KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 32.
Oblicz natężenie przepływu powietrza w pomieszczeniu szatni o wymiarach podłogi 4 × 4 m i wysokości 3 m wiedząc, że wskaźnik wymiany powietrza w tym pomieszczeniu wynosi 2 wymiany na godzinę.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kubatura szatni wynosi 4 m × 4 m × 3 m = 48 m3. Wskaźnik wymiany 2 1/h oznacza, że w ciągu godziny trzeba wymienić dwukrotnie całą objętość powietrza w pomieszczeniu. Dlatego strumień objętościowy Q = 2 × 48 = 96 m3/h.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z wentylacji "wskaźnik (krotność) wymiany powietrza" podaje, ile razy w ciągu godziny ma zostać wymieniona objętość powietrza w pomieszczeniu. Tę wielkość traktuje się jako 1/h. Strumień objętościowy powietrza (wydajność wentylacji) oblicza się więc zależnością:

Q = n × V

gdzie: Q – strumień objętościowy [m3/h], n – krotność wymian [1/h], V – kubatura pomieszczenia [m3].

Krok 1: kubatura pomieszczenia
Najpierw liczymy objętość szatni. Pole podłogi: 4 m × 4 m = 16 m2. Następnie mnożymy przez wysokość 3 m:

V = 16 m2 × 3 m = 48 m3.

Krok 2: strumień objętościowy
Skoro wymiana wynosi 2 razy na godzinę, to w ciągu godziny trzeba "przepchnąć" przez wentylację 2 × kubatura:

Q = 2 × 48 m3 = 96 m3/h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 24 m3/h – odpowiada sytuacji, jakby kubatura była policzona jako 12 m3 albo jakby ktoś nieprawidłowo dzielił przez 2; to typowy błąd odwrócenia zależności.
  • 48 m3/h – to sama kubatura pomieszczenia, czyli wynik jak przy 1 wymianie na godzinę (n=1), a nie 2.
  • 16 m3/h – to w praktyce mylenie pola (16 m2) z objętością (m3), czyli pominięcie wysokości pomieszczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw licz kubaturę w m3, dopiero potem mnoż przez krotność wymian. Kontrola jednostek pomaga wychwycić błąd: m3 × 1/h daje m3/h.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kubaturę liczysz jako pole podłogi × wysokość. Najpierw oblicz pole w m² (np. długość × szerokość), a potem pomnóż przez wysokość w metrach. Otrzymasz objętość w m³, potrzebną do wyznaczenia przepływu powietrza.
Oznacza, że w ciągu jednej godziny wentylacja ma dostarczyć i usunąć taką ilość powietrza, jakby cała objętość pomieszczenia została wymieniona 2 razy. To parametr krotności wymian (1/h), używany do wyznaczenia strumienia w m³/h.
Stosuje się prostą zależność: Q = n × V, gdzie Q to strumień objętościowy (m³/h), n to krotność wymian (1/h), a V to kubatura (m³). Najczęściej błędy wynikają z pominięcia wysokości lub z gubienia jednostek.
Bo przepływ (strumień objętościowy) opisuje ile powietrza przepływa w czasie, a nie samą objętość pomieszczenia. Kubatura ma jednostkę m³, natomiast wentylacja musi zapewnić określoną ilość m³ w ciągu godziny, czyli m³/h.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie tylko pola podłogi zamiast kubatury, przyjmowanie 1 wymiany/h mimo innej wartości w treści, odwracanie działania (dzielenie zamiast mnożenia) oraz brak kontroli jednostek. Pomaga zapis: m³ × 1/h = m³/h.
Nie na etapie obliczenia wymaganego strumienia. Najpierw wyznaczasz wymagany przepływ z kubatury i krotności wymian. Dopiero później dobierasz wentylator lub centralę o wydajności co najmniej równej obliczonemu Q, uwzględniając opory instalacji.
Krotność wymian stosuje się często w pomieszczeniach, dla których łatwiej określić wymaganie przez "ile razy wymienić powietrze" (np. magazyn, szatnia, pomieszczenia pomocnicze). Strumień na osobę spotkasz częściej przy analizie jakości powietrza zależnej od liczby użytkowników.
Zrób kontrolę logiczną: jeśli n=2, to wynik Q powinien być dwa razy większy od kubatury (w m³) liczonej "na godzinę". Dodatkowo sprawdź jednostki: po mnożeniu m³ przez 1/h musi wyjść m³/h.
To ilość powietrza (objętość), która przepływa przez instalację w jednostce czasu, najczęściej w m³/h. Strumień objętościowy jest podstawą do doboru kanałów, kratek/anemostatów i urządzeń wentylacyjnych w budynkach.
Opanuj: obliczanie kubatury, przekształcanie prostych wzorów (Q = n × V), kontrolę jednostek oraz typowe pułapki (pole vs objętość). Warto rozwiązać kilka krótkich zadań z różnymi wymiarami i różnymi krotnościami wymian, aż obliczenia staną się automatyczne.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Kubatura szatni wynosi 4 m × 4 m × 3 m = 48 m3."

Źródła:

  • Engineering ToolBox: "Air Change Rate" (zależność Q = ACH × Volume), https://www.engineeringtoolbox.com/air-change-rate-d_867.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Air changes per hour" (definicja ACH i przeliczenia na przepływ), https://en.wikipedia.org/wiki/Air_changes_per_hour (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy wentylacji i klimatyzacji – rozdziały o krotności wymian i strumieniu objętościowym
  • Ćwiczenia rachunkowe z obliczania kubatury i przepływów w instalacjach sanitarnych
  • Karty katalogowe urządzeń wentylacyjnych (zależność wydajności m³/h od doboru urządzenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego