KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 12.
Oblicz niezbędną ilość kruszywa do wykonania podbudowy o grubości 20 cm, dla drogi o szerokości 6,0 m i długości 500 m, przy założeniu gęstości objętościowej materiału równej 2,3 t/m3
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się objętość podbudowy: 6,0 m × 500 m × 0,20 m = 600 m3 (20 cm = 0,20 m). Następnie masę wyznacza się z zależności m = ρ·V: 2,3 t/m3 × 600 m3 = 1380 t. To odpowiada wymaganej ilości kruszywa.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć ilość kruszywa, w tym zadaniu trzeba wyznaczyć masę warstwy podbudowy. Dane opisują bryłę o wymiarach: szerokość drogi, długość odcinka oraz grubość podbudowy.

Krok 1: zamiana jednostek grubości.
Grubość 20 cm należy wyrazić w metrach: 20 cm = 0,20 m. To typowy punkt, w którym pojawiają się błędy (np. 0,02 m lub 2,0 m).

Krok 2: obliczenie objętości warstwy.
Objętość V liczymy jako pole powierzchni odcinka drogi razy grubość:
V = szerokość × długość × grubość
V = 6,0 m × 500 m × 0,20 m = 600 m3.

Krok 3: przeliczenie objętości na masę z gęstości objętościowej.
Gęstość objętościowa ρ jest podana w t/m3, więc wynik w m3 można bezpośrednio pomnożyć:
m = ρ × V
m = 2,3 t/m3 × 600 m3 = 1380 t.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wynik "600 t" zwykle wynika z pominięcia gęstości i pozostawienia samej objętości (600 m3) błędnie jako ton.
  • Wynik "1200 t" może wynikać z przyjęcia innej gęstości (np. 2,0 t/m3) albo błędnego zaokrąglenia, mimo że w zadaniu gęstość jest jednoznacznie podana jako 2,3 t/m3.
  • Wynik "780 t" jest typowy dla błędu w grubości (np. użycie 0,13 m) lub błędnego pola (np. nieuwzględnienie pełnej szerokości/długości).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym działaniu. Jeśli po obliczeniu objętości masz m3, a w odpowiedziach są tony, to znak, że trzeba jeszcze użyć gęstości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość liczysz jak objętość prostopadłościanu: V = szerokość × długość × grubość. Najpierw zamień grubość na metry (np. 20 cm = 0,20 m), potem wykonaj mnożenie. Wynik będzie w m3.
Ponieważ pozostałe wymiary są w metrach, a objętość ma wyjść w m3. Gdy zostawisz 20 cm bez zamiany, pomieszasz jednostki i dostaniesz zły wynik. Zamiana cm→m to najczęstszy punkt błędu w takich zadaniach.
To informacja, ile ton waży 1 m3 danego materiału w określonym stanie (zależnie od uziarnienia i wilgotności). W obliczeniach pozwala przeliczyć objętość kruszywa na masę: m = ρ × V.
Użyj wzoru m = ρ × V. Jeśli ρ jest w t/m3, a V w m3, to jednostki się skracają i otrzymujesz tony. Przykład: 600 m3 × 2,3 t/m3 = 1380 t.
Zależy od treści zadania. Jeśli nie podano współczynników strat lub zagęszczenia, zwykle przyjmuje się obliczenie "czysto geometryczne" (objętość warstwy × gęstość). Gdy współczynnik jest podany, trzeba go zastosować dodatkowo.
Najczęściej: błędna zamiana 20 cm na 0,02 m lub 2,0 m, pominięcie grubości (liczenie tylko pola), dzielenie przez gęstość zamiast mnożenia oraz brak kontroli jednostek. Pomaga zapis jednostek przy każdym kroku.
Bo 600 to poprawna objętość (600 m3), ale nie jest to masa. Jeśli ktoś bezwiednie dopisze "t", pomija gęstość objętościową. Dopiero przemnożenie przez 2,3 t/m3 daje masę w tonach.
Wykonaj kontrolę rzędu wielkości: dla 0,20 m grubości i 3000 m2 powierzchni objętość to 600 m3. Przy gęstości ok. 2–3 t/m3 masa powinna być ok. 1200–1800 t. Wynik 1380 t mieści się w tym zakresie.
Najczęściej spotkasz: metry (m) dla długości, metry kwadratowe (m2) dla powierzchni, metry sześcienne (m3) dla objętości i tony (t) dla masy. Dodatkowo mogą wystąpić kg, cm oraz gęstość w t/m3.
Ćwicz schemat: 1) zamiana jednostek, 2) objętość warstwy, 3) masa z gęstości. Rozwiązuj krótkie zadania na warstwy (podbudowa, podsypka, nasyp) i zawsze dopisuj jednostki. To znacząco zmniejsza liczbę pomyłek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Najpierw oblicza się objętość podbudowy: 6,0 m × 500 m × 0,20 m = 600 m3 (20 cm = 0,20 m)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gęstość" — definicja i zależność między masą, objętością i gęstością. https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C4%99sto%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Objętość" — podstawowe informacje o objętości i jednostce m<sup>3</sup>. https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Metr sześcienny" — jednostka objętości i przeliczenia. https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_szescienny (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podstawy matematyki dla budownictwa: jednostki, pola, objętości
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót drogowych: warstwy konstrukcji nawierzchni
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń materiałowych dla robót drogowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego