszt wykonania form drukowych (np. płyt), znając:

  • objętość wkładu: 160 stron A5,
  • druk jednokolorowy (czyli nie mnożymy jeszcze przez liczbę farb/zespołów),
  • koszt jednej formy: 30 zł.

Kluczowy krok to ustalenie ile stron A5 przypada na jedną formę przy pracy na maszynie półformatowej. W typowych zadaniach egzaminacyjnych dla wkładów książkowych przyjmuje się, że na jednej stronie arkusza (na jedną formę) mieści się 8 stron formatu A5 (tzw. 8 użytków). To daje prosty rachunek:

1) Liczba form: 160 stron / 8 stron na formę = 20 form.
2) Koszt: 20 form × 30 zł = 600 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 300 zł odpowiadałoby 10 formom, czyli przyjęciu 16 stron na formę lub pominięciu części objętości.
  • 150 zł odpowiadałoby 5 formom – to typowy skutek pomylenia stron z większymi jednostkami (np. składkami) albo błędnego założenia bardzo dużej liczby stron na jednej formie.
  • 900 zł oznaczałoby 30 form, co zwykle wynika z mylenia zależności (np. przyjęcie 160/ (ok. 5–6) bez uzasadnienia) albo z błędnego doliczenia dodatkowych form.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach najpierw zapisz założenie impozycji (ile stron na formę), dopiero potem mnożenie kosztu jednostkowego. To ogranicza "automatyczne" strzelanie wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak rozumieć "koszt wykonania form drukowych" w kalkulacji druku?
To koszt przygotowalni (prepress), zwykle wykonania płyt/form (np. CTP) potrzebnych do zadrukowania arkuszy. Liczy się go jako: liczba form × koszt jednej formy. Nie obejmuje papieru, farby, nakładu ani oprawy, jeśli nie podano inaczej.
Co to jest forma drukowa i dlaczego jest potrzebna w druku książki?
Forma drukowa (np. płyta) przenosi obraz/tekst na podłoże. Dla wkładu książkowego formy zawierają ułożone strony (impozycja), aby po druku, falcowaniu i złożeniu powstała prawidłowa kolejność stron. Bez form nie da się przygotować właściwego obrazu do drukowania.
Jak policzyć liczbę form dla wkładu 160 stron A5?
Najpierw trzeba znać, ile stron A5 przypada na jedną formę (zależy od impozycji i formatu maszyny). W typowych zadaniach dla maszyny półformatowej przyjmuje się 8 stron A5 na formę, więc: 160 / 8 = 20 form. Dopiero potem mnoży się przez koszt jednostkowy.
Dlaczego w zadaniu ważna jest informacja o maszynie półformatowej?
Format maszyny wpływa na to, ile użytków (stron) zmieści się na arkuszu, a więc ile form trzeba wykonać. Inny format maszyny może oznaczać inną impozycję (np. 4, 8, 16 stron na formę). Dlatego bez tej informacji liczba form mogłaby być niejednoznaczna.
Czy "jednokolorowy wkład" oznacza, że liczba form nie zależy od kolorów?
Jednokolorowy oznacza, że druk jest wykonywany jednym kolorem (np. 1/1). W uproszczonych kalkulacjach przyjmuje się wtedy jedną formę na daną stronę arkusza (dla danego układu). Przy druku wielokolorowym liczba form zwykle rośnie proporcjonalnie do liczby kolorów.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w takich obliczeniach kosztów?
Najczęstsze błędy to: mylenie stron z arkuszami, pomijanie założenia impozycji (ile stron na formę), dzielenie przez 2 "bo dwustronnie" bez podstawy, albo przyjęcie, że 1 forma = 1 strona. Pomaga zapisanie pośredniego wyniku: liczby form.
Czy można rozwiązać to zadanie bez znajomości impozycji?
Nie w pełni. Samo mnożenie 30 zł przez jakąś liczbę nie wystarczy, bo trzeba jeszcze ustalić liczbę form. W testach szkolnych zwykle stoi za tym standardowe założenie (np. 8 stron A5 na formę półformatową). Na egzaminie warto znać typowe układy użytków.
Jak sprawdzić, czy wynik 600 zł ma sens w tym zadaniu?
Sprawdź odwrotnie: 600 zł / 30 zł = 20 form. Następnie oceń, czy 20 form może "pokryć" 160 stron: 20 × 8 = 160 stron. Jeśli przyjęte 8 stron na formę jest zgodne z założeniem zadania/standardem, wynik jest spójny i logiczny.
Kiedy w kalkulacji form trzeba doliczyć osobno okładkę i wkład?
Gdy zadanie obejmuje cały produkt (książkę), a nie tylko wkład. Okładka ma zwykle inny papier, inny format/obróbkę i często inną kolorystykę (np. 4/0 lub 4/4), więc wymaga osobnej liczby form i osobnego kosztu. Tutaj pytanie dotyczy tylko wkładu.
Jak przygotować się do zadań z kalkulacji poligraficznej na egzamin?
Ucz się schematu: (1) ustal jednostkę produkcyjną (strony/arkusze/użytki), (2) policz liczbę form, (3) wykonaj koszt jednostkowy × ilość, (4) zrób kontrolę wyniku "wstecz". Pomaga też tabela typowych impozycji dla formatów A4/A5 i maszyn.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Koszt form to liczba potrzebnych form pomnożona przez koszt jednej formy."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (norma formatów A/B)
  • Wikipedia (en): https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - sekcja o ISO 216 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do impozycji i montażu publikacji (wkłady książkowe, składki, liczba użytków)
  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji poligraficznej (koszty przygotowalni, drukowania, wykończenia)
  • Dokumentacja technologiczna drukarni: standardy impozycji dla maszyn półformatowych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego