KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 38.
Którą ilość materiałów zużyto do wykonania warstwy odcinającej o grubości 6 cm na drodze o długości 180 m 1 szerokości 7,5 m, jeżeli na wykonanie 100 m2 normy przewidują zużycie 7,38 m3 piasku i 0,50 m3 wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się powierzchnię drogi:
180 m × 7,5 m = 1350 m², czyli 13,5 × 100 m².
Następnie przelicza się normy na 13,5 "setek" m²: piasek 7,38 × 13,5 = 99,63 m³, woda 0,50 × 13,5 = 6,75 m³. Grubość nie zmienia wyniku, bo norma jest na 100 m².

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na przeskalowaniu norm zużycia podanych na 100 m² do rzeczywistej powierzchni odcinka drogi.

1) Oblicz powierzchnię warstwy
Odcinek ma długość 180 m i szerokość 7,5 m, więc pole powierzchni wynosi:
180 × 7,5 = 1350 m².

2) Sprowadź powierzchnię do "porcji" po 100 m²
Norma jest podana na 100 m², więc liczymy, ile razy 100 m² mieści się w 1350 m²:
1350 / 100 = 13,5.
To oznacza, że wykonujemy 13,5 razy zakres normatywny.

3) Przelicz zużycie piasku
Na 100 m² przewidziano 7,38 m³ piasku, więc na 1350 m²:
7,38 × 13,5 = 99,63 m³.
Odpowiedź "99,63 m3 piasku ..." jest poprawna, bo wynika bezpośrednio z proporcji do pola powierzchni.

4) Przelicz zużycie wody
Na 100 m² przewidziano 0,50 m³ wody, więc na 1350 m²:
0,50 × 13,5 = 6,75 m³.
Dlatego "... i 6,75 m3 wody" jest poprawne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "55,35 m3 piasku i 3,75 m3 wody" odpowiada sytuacji, jakby przyjęto zbyt mały mnożnik (np. pomyłka w obliczeniu powierzchni lub w podziale przez 100).
  • "79,70 m3 piasku i 5,40 m3 wody" sugeruje częściowe przeliczenie (np. pomyłka w szerokości, zaokrąglenie albo błędna liczba "setek" m²).
  • "25,98 m3 piasku i 0,41 m3 wody" jest rażąco zaniżone; typowo wynika z błędu jednostek (np. potraktowanie 1350 m² jako 135 m²) lub z nieprawidłowego mnożenia przez 0,06 m.

Uwaga o grubości 6 cm
W tym zadaniu kluczowe jest to, że normy zużycia są już wyrażone jako m³ na 100 m². Jeśli ktoś dodatkowo mnoży przez grubość 0,06 m, to de facto wprowadza drugie, niepotrzebne przeliczenie objętości i otrzymuje wynik niezgodny z normą.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy norma jest "na m²" czy "na m³". Gdy norma jest na 100 m², zaczynasz od pola, a nie od objętości warstwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej przyjmuje się kształt prostokąta: powierzchnia = długość × szerokość. Dla 180 m i 7,5 m otrzymasz 1350 m². Potem tę powierzchnię porównujesz z jednostką normy (np. 100 m²).
Bo 1350 m² to 13,5 razy 100 m². Skoro norma mówi, ile materiału przypada na 100 m², to na 13,5 takich "porcji" zużycie rośnie proporcjonalnie: mnożysz normę przez 13,5.
Nie zawsze. Jeśli norma jest podana jako m³ na 100 m², to grubość jest już uwzględniona w normie. Grubość jest potrzebna dopiero wtedy, gdy liczysz objętość z geometrii: m² × m = m³.
Sprawdź jednostki: norma jest w m³/100 m², a Ty liczysz liczbę "setek" m². Mnożysz m³ przez liczbę bez jednostki, więc wynik zostaje w m³. Dodatkowo zrób kontrolę: 7,38 × 10 ≈ 73,8, więc dla 13,5 powinno wyjść nieco poniżej 100.
Typowe pomyłki to: błędne policzenie pola (np. zła szerokość), pominięcie dzielenia przez 100 m², mylenie m² z m³ oraz "podwójne" użycie grubości (mnożenie normy przez 0,06 m mimo że norma jest już w m³).
Postępujesz identycznie jak dla piasku: liczysz, ile masz porcji 100 m², i mnożysz. Dla 1350 m² jest to 13,5. Zatem 0,50 × 13,5 = 6,75 m³. Zwracaj uwagę na przecinki i zaokrąglenia.
To warstwa technologiczna stosowana w konstrukcji drogi, której zadaniem jest m.in. ograniczenie mieszania się materiałów między warstwami i poprawa warunków pracy podbudowy. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczy się dla niej obmiar i zużycie materiałów.
Gdy w treści masz tylko geometrię (m² i grubość w m) oraz chcesz uzyskać objętość w m³, wtedy liczysz V = P × h. Jeżeli jednak masz już normę w m³/100 m², to najpierw kieruj się normą, a nie objętością z geometrii.
Najprościej "odciąć" dwa zera: 1350 / 100 = 13,5. To działa, bo 100 m² jest dokładnie 10². Potem mnożysz normę przez 13,5. Warto wykonać szacowanie (np. 13,5 ≈ 14), by sprawdzić rząd wielkości.
Zwykle tak, bo jednostka jest częścią poprawności merytorycznej. W tym typie zadań materiały są w m³, a powierzchnia w m². Nawet jeśli w wariantach odpowiedzi jednostki są dopisane, w obliczeniach zawsze je kontroluj, aby nie pomylić skali.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw oblicza się powierzchnię drogi:180 m × 7,5 m = 1350 m², czyli 13,5 × 100 m².Następnie przelicza się normy na 13,5 "setek" m²: piasek 7,38 × 13,5 = 99,63 m³, woda 0,50 × 13,5 = 6,75 m³.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Pole prostokąta" (wzór na pole), https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostok%C4%85t#Pole_i_obw%C3%B3d - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL) – "Jednostki pochodne układu SI" (m² i m³ jako jednostki pola i objętości), https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostki_pochodne_uk%C5%82adu_SI - dostęp 2026-02-28
  • Khan Academy (PL) – materiały o polu prostokąta i przeliczaniu jednostek (matematyka praktyczna), https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-area - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia do obmiaru robót drogowych (dział: obmiar i przedmiar)
  • Zbiory zadań z matematyki praktycznej dla budownictwa (proporcje, jednostki, pola figur)
  • Materiały szkoleniowe z kosztorysowania i normowania robót (normy zużycia na jednostkę obmiaru)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego