KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 10.
Oblicz na podstawie tabeli ilość powietrza, którą należy dostarczyć w drugim okresie procesu konwertorowania kamienia miedziowego, jeżeli czas trwania tego etapu wynosi 240 minut.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z procesem konwertorowania kamienia miedziowego, co jest częścią kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość powietrza w II okresie, z tabeli odczytuje się jednostkowy wydatek (Nm3/min) dla tego etapu i mnoży przez czas 240 min. Właśnie to mnożenie daje wynik 88 000 Nm3; pozostałe wartości odpowiadają innym czasom lub innym okresom procesu.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania nie oblicza się "na pamięć" wartości technologicznych, tylko korzysta z tabeli dla wskazanego etapu procesu. Kluczowe jest rozróżnienie, czy tabela podaje wydatek (np. w Nm3/min) czy ilość całkowitą (np. w Nm3).

Jeżeli w tabeli podano wydatek powietrza dla drugiego okresu, to całkowita ilość powietrza dostarczona w tym etapie wynika z zależności:

ilość powietrza [Nm3] = wydatek [Nm3/min] × czas [min]

W zadaniu czas trwania etapu wynosi 240 minut, więc należy:

  • odszukać w tabeli pozycję odpowiadającą "drugiemu okresowi" konwertorowania,
  • odczytać wartość wydatku powietrza dla tego okresu,
  • pomnożyć odczytany wydatek przez 240 min.

Poprawny wynik obliczeń to 88 000 Nm3, ponieważ jest to efekt przemnożenia wartości z tabeli przez podany czas etapu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 132 000 Nm3 i 180 000 Nm3 to wartości większe, typowe dla sytuacji, gdy przyjęto inny czas trwania (dłuższy) albo omyłkowo odczytano wydatek z innego okresu/kolumny tabeli.
  • 66 000 Nm3 jest zbyt małe dla tego samego czasu 240 min, co zwykle wynika z pomylenia okresów procesu albo z błędnego przeliczenia (np. zastosowania innego czasu niż w treści).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy obliczeniach. Gdy mnożysz [Nm3/min] × [min], jednostka "min" się skraca i otrzymujesz [Nm3], czyli ilość całkowitą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprawdź, w jakich jednostkach jest tabela. Jeśli podaje wydatek w Nm3/min, to ilość całkowitą liczysz jako wydatek × czas. Przy czasie w minutach jednostka "min" się skraca i dostajesz Nm3.
Nm3 oznacza normalny metr sześcienny, czyli objętość gazu przeliczona do umownych warunków normalnych. W technologii ułatwia to porównywanie zużycia gazów niezależnie od temperatury i ciśnienia roboczego.
Proces jest podzielony na etapy (okresy) o różnych parametrach. Tabela zwykle podaje inne wartości wydatku dla każdego okresu. Odczyt z niewłaściwego okresu daje poprawne rachunkowo, ale błędne technologicznie wyniki.
Najczęściej myli się wydatek chwilowy (Nm3/min) z ilością całkowitą (Nm3), pomija mnożenie przez czas albo przelicza czas na godziny bez zmiany jednostek w tabeli. Błąd daje wynik przesunięty o stały współczynnik.
Nie zawsze. Przeliczenie zależy od jednostek w tabeli. Jeśli tabela ma Nm3/min, zostaw minuty. Jeśli ma Nm3/h, wtedy zamień 240 min na 4 h. Zawsze dopasuj czas do jednostki wydatku.
Wtedy musisz ujednolicić jednostki: 240 min to 4 h. Dopiero potem liczysz ilość: (Nm3/h) × (h) = Nm3. Ujednolicenie jednostek jest ważniejsze niż samo mnożenie.
Możesz wykonać kontrolę jednostek i rzędu wielkości: przy 240 min wynik powinien być wielokrotnością wartości z tabeli. Jeśli omyłkowo nie pomnożysz przez czas, wynik będzie podejrzanie "mały" jak na pełny etap procesu.
Różne liczby mogą odpowiadać innym okresom konwertorowania, innym czasom trwania etapu lub innym wariantom technologii (inne wydatki powietrza). W teście tylko jedna opcja jest zgodna z danymi tabelarycznymi i czasem z treści.
Najpierw zaokrąglij w głowie do kontroli (np. wydatek ~400, czas 240 → wynik ~96 000). Potem policz dokładnie. Taka "kontrola sensowności" pomaga wychwycić pomyłkę w czasie lub odczycie z tabeli.
Warto powtórzyć podział procesu na okresy, cel każdego etapu oraz typowe media procesowe (powietrze/tlen). Do obliczeń kluczowe są też bilanse: wydatek, czas, ilość skumulowana oraz poprawna interpretacja tabel technologicznych.
info

Statystycznie 28% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z metalurgii miedzi opisujące konwertorowanie i jego etapy (część: bilanse i media procesu)
  • Skrypty szkolne z obliczeń technologicznych w metalurgii (zadania: wydatek–czas–ilość)
  • Instrukcje technologiczne zakładowe lub materiały dydaktyczne do kwalifikacji MTL.5 dotyczące konwertorowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego