Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 37.
Oblicz maksymalną dawkę jednorazową Ibuprofenum, którą można podać w postaci czopka dziecku w wieku 4 lat. Do obliczeń zastosuj wzór Younga.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z dawkowaniem substancji farmaceutycznej Ibuprofenum.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzór Younga: Ddziecka = (wiek/(wiek+12)) × Ddorosłego.
Dla 4 lat: (4/(4+12)) × 0,4 g = (4/16) × 0,4 g = 0,25 × 0,4 g = 0,10 g. To maksymalna dawka jednorazowa w czopku.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba obliczyć maksymalną dawkę jednorazową ibuprofenu dla dziecka, korzystając z wzoru Younga. Jest to wzór orientacyjny stosowany w praktyce recepturowej dla dzieci (typowo w wieku szkolnym/przedszkolnym), który przelicza dawkę dziecka na podstawie wieku i dawki dla dorosłych.

1) Zapis wzoru Younga
Ddziecka = (wiek w latach / (wiek w latach + 12)) × Ddorosłego

2) Dane do zadania

  • wiek dziecka: 4 lata
  • Ddorosłego: maksymalna dawka jednorazowa doodbytnicza (czopki) = 0,4 g

3) Obliczenia krok po kroku

  • Wyznacz ułamek wieku: 4/(4+12) = 4/16 = 1/4 = 0,25
  • Pomnóż przez dawkę dla dorosłych: 0,25 × 0,4 g = 0,10 g

Wynik: maksymalna dawka jednorazowa dla 4-latka wynosi 0,10 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 0,06 g – może wynikać z błędnego zaokrąglenia lub użycia innego współczynnika; nie odpowiada rachunkowi z (4/(4+12)) dla dawki 0,4 g.
  • 0,26 g – zbyt duża wartość; często pojawia się po pomyleniu danych wejściowych (np. podstawieniu niewłaściwej dawki dla dorosłych lub błędnym obliczeniu ułamka).
  • 0,40 g – to dawka maksymalna jednorazowa dla dorosłych, a nie dawka po przeliczeniu pediatrycznym.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z Youngiem zawsze sprawdź, czy używasz wieku (nie masy ciała) oraz czy liczysz z dawki maksymalnej czy zwykle stosowanej. Wynik warto porównać z zaleceniami z ChPL w realnej praktyce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wzór Younga i do czego służy w farmacji?
Wzór Younga to klasyczny sposób orientacyjnego obliczania dawki dla dziecka na podstawie dawki dla dorosłych, gdy znany jest wiek dziecka. Stosuje się go w zadaniach z receptury i wstępnej kontroli dawek, pamiętając o weryfikacji wyniku w zaleceniach produktu leczniczego.
Jak brzmi wzór Younga na dawkę pediatryczną?
Najczęściej zapisuje się go jako: D dziecka = (wiek/(wiek+12)) × D dorosłego. Kluczowe jest to, że we wzorze występuje wiek w latach, a nie masa ciała. Dopiero potem mnożysz otrzymany współczynnik przez dawkę dla dorosłych.
Dlaczego we wzorze Younga nie używa się masy ciała dziecka?
Ponieważ wzór Younga jest konstrukcją opartą wyłącznie o wiek i ma charakter uproszczony. Masa ciała pojawia się w innych metodach (np. wzorach masowych), ale tutaj celem jest szybkie przeliczenie z dawki dla dorosłych. W praktyce klinicznej i tak należy wynik porównać z ChPL.
Jak obliczyć dawkę ibuprofenu dla 4-latka metodą Younga?
Najpierw liczysz współczynnik: 4/(4+12) = 4/16 = 0,25. Następnie mnożysz przez dawkę maksymalną jednorazową dla dorosłych (w zadaniu: 0,4 g): 0,25 × 0,4 g = 0,10 g. To dawka jednorazowa po przeliczeniu.
Która wartość w zadaniu jest dawką dla dorosłych do podstawienia do wzoru?
Do wzoru podstawia się dawkę dla dorosłych wskazaną jako punkt odniesienia, tutaj: maksymalną dawkę jednorazową 0,4 g dla podania doodbytniczego (czopki). Następnie przelicza się ją współczynnikiem wynikającym z wieku dziecka.
Czy wynik z wzoru Younga jest zawsze bezpieczny klinicznie?
Nie zawsze. To metoda orientacyjna, przydatna w nauce i wstępnej ocenie, ale nie zastępuje zaleceń dawkowania z Charakterystyki Produktu Leczniczego ani oceny klinicznej (np. chorób współistniejących). W praktyce wynik powinno się skonfrontować z oficjalnymi zaleceniami.
Jakie są najczęstsze błędy w zadaniach z wzorem Younga?
Typowe pomyłki to: użycie masy ciała zamiast wieku (pomylenie z innym wzorem), wzięcie dawki zwykle stosowanej zamiast maksymalnej, błąd w obliczeniu ułamka 4/(4+12) oraz błędy jednostek (g vs mg). Pomaga zapisywanie działań krok po kroku.
Kiedy stosuje się dawkę maksymalną jednorazową, a kiedy zalecaną?
Dawka zalecana dotyczy typowego dawkowania w terapii, natomiast dawka maksymalna wyznacza górną granicę bezpieczeństwa (w danym ujęciu, np. jednorazowo). W zadaniu wprost pytasz o maksymalną dawkę jednorazową, więc liczysz z wartości maksymalnej.
Czy droga podania (czopki) ma znaczenie w tym obliczeniu?
Tak, bo dawka dla dorosłych, z której startujesz, powinna dotyczyć tej samej drogi podania. W zadaniu mowa o czopku, czyli podaniu doodbytniczym, więc jako D dorosłego przyjmujesz maksymalną dawkę jednorazową dla drogi doodbytniczej, a nie np. dla innej postaci leku.
Jak sprawdzić na egzaminie, czy wynik ma sens bez kalkulatora?
Oceń rząd wielkości: 4/(4+12) to 4/16, czyli 1/4. Ćwiartka z 0,4 g to 0,1 g. Taki szybki test pozwala wychwycić błędy typu 0,26 g czy 0,40 g. Jeśli otrzymujesz wynik zbliżony do dawki dorosłego, prawdopodobnie pominąłeś przeliczenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wzór Younga: Ddziecka = (wiek/(wiek+12)) × Ddorosłego.Dla 4 lat: (4/(4+12)) × 0,4 g = (4/16) × 0,4 g = 0,25 × 0,4 g = 0,10 g."

Materiały:

  • Podręczniki z receptury aptecznej (dział: dawkowanie pediatryczne i wzory przeliczeniowe)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych/techników farmaceutycznych z obliczeń recepturowych
  • Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL) ibuprofenu w czopkach – porównanie z wynikiem orientacyjnym
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego